Báo cáo được Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) phối hợp cùng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) trình Thủ tướng Chính phủ mới đây đã đánh giá tác động của xung đột tại Trung Đông đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đề xuất các giải pháp ứng phó.
Trong đó, Ban IV kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ 7 nhóm giải pháp chiến lược nhằm củng cố năng lực cho doanh nghiệp ứng phó với những tác động từ đột Trung Đông.
Cụ thể, các doanh nghiệp tư nhân kiến nghị Chính phủ ưu tiên bình ổn giá năng lượng, giảm áp lực chi phí đầu vào và hỗ trợ ổn định nguồn cung; chủ động các giải pháp điều hành phù hợp để hạn chế biến động bất thường của giá năng lượng trong nước; đồng thời rà soát các phương án bảo đảm nguồn cung xăng dầu, nguyên vật liệu và vật tư thiết yếu phục vụ sản xuất. Đây là kiến nghị nổi bật nhất từ doanh nghiệp, với 61,9% doanh nghiệp lựa chọn.
Doanh nghiệp kỳ vọng Chính phủ tiếp tục phát huy sự chủ động, bám sát diễn biến giá dầu mỏ thế giới để có các công cụ điều tiết thuế, phí linh hoạt, ngăn chặn cú sốc giá năng lượng trong nước.
Thứ hai, khơi thông dòng vốn tín dụng. Các chính sách hỗ trợ tài chính cần được triển khai sớm với việc duy trì thanh khoản, bổ sung vốn lưu động cho các nhóm ngành chịu ảnh hưởng nặng nề (sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp, SMEs). Gói giải pháp bao gồm: hỗ trợ lãi suất, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng và đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế để giải phóng dòng tiền cho doanh nghiệp duy trì hoạt động.
Thứ ba, tăng cường các khâu trao đổi thông tin, chia sẻ dự báo, cảnh báo sớm nhằm nâng cao khả năng thích ứng với tình hình thế giới nhiều biến động từ cả hai phía công - tư. Theo đó, thiết lập kênh chia sẻ dữ liệu liên tục về thị trường năng lượng, tuyến hàng hải và rủi ro địa chính trị. Sự bắt tay giữa Nhà nước và tư nhân sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, tìm kiếm các hải trình thay thế và giảm thiểu sự phụ thuộc độc tôn vào một số thị trường có rủi ro chiến tranh cao.
Thứ tư, đẩy mạnh thực chất việc cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ. Trong bối cảnh nguồn lực doanh nghiệp đang cạn kiệt vì ngoại cảnh, việc giảm bớt gánh nặng từ các thủ tục hành chính trong nước có ý nghĩa rất quan trọng. Việc thực thi pháp luật cần đảm bảo tính nhất quán, đặc biệt trong khâu nhập khẩu, hoàn thuế và tín dụng. Mọi vướng mắc pháp lý cần được tháo gỡ ngay tại cơ sở trong bối cảnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ.
Thứ năm, cần quan tâm thực sự việc thực thi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hơn lúc nào hết, bối cảnh khó khăn hiện tại chính là chất xúc tác và cũng là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy tăng trưởng dựa trên năng lực nội sinh.
Thứ sáu, theo Ban IV, “trong nguy có cơ”, nhiều chuyên gia đánh giá việc khủng hoảng chuỗi cung ứng lương thực thế giới đang có nguy cơ lớn xảy ra do các xung đột quân sự đặc biệt là Mỹ với Iran. Vì thế, đây là cơ hội để Việt Nam thực sự phát huy vai trò mạnh mẽ và gia tăng vị thế trong chuỗi cung lương thực toàn cầu. Rất cần sự lãnh đạo của Chính phủ để bàn sâu và triển khai quyết liệt chuyên đề đặc biệt này.
Cuối cùng, song song với các vấn đề nêu trên, doanh nghiệp của một số lĩnh vực cho biết đã đối diện với các cuộc tấn công mạng đồng loạt hoặc riêng lẻ, gây tổn thất rất lớn khó khắc phục. Doanh nghiệp mong nhận được sự quan tâm của Chính phủ, các Bộ hữu quan để có sự chỉ đạo, các kịch bản giải pháp bao gồm tăng cường năng lực cho cộng đồng doanh nghiệp.
Giá xăng Việt Nam thấp hơn nhiều nước trong khu vực
Thông tin so sánh giá xăng tại một số quốc gia trong khu vực cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các thị trường. Tại Singapore, giá xăng hiện ở mức khoảng 71.357 đồng/lít, thuộc nhóm cao nhất khu vực do chính sách thuế cao và không trợ giá.
Ở các nước lân cận, mặt bằng giá cũng duy trì ở mức khá cao, như Lào khoảng 47.682 đồng/lít, Campuchia gần 35.789 đồng/lít và Thái Lan khoảng 28.166 đồng/lít. Đây đều là những thị trường chịu tác động trực tiếp từ giá năng lượng thế giới, đồng thời có cơ chế điều hành và chính sách thuế, phí khác nhau.
Diễn biến này phản ánh một thực tế chung: giá xăng dầu tại khu vực Đông Nam Á vẫn đang chịu áp lực lớn từ biến động của thị trường thế giới, đặc biệt trong bối cảnh chi phí năng lượng chưa ổn định.
Trong tương quan đó, giá xăng tại Việt Nam hiện thấp hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực. Tại kỳ điều hành ngày 26/3, giá xăng RON95-III đã giảm mạnh 5.625 đồng/lít, xuống còn khoảng 24.332 đồng/lít; xăng E5 RON92 giảm còn khoảng 23.326 đồng/lít. Dầu mazut 180CST 3.5S không cao hơn 21.748 đồng/kg; Dầu diesel 0.05S 35.440 đồng/lít; Dầu hỏa 35.384 đồng/lít.
Việc duy trì giá xăng dầu ở mức hợp lý trong bối cảnh khu vực còn nhiều biến động cho thấy thị trường trong nước đang vận hành ổn định, không xuất hiện các cú sốc giá lớn.
Kết quả trên phản ánh rõ vai trò của công tác điều hành giá xăng dầu theo hướng linh hoạt, bám sát diễn biến thế giới nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu ổn định trong nước. Giá xăng dầu hiện được điều chỉnh theo Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 19/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 của Chính phủ về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, trong đó sửa đổi, bổ sung nội dung về điều chỉnh giá xăng dầu. Theo đó, giá xăng dầu được điều chỉnh ngay lập tức nếu giá cơ sở tăng từ 15% trở lên hoặc giảm 10% trở lên.
Cùng với đó, các công cụ chính sách như thuế, phí và các giải pháp điều tiết được sử dụng đồng bộ, giúp kiểm soát biên độ biến động của giá. Hiện nay thuế bảo vệ môi trường và thuế nhập khẩu đã về 0%. Chính phủ cũng quyết định chi tạm ứng 8.000 tỉ đồng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Bên cạnh yếu tố giá, công tác bảo đảm nguồn cung tiếp tục được duy trì xuyên suốt, không để xảy ra gián đoạn trong hệ thống phân phối. Đây là nền tảng quan trọng giúp thị trường xăng dầu vận hành thông suốt và củng cố niềm tin của doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng còn nhiều yếu tố khó lường, việc điều hành linh hoạt, nhất quán mục tiêu ổn định vĩ mô tiếp tục là yếu tố then chốt giúp Việt Nam giữ được mặt bằng giá xăng dầu hợp lý, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Chủ động, linh hoạt trong đảm bảo an ninh năng lượng 
Chiến sự Hormuz sẽ bố cục lại dòng chảy năng lượng 
