Theo đó, thiết bị GPS gắn trên chiếc máy bay Tu -154M chở tổng thống có xuất xứ từ Mỹ do không lực Ba Lan lắp đặt, dựa vào tiêu chuẩn kỹ thuật của Mỹ nhằm xác định vị trí tọa độ mặt đất. Nhưng chẳng hiểu sao hệ thống GPS "cực chuẩn" này lại đưa ra kết quả đáng ngờ về tọa độ địa lý, cũng như khoảng cách thực tế từ máy bay đến vị trí hạ cánh.
Nguyên nhân vừa nêu kết hợp với điều kiện thời tiết sương mù bất lợi, khiến phi hành đoàn cho dù có dày dạn kinh nghiệm đến mấy cũng khó tránh khỏi thảm họa. Điều gây ngạc nhiên nhất cho giới điều tra khám nghiệm hiện trường sau khi phi cơ rơi, rằng tại sao máy bay lại đột ngột chyển hướng khỏi đà lượn cần thiết?
Thì ra các phi công đã khởi động thao tác "tiếp đất" khi còn cách đường băng những 500 mét, thay vì chỉ 60 mét theo yêu cầu nghiệp vụ. Lúc đáp xuống cách mặt đất chừng 5 mét họ mới phát hiện ra cánh rừng trước mặt, liền cố đổi hướng bằng cách ngóc đầu lên nhưng… không kịp. Hệ quả 96 người trên máy bay không một ai sống sót.
Vợ chồng cố Tổng thống Kaczynski (ảnh nhỏ) và hiện trường vụ tai nạn.
Các nhân viên phân tích thuộc SVR nhận định đã có sự "nhập nhằng" trong cách tính tọa độ qua GPS, thông số kỹ thuật bị thay đổi tùy địa danh sử dụng. Lẽ dĩ nhiên ai đó đã tác động tới hệ thống thu phát tín hiệu từ vệ tinh đang bay trên quỹ đạo, hòng điều chỉnh vị trí cần xác định trong khoảnh khắc…
Việc thay đổi tham số kỹ thuật qua GPS thường được tiến hành trong các chiến dịch quân sự đặc biệt. Ví như trong nỗ lực ngăn cản các cuộc tấn công của Gruzia vào Nam Ossetia dạo năm 2008, cánh pháo thủ Nga đã phải đối mặt với sự thay đổi các chỉ số GPS phổ biến trong vùng, khiến mục tiêu cần phá hủy có sai số tới cả 300 mét.
Sau khi đánh chiếm tổng hành dinh của phía Gruzia, lực lượng quân báo Nga đã phát hiện ra thiết bị điều khiển và kiểm soát GPS đặt trên một chiếc xe Jeep di động.
Tuy Tổng thống L. Kaczynski vốn là một trong những đồng minh đáng tin cậy của Nhà Trắng, nhất là trong lĩnh vực hợp tác quân sự đối chọi với Liên bang Nga, nhưng đồng thời ông cũng là một người yêu nước thật sự. Kaczynski kiên trì quan điểm vì một nền kinh tế tự chủ không phụ thuộc cho Cộng hòa Ba Lan. Ông từng quyết liệt ngăn cản ý định của giới đầu tư ngoại quốc muốn sở hữu cổ phần trong các doanh nghiệp và ngân hàng Ba Lan, cũng như nghiêm cấm việc xuất khẩu vốn ra nước ngoài.
Sự căng thẳng kinh tế với Hoa Kỳ lên đến đỉnh điểm, sau khi Tổng thống L. Kaczynski phủ quyết một dự luật nhằm chi hàng trăm triệu USD dự trữ ngoại hối để mua trái phiếu kho bạc Mỹ
