Câu nói của ông Ngà ngắn như hạ khẩu lệnh, buộc phải chấp hành. Thông đứng lên đi về phía em trai:
- Thế nào, mai đi được chứ?
Thực nửa nằm, nửa ngồi trên giường, đưa tay vuốt tóc:
- Anh cho địa chỉ, tự em đến cũng được.
Ông Ngà đặt chén nước xuống bàn:
- Mày chưa khỏe hẳn, phải để anh nó đưa đi.
"Người ta" là câu ông Ngà dùng để chỉ Hồng. Hồng sống ở thành phố. Gia đình ông Ngà mới biết và coi anh là ân nhân từ hôm hội làng mười chín tháng ba. Hôm ấy mưa xuân lui phui, bỗng nhiên ngớt hẳn. Nắng lên, chim sẻ ri bay về đậu trên mái đình chíu chít. Cỗ bàn xong, như đã thành thói quen, bà Bổng dẫn cái Hằng đi chơi, ông Ngà ngồi hút thuốc lào vặt, Thông nằm dài trên ghế xem tivi. Còn Thực chẳng thèm uống nước, cậu ta nhảy phốc lên xe máy, gạt chân chống rú ga phi vèo vèo ra ngõ. Khi cái màu đỏ của chiếc xe máy như vệt sao băng khuất hàng rào bông bụt thì cũng là lúc tiếng kêu hoảng hốt vọng lên. Tiếng của ông Dậu em họ ông Ngà: "Ối làng nước ơi, thằng Thực lao vào gốc cây rồi, c...ứ...u...". Ông Ngà bủn rủn cả người, khuỵu xuống nền nhà. Thông không kịp nghĩ ngợi gì, lao ra ngõ. Đã có vài người chạy đến. Trước mặt họ, cảnh tượng rùng rợn hiện ra. Thực quằn quại trong vũng máu, cách đó vài mét là gốc cây sấu già tróc vỏ, tươi nguyên, và chiếc xe chỉ còn như đống sắt rúm ró. Sau phút sửng sốt, như bị bó chân, bó tay, mọi người choàng tỉnh. Ông Dậu bảo: "Chúng tao băng bó, còn thằng Thông gọi điện thuê xe đến ngay, đưa nó đi cấp cứu".
Thực đến viện, được đưa vào phòng hồi sức cấp cứu. Mọi người ngồi đợi ngoài hành lang, tưởng lâu đến cả thế kỷ. Chợt ông bác sĩ bước ra tháo khẩu trang: "Não không bị chấn thương, anh ta có mũ bảo hiểm phải không?". Thông gật đầu xác nhận. Ông bác sĩ nhìn thoáng một lượt, đếm số người: "Bệnh nhân mất máu quá nhiều, người nhà chuẩn bị tinh thần hiến máu". Chỉ chờ có thế, cô y tá thông báo: "Mời các bác lần lượt vào đây, để tôi lấy mẫu máu". Một vài ánh mắt e dè. Thông nhận ra, anh nghẹn ngào: "Ở đây có bác không phải họ hàng, nhưng cũng là người cùng làng, cùng xóm, tối lửa tắt đèn có nhau. Xin các bác cứu lấy em cháu".
Nghe Thông nói, không ai nỡ bỏ đi. Lại những phút chờ đợi, ruột gan nóng như lửa đốt. Mười hai giờ, cô y tá ló đầu ra:
- Ai là người thân của bệnh nhân Thực, vào trưởng khoa gặp.
Thông đứng lên đi như chạy đến phòng cấp cứu. Ông bác sĩ gỡ kính:
- Đã có đủ tám mẫu máu của người nhà, nhưng đều không tương thích. Bệnh nhân thuộc nhóm máu hiếm, thiếu kháng nguyên Rh. Ở ta mười nghìn người mới có hai, ba người mang nhóm máu này. Bây giờ, tình trạng của bệnh nhân là hết sức nguy kịch, nếu không được tiếp máu, tôi e viện phải bó tay.
Thông như bị rút hết hồn vía, mụ mị, chỉ biết hết đứng lên lại ngồi xuống. Từ ngoài cửa, ông Dậu bước vào:
- Thôi trăm sự, nhờ bác sĩ xem ở đâu có loại máu ấy, tốn kém thế nào cũng xin anh mua giúp.
- Hôm nay chỉ cần bệnh viện nào đó trong khu vực, hoặc liên kết còn máu đó dự phòng, thì chúng tôi làm gì phải lấy mẫu máu của người nhà bác. Đây là trường hợp bất khả kháng.
