Ngày 11/1, TAND TP Hà Nội mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử bị cáo Mai Phan Lợi (SN 1971, cựu Chủ tịch Hội đồng Khoa học Trung tâm truyền thông giáo dục cộng đồng - MEC) và bị cáo Bạch Hùng Dương (SN 1975, cựu Giám đốc MEC) bị truy tố về tội trốn thuế, theo quy định tại Điều 200 BLHS.
Theo cáo trạng của Viện KSND TP Hà Nội, MEC thành lập từ năm 2012 theo quyết định của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Doanh thu của MEC là các khoản tiền tài trợ hoặc nhận được từ các tổ chức trong và ngoài nước thanh toán hợp đồng thực hiện công việc theo thỏa thuận.
Bị cáo Lợi với tư cách là cổ đông, Chủ tịch Hội đồng sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Trung tâm MEC nhưng thực tế Lợi là người điều hành mọi hoạt động của MEC.
Từ năm 2012 đến tháng 3/2021, MEC đã phát sinh doanh thu nhận tổng số tiền gần 20 tỷ đồng để thực hiện các công việc theo thỏa thuận cho các tổ chức trong nước và nước ngoài. Mỗi lần MEC nhận được tiền của các tổ chức, bị cáo Lợi đều chỉ đạo Dương và cấp dưới không thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ theo quy định pháp luật, không lập báo cáo tài chính, không nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, không nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng cho cơ quan quản lý thuế theo quy định, không có sổ kế toán theo quy định…
Viện kiểm sát xác định, trong vụ án này, số tiền trốn thuế là gần 2 tỷ đồng. Bị cáo Lợi phải chịu trách nhiệm với vai trò là chủ mưu, cầm đầu đối với số tiền gần 2 tỷ đồng là tiền trốn thuế của MEC từ năm 2012 đến nay.
Khai báo trước tòa, bị cáo Lợi nhận thức được hành vi vi phạm pháp luật của mình. Bị cáo đã chủ động phối hợp cùng gia đình nộp 800 triệu đồng để khắc phục một phần hậu quả hành vi trốn thuế. Bị cáo Lợi mong HĐXX xem xét cho bị cáo được giảm nhẹ hình phạt, để sớm được trở về hoà nhập cộng đồng, chung tay góp phần giải quyết các hậu quả mà bị cáo gây ra cho gia đình, xã hội. Bị cáo Dương cũng thừa nhận hành vi phạm tội và xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt và cho cho bị cáo được cải tạo ngoài xã hội.
Sau khi nghị án, HĐXX nhận định, hành vi phạm tội của hai bị cáo Lợi và Dương là nghiêm trọng, nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm chính sách, quy định của Nhà nước về quản lý các loại thuế, xâm phạm tới lợi ích của Nhà nước trong hoạt động thu thuế, nộp ngân sách cho Nhà nước.
Hai bị cáo có hiểu biết về các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực thuế, nhưng vẫn cố ý phạm tội nên cần phải xử lý nghiêm minh để răn đe, giáo dục, đấu tranh và phòng ngừa chung đối với các tội phạm xâm phạm về trật tự quản lý kinh tế.
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX nhận thấy, bị cáo Dương chỉ nhận tiền lương với chức vụ Giám đốc của MEC, không được hưởng lợi bất chính từ hành vi trốn thuế. Toàn bộ số tiền hưởng lợi bất chính từ việc trốn thuế do bị cáo Lợi chiếm hưởng để sử dụng cá nhân. Do đó, HĐXX tuyên buộc bị cáo Lợi phải nộp lại toàn bộ số tiền gần 2 tỷ đồng đã trốn thuế để truy thu sung vào ngân sách Nhà nước. HĐXX ghi nhận bị cáo Lợi đã nộp 800 triệu đồng để khắc phục một phần hậu quả của vụ án.
Bị cáo Dương được bị cáo Lợi thuê làm Giám đốc, người đại diện theo pháp luật của MEC từ năm 2014 đến nay, nhưng thực tế Dương không có quyền điều hành Trung tâm. Trong vụ án này, bị cáo Dương là đồng phạm, tham gia giúp sức cho bị cáo Lợi.
Sau khi phân tích, đánh giá hành vi phạm tội của từng bị cáo, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Lợi 48 tháng tù; bị cáo Dương 30 tháng tù cùng về tội trốn thuế. Ngoài hình phạt tù, HĐXX còn tuyên cấm hai bị cáo Lợi và Dương đảm nhiệm chức vụ quản lý, cấm hành nghề hoặc làm việc liên quan đến lĩnh vực thuế trong thời hạn 5 năm kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù.
Liên quan đến vụ án này, ngày 8/11/2021, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã có quyết định giải thể MEC. Ngày 30/11/2021, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ra quyết định hủy bỏ hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ của MEC.
Truy tố Chủ tịch Hội đồng khoa học MEC vì trốn thuế 
Liên tiếp khám phá nhiều vụ trốn thuế và mua bán trái phép hoá đơn 
