Nhiều vụ án đau lòng xảy ra khi người có học thức sử dụng vật liệu nổ để giết người thân trong gia đình chỉ vì những mâu thuẫn rất nhỏ trong sinh hoạt thường nhật (vụ Nguyễn Đức Tiềm cài chất nổ vào xe máy của người thân gây nên cái chết thương tâm của hai mẹ con chị dâu xảy ra tại Bắc Ninh…).
Đa số các vụ sử dụng vật liệu nổ để gây án, hung thủ đều có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho tất cả các khâu gây án với mục đích giết người, hủy hoại tài sản, đe dọa giết người, gây rối trật tự công cộng hoặc chống người thi hành công vụ. 98,2% số đối tượng phạm tội dạng này là nam giới và đa phần trong độ tuổi 18 - 40.
Do cạnh tranh trong kinh doanh, một gia đình ở Lạng Giang, Bắc Giang bị kẻ xấu đặt mìn trong nhà.
Ngoài các đối tượng lưu manh, tội phạm chuyên nghiệp đã có tiền án, tiền sự thì nhiều đối tượng là người có học thức, có công việc làm ổn định nhưng do nhận thức sai trái vẫn tìm cách sử dụng vật liệu nổ để phạm tội.
Không chỉ những người có hiểu biết và kinh nghiệm với vật liệu nổ mà một số đối tượng trình độ hạn chế, không hiểu sâu về vật liệu nổ vẫn có thể chế tạo được vũ khí gây nổ từ các nguyên liệu có thể dễ dàng mua được trên thị trường chợ đen. Chúng thường mua thuốc nổ TNT, RDX, thuốc nổ đen hoặc đầu đạn M79 (còn sót lại từ chiến tranh)… từ các đầu mối buôn lậu qua biên giới, các cơ sở thu gom phế liệu, các đối tượng phạm tội khác hoặc đánh cắp từ các công trình xây dựng.
Các đối tượng thường sử dụng 0,1 - 2kg thuốc nổ cho vào vỏ lon bò sữa hoặc ống thép, gắn kíp nổ điện nối với dây cháy chậm và buộc chặt đầu hở. Khi tiếp cận mục tiêu cần tấn công, chúng ném vật liệu nổ vào hoặc cài vào gói quà, đài, quạt, xe máy… và nối kíp điện với hệ thống điện của vật dụng rồi gửi đến cho nạn nhân. Khi người nhận mở hoặc bật sẽ vô tình kích nổ.
Mới đây, Pháp lệnh sửa đổi về Quản lý và sử dụng vũ khí, vật liệu nổ đã có hiệu lực. Đây là hành lang pháp lý quan trọng tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về vũ khí, vật liệu nổ. Các cơ quan chức năng cũng có nhiều biện pháp quyết liệt ngăn chặn và xử lý các vụ phạm tội sử dụng vật liệu nổ. Các vụ án đặc biệt nghiêm trọng loại này xảy ra đều được tập trung điều tra, xử lý và truy bắt được hung thủ một cách nhanh chóng, giúp trấn an dư luận và ổn định lại ANTT tại địa phương.
Tuy nhiên, vẫn còn đó những mối nguy hại và đe dọa từ các hành vi phạm tội sử dụng vật liệu nổ, trong đó cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xảy ra các vụ nổ có tính khủng bố, mang yếu tố chính trị tại các địa phương, địa điểm và mục tiêu nhạy cảm trong bối cảnh tình hình trong khu vực và trên thế giới có nhiều diễn biến rất phức tạp.
Do vậy, đòi hỏi trong thời gian tới các cơ quan chức năng cần nhanh chóng có các biện pháp hữu hiệu để phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi sử dụng vật liệu nổ để gây án tại tất cả các địa bàn trên toàn quốc.
| Theo thống kê của các cơ quan chức năng trên toàn quốc, từ năm 2004 đến nay đã xảy ra 405 vụ nổ, trong đó 259 vụ nổ có dấu hiệu tội phạm. Các cơ quan bảo vệ pháp luật đã điều tra làm rõ được 162 vụ, bắt 282 đối tượng. Những năm gần đây, số vụ nổ có dấu hiệu tội phạm ngày càng gia tăng, tính chất nghiêm trọng và thiệt hại về người, tài sản lớn hơn. Ngoài một số tỉnh, thành phố lớn thì bọn tội phạm cũng sử dụng vật liệu nổ để gây án tại một số tỉnh khác như Thái Nguyên, Khánh Hòa, Bình Phước, Nghệ An… Địa điểm gây nổ có thể là cơ quan, trụ sở tổ chức, nơi công cộng, nhưng chủ yếu vẫn là ở nhà riêng hoặc cửa hàng. Đa số các vụ nổ là do các đối tượng trả thù cá nhân hoặc để đòi nợ, giải quyết mâu thuẫn, cướp tài sản, thanh toán lẫn nhau theo kiểu giang hồ. |