Ông Dậu tái mặt:
- Vậy là cháu tôi khó mà qua được?
Không có tiếng trả lời, chỉ thấy ông bác sĩ lặng lẽ gật đầu. Ông Dậu nấc lên. Tiếng khóc như lây lan, ngoài hành lang ai cũng ràn rụa nước mắt. Bỗng có tiếng reo rất nghịch cảnh của cô y tá ngồi máy tính: "Đây rồi, đây rồi, để tôi điện cho anh này trong câu lạc bộ những người có nhóm máu hiếm, xin cứu giúp". Tiếng nức nở, sụt sịt của người nhà bệnh nhân ngưng bặt. Tất cả xô đến đứng vây quanh cô y tá, hồi hộp chờ đợi. Kết thúc cuộc gọi, cô y tá đặt điện thoại xuống bàn: "Xong rồi. Báo cáo trưởng khoa, anh Hồng sẽ đến ngay bây giờ". Ông trưởng khoa mỉm cười: "Thế thì khác gì cậu Thực đã được trời cứu".
Sáng chủ nhật, ông Ngà gọi hai anh em Thông dậy từ rất sớm. Đường làng sương vẫn còn giăng kín. Trời se lạnh, có tiếng vạc kêu trên khoảng không chật những đụn mây vần vũ. Thông khởi động xe:
- Thời tiết thế này liệu có mưa không?
Thực lắc đầu:
- Cả tháng trời đất cứ thế này, mà đã hôm nào mưa đâu?
- Thế thì đi nhé - Thông nhấn ga. Chiếc xe máy mất hút vào màn sương sớm dày đặc.
Đã lâu hai anh em Thông mới được gặp nhau, bởi kẻ Bắc người Nam. Thông là công nhân đóng tàu trong Tp Hồ Chí Minh, còn Thực nghe nói, cậu đang làm thợ sơn trên thành phố. Hai anh em khổ từ bé, khổ bởi cái tổ ấm gia đình quá nhiều dông bão. Ông Ngà có đến ba đời vợ. Bà cả là mẹ của hai anh em Thông. Năm ông Ngà đi đãi vàng tận miền Trung, ba mẹ con ở nhà, một sáng thức dậy con không thấy mẹ. Mãi sau này Thông và Thực mới biết, mẹ đã đi theo chú lái xe xuyên Việt. Khi đi bà cuỗm sạch mười sáu cây vàng mà bố bao năm lặn lội tích cóp. Bà vợ thứ hai, ông Ngà đưa từ bãi vàng về, lúc bà cả bỏ đi được khoảng một năm. Bảy tháng sau bà sinh em bé. Ông Ngà bấm đốt ngón tay. Hai cái tát lên mặt bà vợ trẻ. Bà thú nhận đứa bé không phải sản phẩm của ông, rồi tự giác bế con ra khỏi nhà.
Năm trùng tu lại đình làng, nghe lời khuyên "con chăm cha không bằng bà chăm ông", "Bút còn mực, thì nên viết tiếp tập ba", ông Ngà quyết định đón cô Bổng về. Cô Bổng kém ông gần hai giáp, phốp pháp, tóc dài tận mắt cá chân. Khi có bầu, không giống bà cả, cũng chẳng giống bà hai, bà ba nghỉ làm, đòi ăn theo thực đơn và bốn ngày phải có một quả trứng ngỗng. Ba bố con Thông suốt ngày phải lặn lội làm cho bằng được cái thực đơn ấy. Đúng chín tháng mười ngày dì Bổng sinh em bé, nó đái ngồi nên được quý như công chúa. Trước làm để nuôi bốn miệng ăn, ông Ngà đã thấy mệt mỏi, giờ có thêm miệng bú, lại chỉ bú sữa ngoại nhập, mỗi ngày một giá không biết xoay xở ra sao. Bí bách ông trút mọi bức xúc lên hai thằng con trai "dài lưng tốn vải". Thông, Thực liên tục bị những trận đòn vô lý, "thừa sống thiếu chết".
Sữa dì Bổng cho em ăn rớt trên bàn, hai đứa không biết để kiến bu, bố lấy roi mây vụt tới tấp. Than tổ ong đốt bếp hầm xương cho dì cháy không đượm, bố dang tay tát nảy đom đóm mắt. Một đêm Thông bấm tay em: "Tao nghĩ chán rồi, anh em mình phải đi làm, chứ để bố nuôi báo cô kiểu này thì còn khổ". Thực gật đầu. Mấy ngày sau có mối, hai anh em nhét hết sách vở vào bao tải, ấn xuống gầm giường. Thông lên tàu theo bạn vào Nam, Thực đón xe cùng Đồng - người xóm Hạ lên thành phố. Năm ấy Thông mười bảy, Thực mười bốn, vẫn đang ở tuổi vị thành niên.
