Meir Dagan - "Siêu nhân" của tình báo MOSSAD

Hành động ám sát một thủ lĩnh Hamas tại Dubai vừa qua của Cơ quan Tình báo MOSSAD đã khiến Israel phải đứng trước một làn sóng chỉ trích kịch liệt của cộng đồng quốc tế. Đóng vai trò hàng đầu trong vụ này chính là Giám đốc Meir Dagan - người được cho là đã giúp đưa Mossad quay trở lại với hình ảnh của một trong những cơ quan tình báo hiệu quả nhất thế giới. Khả năng của Dagan trên thực tế còn nhận được sự nể trọng không chỉ từ các đồng minh, mà còn từ phía kẻ thù...

Con người kín tiếng

Mới vài tuần trước đây, tờ Al-Ahram (được coi là tờ báo hàng đầu chuyên tuyên truyền những quan điểm của Chính phủ Ai Cập) đã cho đăng một bài báo gây nhiều phản ứng trên các báo chí và diễn đàn trên Internet của cộng đồng Arập. Tác giả bài báo đã không tiếc lời khen ngợi đương kim Giám đốc 65 tuổi, Meir Dagan của MOSSAD. Cụ thể, Giám đốc MOSSAD được gọi là một "siêu nhân" của Israel, người gần như đã đơn độc trong cuộc đối đầu chống lại chương trình hạt nhân của Iran, các nhóm vũ trang khác như Hezbollah, Hamas, Islamic Jihad v.v... Với sự kiện trên, Meir Dagan đã có một kỷ lục mới trong tiểu sử của mình: là người Do Thái đầu tiên kể từ thời Vua Solomon đã nhận được lời khen từ chính những người Arập.  

Meir Dagan sinh tại Novosibirsk (Liên Xô) vào ngày 30/1/1945. Gia đình ông di cư về Israel vào năm 1950, trú chân tại thị trấn nhỏ Bat Yam gần Tel-Aviv. Dagan không có thói quen kể về quá khứ của mình. Do ngay cả bạn bè và người thân của ông cũng luôn giữ kín những chi tiết này, nên thời niên thiếu và tuổi trẻ của đương kim Giám đốc MOSSAD hầu như không được mấy ai biết đến. Người ta chỉ biết Dagan có người bác là Bronislav Guberman, một nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng, người vào năm 1936 đã thành lập ra dàn nhạc Palestine, là nền móng cho nhạc giao hưởng Israel sau này. 

Dagan (trái) và người bạn chí cốt Ariel Sharon.
Dagan (trái) và người bạn chí cốt Ariel Sharon.

Con đường binh nghiệp

Tốt nghiệp phổ thông năm 18 tuổi, Dagan nhập ngũ, phục vụ trong một lữ đoàn đổ bộ đường không. Cũng chính từ thời điểm này, ông đã quyết định gắn bó cả đời mình với con đường binh nghiệp. Bốn năm sau, khi nổ ra cuộc chiến 6 ngày, Dagan đã được giao chỉ huy một đơn vị tham gia các trận đánh tại bán đảo Sinai, trước khi tiếp tục thể hiện tài năng trong chiến đấu tại cao nguyên Golan.

Tuy nhiên, chiến công chính của Dagan không phải là nhờ những trận đánh trực tiếp ngoài mặt trận như vậy, mà là trong những chiến dịch đặc biệt. Năm 1970, trong thời gian phục vụ tại Quân khu phía nam, Dagan làm quen với chỉ huy của mình khi đó là Ariel Sharon. Trong bối cảnh Dải Gaza vào thời điểm đó luôn phải hứng chịu nhiều vụ đánh bom, nên Dagan đề xuất với Sharon nên thành lập một đơn vị đặc nhiệm chuyên trách việc săn lùng và tiêu diệt những nhóm vũ trang là thủ phạm đứng đằng sau những vụ trên. Nhận được cái gật đầu của Sharon , Dagan bắt đầu tìm kiếm và tập hợp những binh sĩ ưu tú để lập ra đơn vị đặc nhiệm có tên "Rimon". 

Những binh sĩ của Rimon đều được lựa chọn có ngoại hình giống người Arập, nói thành thạo tiếng Arập do hoạt động chủ yếu tại các vùng lãnh thổ của người Palestine . Thành công của Rimon ấn tượng đến nỗi, từ một đơn vị mang tính lâm thời, nó đã được phát triển thành một lực lượng đặc nhiệm thật sự. Theo khuôn mẫu của Rimon, người Israel vào những năm 80 của thế kỷ trước còn thành lập thêm hai tiểu đoàn đặc nhiệm nữa có tên Shimshon và Duvdevan.

Mối quan hệ đặc biệt với Sharon

Mối quan hệ thân thiện và hợp tác giữa Dagan và Sharon đã phát triển không ngừng kể từ những năm 70. Trong cuộc chiến với Liban đầu tiên (cũng là chiến dịch do Ariel Sharon lãnh đạo), Dagan đã được giao chỉ huy một lữ đoàn xe tăng. Ông còn đóng vai trò tích cực trong việc thành lập các đơn vị quân đội miền Nam Liban, làm đồng minh cho quân Israel trong chiến dịch này.