…Sương đã tan, phía Đông mặt trời bừng lên hứa hẹn một ngày nắng đẹp. Chín giờ anh em Thông đến ngõ nhà Hồng. Thông bảo:
- Cái cổng xanh trước mặt là nhà anh ấy đấy.
- Tưởng thế nào, khu này khác gì nhà quê đâu? - Thực nhận xét.
Ngôi nhà có cái cổng xanh mà Thông chỉ ở cuối con ngõ, được thiết kế hai tầng, lưng dựa vào ngọn núi thấp, khuất lấp trong vườn cây ăn quả xanh nhức. Thông bấm chuông. Sau tiếng binh bông, vọng xa như tiếng chuông chùa, một thanh niên cao gầy hiện ra. Thông bảo:
- Anh ấy đấy.
Thực đang đứng chính diện với cánh cổng, vội né người sau bức tường như cố ý lánh đi, mặt trắng nhợt. Thấy lạ, Thông hỏi:
- Mày làm sao thế? Biết anh ấy rồi à?
Thực lúng túng:
- Không, không. Nhưng nhưng c...ũ...n...g... là biết.
- Biết bao giờ? - Thông hỏi dồn.
- Biết hôm ở bến xe buýt 54, khi anh ấy bị trộm móc mất ví, thất thần xin mà cả xe không ai nói gì.
Thông cười:
- Tưởng to tát, chứ chuyện ấy quá thường. Tao đã mất cả thẩy bốn con di động khi đi xe buýt rồi đấy.
Hồng đã đến bên cánh cổng, anh cười:
- Xin chào, xin chào.
Thông kéo tay em đến trước mặt Hồng:
- Đây là Thực em trai em, người mà anh đã cho máu.
Hồng xô đến ôm lấy Thực:
- Cậu ấy đây à, khoẻ hẳn rồi chứ? Này, trong khoảng mười ngàn người, thì chỉ có thể tìm được hai người cùng nhóm máu như anh em chúng tôi thôi đấy. Hiếm không, hiếm không?
Thái độ hồn nhiên, ồn ào, đằm thắm của Hồng làm hai anh em Thông ứa lệ.
*
Một giờ sáng Thực vẫn không ngủ được. Ba lần cậu dậy ngồi lặng lẽ đốt thuốc. Thông cằn nhằn:
- Mày không ngủ thì cũng đi nằm để tao chợp mắt.
- Mai mấy giờ anh đi?
- Ơ cái thằng này. Lúc đi thăm anh Hồng về bố bảo, ba rưỡi sáng dì Bổng dậy nấu cơm, ăn xong năm giờ mày đưa tao ra quốc lộ đón xe. Mày quên rồi à?
- Không phải quên mà em hỏi lại cho chắc. Đêm nay em không lòng dạ nào mà nhắm mắt. Anh có dậy để nói chuyện với em được không?
Thông chồm dậy:
- Có chuyện gì thế?
Thực ngồi phịch xuống ghế:
- Em là người đã lấy cái ví của anh Hồng.
Thông thảng thốt gạt tấm chăn ra góc giường:
- Thì ra ba năm nay mày không đi quét sơn mà đi móc túi?
Thực ôm lấy đầu, mắt ngước lên như kẻ vô hồn:
- Vâng, đúng là như thế. Đêm ấy không như anh Đồng hứa, đưa em đến chỗ trọ để sáng hôm sau đi làm, mà anh ta dẫn em đến một nhà nghỉ. Ấn tiền vào tay em, anh ta bảo: "Đây là tiền công ứng trước, chú cứ nghỉ ngơi vài ngày, rồi đi làm cũng chưa muộn". Lần đầu tiên trong đời có tiền, em sướng vô cùng. Ngày thứ nhất Đồng dẫn em đến công viên nước, ngày thứ hai đến nhà nổi, ngày thứ ba đi siêu thị mua sắm. Ngày thứ tư, anh ta đưa em leo lên tầng năm, một ngôi nhà có những người thợ sơn đang bám vào tường như những con thạch sùng. Đồng bảo: "Trước anh làm ở đây nhưng ngày công chẳng đủ ăn, nên đã bỏ đi làm việc khác". "Sao tiền ứng cho em tháng đầu mà lại nhiều thế"? - Em hỏi vì nghĩ Đồng nói không có lý. Anh ta trả lời: "Số tiền ấy là của ba tháng đấy chú ạ". Rụng rời cả người vì em nhẩm tính, mới ba ngày mà đã tiêu quá nửa. Như biết được tâm trạng của em, anh ta động viên: "Ở đây thiếu gì việc, không thích việc này thì tìm việc khác. Nói thật, số tiền anh đưa cho chú, chỉ bằng một tháng lương của anh thôi". Không tính toán gì, em đề nghị: "Cho em đi làm như anh được không?". Đồng gật đầu. Thế là em theo anh ta. Khi ngoái đầu nhìn lại thấy người thợ sơn vắt vẻo trong cái nắng như đổ lửa, em nghĩ mình đã quyết định đúng.
Tối ấy, Đồng dẫn đến phòng em một người đàn ông to béo, mũi lõ, nói tiếng Việt eo éo. Anh ta bảo: "Đây là ông chủ của chú, cứ làm theo những gì ông ấy bảo, chú sẽ có tiền". Ngày ấy em còn ngu ngơ, mãi sau này mới biết mình đã bị lợi dụng quan hệ với người đồng tính. Em làm việc ấy hơn một năm, khi lão mũi lõ về nước, Đồng hỏi: "Chú có muốn tìm việc khác không?". Đang mong thoát khỏi công việc ấy, em gật đầu. Đồng dẫn em đến gặp một người đàn bà tầm bốn mươi tuổi, to béo, phốp pháp hơn cả dì Bổng. Đồng giới thiệu: "Chị đây là chủ một nhà hàng lớn, chú muốn đến đó làm thì nói với chị ấy". Em theo bà ta vào phòng, Đồng khép cửa ra về. Người đàn bà xưng hô với em rất lạ: "Việc thì có gì phải lo, mình cứ ngồi uống với tôi chén rượu đã". Bà ta lấy trong tủ lạnh ra rất nhiều đồ, ép em ăn uống. Uống đến đâu người em rạo rực đến đó, không kìm hãm được... Sáng ra thấy hai người trần như nhộng, ngượng quá em chồm dậy. Bà ta kéo xuống: "Mình là của em rồi đấy nhé. Phòng này thuê dài hạn, mình cứ ở đây hai ngày tôi đến một lần". Lúc đó em đã nghĩ, khi bà ta về em sẽ biến ngay. Ai ngờ khi ra, bà ta cầm điện thoại của em, khoá cửa phòng: "Tất cả đã có trong tủ lạnh, mình ở đây đừng đi đâu nhé".
Thực dừng lại đốt thuốc, hít một hơi dài rồi tắt luôn:
- Một buổi tối sau khi đã làm cái việc đực cái xong, bà ta bảo: "Hôm nay tôi với mình đi siêu thị mua mấy thứ". Em chẳng nghĩ gì, đi người không cùng bà ta xuống taxi, anh bảo vệ hỏi: "Tôi có phải đi cùng không?", lúc ấy em mới biết bà ta thuê người giám sát. Đến siêu thị, hôm ấy họ phát hiện có người lấy hoa quả ăn ngay tại quầy, thế là chỉ cách một bước chân, bà ta và tay bảo vệ ở trong bị chặn lại, còn em thì đã ở ngoài. Không có cơ hội nào tốt hơn, em quyết định bỏ chạy. Chạy mãi, chạy mãi theo con đường dọc bờ sông, gặp mấy thằng choai choai đang cười nói huyên thuyên, em hỏi đường ra bến xe. Chúng cười: "Ông có điên không đấy, mười hai giờ đêm rồi còn ra bến xe làm gì? Tốt nhất là đến chỗ bọn này, sáng mai cùng đi".
Không một xu dính túi, lại chưa biết phải làm thế nào, em đành nghe chúng. Chúng có năm đứa ở hai gian nhà trọ tồi tàn. Về nhà, chẳng thèm giấu giếm, chúng bô bô tính chuyện ngày mai đi móc túi. Em lo sợ không sao ngủ được, sáng ra mượn điện thoại điện về nhà, mong được bố gọi về. Gặp bố, bố mừng quýnh. Em chưa kịp nói gì, ông đã bảo: "Tưởng mày làm sao, mà mấy hôm tao điện không được. Dì Bổng đang phải nằm viện, có tiền thì gửi về ngay". Em đành chỉ biết vâng dạ cho xong. Thằng ngồi gần nghe được, nó bảo: "Túi rỗng thì bọn này cho vay mà gửi về, rồi làm trả dần". Chẳng cần biết em có đồng ý không, chúng góp lại dúi vào tay em một xấp tiền, thế là từ đấy em thành kẻ móc túi. Hôm ở bến xe 54, chúng em đi bốn thằng, xe buýt lúc tan tầm chật như nêm, một thằng móc được cái ví của anh Hồng tuồn cho em. Lúc anh Hồng phát hiện ra mất ví hoảng hốt, thất thần luôn miệng van xin: "Trong ví không có tiền, chỉ có cái bằng lái xe, ai nhặt được làm phúc cho tôi xin lại". Cả xe lặng thinh. Em đứng ngay trước mặt anh ấy, mặt lạnh tanh coi như không có gì liên quan.