Kết thúc chiến tranh, Dagan (đã hai lần bị thương) được bổ nhiệm làm chỉ huy một bộ phận trong Cơ quan Tình báo quân đội Aman. Nhiệm vụ chính của bộ phận này, theo khai thác của báo chí, là cài cắm điệp viên vào các quốc gia Arập. Trong những bước thăng tiến tiếp theo, Dagan trở thành Chỉ huy Phòng Tác chiến của Bộ Tổng tham mưu quân đội Israel, và sau đó là cố vấn đặc biệt của Tham mưu trưởng.

Năm 1995, tướng Dagan nộp đơn xin xuất ngũ. Vào thời điểm đó, ông đã được đánh giá là một trong những chuyên gia có uy tín và ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực đấu tranh chống khủng bố của Israel . Chính vì vậy mà hai đời thủ tướng Benjamin Netanyahu và Ehud Barak dù thuộc những đảng phái khác nhau vẫn bổ nhiệm Dagan làm cố vấn chống khủng bố của mình. Một thời gian sau, Dagan do bất đồng với Barak đã nộp đơn xin nghỉ, lui về "ẩn dật" tại một thị trấn nhỏ gần cao nguyên Golan. Dù đã cố quên đi chuyện chính trường, nhưng Dagan đã không thể từ chối lời mời của người bạn chí cốt Ariel Sharon tham gia ban tham mưu tranh cử của ông ta. Giành thắng lợi trong cuộc bầu cử năm 2001, Sharon lại bổ nhiệm Dagan làm cố vấn. 

Vào thời điểm đó, uy tín của MOSSAD trên cương vị một trong những cơ quan tình báo hiệu quả nhất thế giới đã sa sút đến thảm hại. Đó là hậu quả tất yếu của một loạt những thất bại, kéo theo đó là những vụ bê bối chính trị tai tiếng. Chẳng hạn như âm mưu ám sát thủ lĩnh Hamas Khaled Mashal tại Amman, thủ đô Jordan chẳng những là một thất bại cay đắng cho Mossad, mà còn gây hậu quả căng thẳng trong quan hệ Israel - Canada (do sử dụng hộ chiếu giả của các công dân nước này). Hơn nữa, để trao đổi lấy các điệp viên bị phía Jordan bắt giữ, Israel đã buộc phải trả tự do cho gần 70 tù nhân Palestine, trong đó có cả thủ lĩnh tinh thần Ahmed Yassin của Hamas. Trước hàng loạt thất bại của Mossad, Thủ tướng Sharon đã quyết định bổ nhiệm Dagan làm nhà lãnh đạo mới của cơ quan này.

Người cứu nguy cho MOSSAD

Bắt đầu nhận "chiếc ghế nóng" tại MOSSAD, Dagan đã gây sự chú ý với tuyên bố trong lần phỏng vấn đầu tiên trên truyền hình: "Bất cứ kẻ nào đi theo con đường của chủ nghĩa khủng bố, cần phải hiểu rằng, hắn đang ký vào bản án tử hình dành cho mình". Dagan nhanh chóng phải đương đầu với vụ khủng bố đầu tiên, sau khi các tay súng của Al-Qaeda tại thành phố Mombas (Kenya) đánh bom một khách sạn có du khách Israel nghỉ chân.

Chỉ một giờ sau vụ khủng bố, một nhóm nhân viên MOSSAD do đích thân Dagan lựa chọn đã lên máy bay tới Kenya . Tất cả đều cải trang giống như các thương gia Arập hay Ấn Độ. Nhiệm vụ của họ không phải là tìm kiếm các bằng chứng về vụ đánh bom, mà đơn giản là tìm ra thủ phạm và tiêu diệt hết chúng. Đó chính là phương pháp hành động mà Mossad đã triển khai để tiêu diệt một loạt các thủ lĩnh của Hamas, Hezbollah và Islamic Jihad.

Tháng 4/2008, Abu-Libd thư ký riêng của thủ lĩnh Hamas là Khaled Mashal được thông báo đã chết tại thành phố Homs ( Syria ). Các đại diện Hamas chỉ nói rằng, nhân vật này đã chết do một tai nạn xe hơi thông thường. Tuy nhiên, các đảng phái đối lập dựa trên những nguồn tin từ nhân chứng đã khẳng định, Abu-Libd bị sát hại ngay giữa thanh thiên bạch nhật bởi một nhóm tay súng ăn mặc giống người Arập, không ai khác là các điệp viên MOSSAD.

Bốn tháng sau tại thành phố Tartus (Syria), số phận tương tự cũng xảy ra đối với Mohammed Suleiman, được cho là hạt nhân liên lạc giữa Hezbollah và giới lãnh đạo Syria. Kết quả điều tra cho thấy, Suleiman đã bị bắn chết từ phía biển, thủ phạm chính là các điệp viên - thợ lặn từ Mossad. Vụ ám sát Mahmoud al-Mabhouh vừa qua xét về mặt nghiệp vụ có thể coi là một chiến dịch được tổ chức chu đáo và thành công nữa của Dagan cùng các nhân viên của mình.

Theo các chuyên gia tại Israel và châu Âu, Dagan dù thế nào cũng chính là người đã cứu vãn thành công uy tín của MOSSAD. Những công lao trên đã được Tel-Aviv gián tiếp thừa nhận. Cần biết là khi mới lên lãnh đạo MOSSAD, Dagan được dự tính sẽ rời khỏi cương vị này vào năm 2007. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông vẫn tiếp tục được kéo dài, bất chấp việc một vài đời thủ tướng đã được liên tục thay đổi

Thái Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.