Thực cầm điếu thuốc hút dở châm lửa, giọng nghẹn ngào:
- Sự thật ba năm đi làm thợ sơn của em là thế đấy. Chiều qua có đến năm, sáu lần chúng nó điện gọi em lên đi làm, bây giờ biết tính thế nào đây?
Thông bật dậy, nhìn Thực với ánh mắt vừa thương xót, vừa ân hận. Thực rơi vào hết cạm bẫy này, đến cạm bẫy khác lỗi là do anh. Nếu cái đêm ấy chỉ mình anh đi, hoặc hai anh em cùng đi, thì Thực đâu đến cơ sự này? Không thể bỏ nó một mình được, không thể để nó quay lại đường cũ được. Nó đang sám hối, phải dẫn nó ra khỏi nơi tăm tối. Thông đứng lên đinh ninh ý định trong đầu, anh đẩy cửa ra ngoài phòng khách. Thấy tiếng động, ông Ngà cằn nhằn:
- Hai đứa vẫn chưa ngủ à?
Thông đáp:
- Không hiểu sao hôm nay chúng con thấy khó ngủ quá. Bố nói với dì không phải dậy nấu cơm, vì con có việc phải ở lại cuối tuần mới đi.
- Ừ, thì cuối tuần đi cũng được.
Thông quay vào khép cửa, ngồi đối diện với Thực:
- Anh tính đi tính lại. Có hai cách giải quyết. Một là: em cứ lẳng lặng đi cùng anh, chuyện những ngày qua là một bí mật của anh em mình, sống để dạ chết mang đi. Hai là: mai anh đưa em đến phường chỗ em ở trọ, em hãy nói hết với các chú Công an, và với anh Hồng. Nói ra mới là sám hối, gột rửa thực sự để cho nhẹ lòng. Em chọn một trong hai cách ấy.
Mặt Thực trắng bệch:
- Bí mật thế nào được khi thằng cha Đồng, và lũ móc túi vẫn còn đấy. Nhưng đến phường tự thú để Công an bắt em đi tù à?
- Tội của em chưa đáng phải đi tù. Anh sẽ bảo lãnh, để em đi cùng với anh vào trong đó. Vào trong đó, em phải đi học tiếp.
*
Hai anh em Thông được bố và dì đưa ra bến xe, vừa đúng lúc chiếc xe tốc hành chạy TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuyển bánh. Bầu trời cao xanh không một gợn mây. Ông Ngà dặn dò:
- Đến nơi hai anh em điện ngay về cho bố nhé.
Dì Bổng đút tờ báo qua cửa sổ xe:
- Này, này Thực, cầm lấy mà tờ cho đỡ buồn.
Thực với tờ báo, chăm chú lướt từng trang:
- Anh Thông, anh Thông xem này - Thực nói khe khẽ.
Thông đón tờ báo đọc mẩu tin mà Thực chỉ. Mẩu tin được in trên diện tích nhỏ như cái bao diêm, ở trang cuối:
"Thông báo: Ngày 21 tháng 5 năm... Công an phường Hạ An bắt được một nhóm trẻ vị thành niên, chuyên hành nghề móc túi ở các bến xe buýt dọc quốc lộ, thu được một số tang vật và giấy tờ tùy thân. Vậy chúng tôi thông báo, để hành khách nào là nạn nhân của toán đạo chích trên, đến liên hệ giải quyết. Trưởng Công an phường: Nguyễn Tấn Nam".
- Có bằng lái xe của anh Hồng không? - Thông ghé sát tai Thực.
- Có, nhưng em đưa cho anh ấy rồi. Hôm ấy em cũng bảo anh Hồng đăng ký luôn cho em làm thành viên của Câu lạc bộ những người có nhóm máu hiếm.
- Tốt, rất tốt. Em thấy thanh thản chưa?
Thực mỉm cười gật đầu.
Tháng 10/ 2011