Sau khi đóng cửa 22 đại sứ quán tại Trung Đông và Bắc Phi, hôm 9/8 vừa qua Mỹ lại cho rút nhân viên ở Lãnh sự quán tại Lahore (Pakistan) về nước. "Các biện pháp này khiến người ta nhớ lại những mã màu của các mức báo động khủng bố dưới thời Tổng thống Bush mà một số người xem đó như là một phương cách để gieo rắc sợ hãi và tăng cường sự hậu thuẫn cho các chính sách chống khủng bố mạnh mẽ hơn" - Robert Worth và Eric Schmitt viết trên tờ New York Times.
Biện pháp đóng cửa các đại sứ quán được đưa ra sau khi cơ quan tình báo thu được cuộc liên lạc điện thoại giữa Ayman Al-Zawairi (nhân vật thứ 2 trong Al-Qaeda) với Nasser Al-Waychi, thủ lĩnh của nhánh Al-Qaeda tại bán đảo Arập (Aqpa). Đa số các chuyên gia đều tin rằng Al-Qaeda chưa hề bị thất thủ. Sự gia tăng những vụ khủng bố tại Iraq, Afghanistan và Pakistan, sự hiện diện của các nhóm thánh chiến tại Syria hay Bắc Phi và các chiến dịch phá rối của Aqpa ở Yemen đã minh chứng cho sự lì lợm của mạng lưới này.
Tuy nhiên, Tổng thống Obama vẫn quả quyết rằng, "hạt nhân trung ương" của Al-Qaeda đang tiến đến sự thất bại, nhưng vẫn dè dặt nói rõ rằng điều này không có nghĩa là đã kết thúc mối đe dọa Al-Qaeda nhắm vào Mỹ. Bất chấp chiến thắng của Tổng thống Obama vì cái chết của Bin Laden nhưng "Al-Qaeda vẫn tiếp tục bành trướng", theo lời Bruce Riedel, cựu chuyên gia phân tích của CIA. "Trong vòng 10 năm qua đã có sự bành trướng về số lượng và quy mô địa dư của các phân nhánh và đồng minh Al-Qaeda" - chuyên gia Seth Jones tại Rand Corporation cho biết.
Ở Iraq, các vụ khủng bố gia tăng mạnh và "Al-Qaeda đang trên đà tái chinh phục" - một nhà ngoại giao phương Tây nhận định. Cuộc vượt ngục của hơn 500 tù nhân tại 2 nhà tù ở Iraq vào tháng 7 vừa qua có thể có hệ quả to lớn đối với hoạt động của phân nhánh EIIL tại Iraq trong những tháng tới. Chuyên gia Thomas Pierret cho rằng "tại Syria các chiến binh thánh chiến ngày càng đông hơn". Phó Giám đốc CIA Michael Morell lên tiếng cảnh báo nước này có thể trở thành thánh địa mới của Al-Qaeda. Tại những nơi khác như Bắc Phi hay Somalia, Al-Qaeda đã phân thành các thực thể độc lập.
Mùa xuân Arập thoạt đầu như hồi chuông báo trước sự thất bại của Al-Qaeda, nhưng 2 năm sau các khó khăn của sự chuyển tiếp đã gây nên nỗi ức chế trong thế giới Hồi giáo và khiến có thêm nhiều người gia nhập thánh chiến. Ngoài ra vụ lật đổ Tổng thống Morsi có thể khuyến khích những ai nghĩ rằng vũ khí tốt hơn là thùng phiếu để chinh phục quyền hành.
Tất cả các biến động trong những ngày qua là một thành công đối với Al-Qaeda. Sau những chiến dịch đầu tiên của Al-Qaeda tại Kenya và Tanzania vào năm 1998, Mỹ đã phản ứng một cách chừng mực, nhưng thảm họa ngày 11/9/2001 đã khiến Mỹ gánh chịu mức độ tổn hại mà không cường quốc nào từng gặp phải. Cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq mở ra để trả đũa cho vụ khủng bố đã làm hàng ngàn binh sĩ thiệt mạng và phí tổn hàng tỉ USD trong khi tại nước Mỹ, cuộc chiến chống khủng bố đã dẫn đến sự thành lập một cơ cấu tình báo quá mức cồng kềnh.
Hơn nữa, không hẳn là ngẫu nhiên khi các phát hiện về một mối đe dọa khủng bố mới lại xuất hiện ngay sau scandal nghe lén của NSA. Đây là một cách để chứng tỏ hiệu quả của cơ quan tình báo bị lên án do các hoạt động do thám công dân Mỹ và đồng minh. Christian Science Monitor tỏ ra nghi ngại rằng, có thể Al-Qaeda đang trắc nghiệm phản ứng của Mỹ bằng cách cố tình để lộ cuộc điện đàm.
Tờ Washington Post lại buông lời chỉ trích: "Nếu mối đe dọa của mạng lưới Al-Qaeda gây ra việc đóng cửa các đại sứ quán và lãnh sự quán trong 1 tuần, như vậy Washington đã có 10 năm theo đuổi chính sách chống khủng bố sai lầm".
Bài xã luận của Eugene Robinson nối thêm: "Lúc đầu Al-Qaeda đặt căn cứ tại Afghanistan và đã bị tiêu diệt. Người ta thường xuyên nghe thông báo về cái chết của những thành viên của Al-Qaeda bị tấn công bằng máy bay không người lái. Thế thì đã có mâu thuẫn giữa các thành công đó và nhu cầu đóng cửa các phái bộ ngoại giao nhằm đề phòng một sự tấn công".
Nhưng người ta sẽ không bao giờ loại bỏ hoàn toàn được nạn khủng bố. Ted Koppel nhắc lại rằng, trong những năm sắp tới nhiều người Mỹ sẽ chết vì tai nạn giao thông hay súng đạn ngay trong nước họ hơn. "Chỉ còn việc tìm hiểu xem chúng ta sẽ sống với mối đe dọa đó như thế nào. Chúng ta đã tạo ra một nền kinh tế của sợ hãi, một ngành công nghiệp của sợ hãi, một tâm lý quốc gia của sợ hãi. Al-Qaeda sẽ không tự làm được điều đó. Chính chúng ta là kẻ chịu trách nhiệm".
Trong những ngày qua, quân đội Mỹ đã tăng cường các vụ tấn công bằng máy bay không người lái tại Yemen. Có 12 người bị cho là thành viên Al-Qaeda đã bị giết chỉ trong ngày 8/8, ngày mà người dân Yemen mừng lễ Aid El-Fitr, lễ kết thúc mùa chay Ramadan. Tính từ ngày 28/7 đã có 36 người bị giết. Nhưng với các vụ ám sát đó, liệu Mỹ có giúp ích cho nền an ninh trong nước không hay chỉ tạo thêm nỗi bất an và ức chế, khơi dậy tinh thần bài Mỹ và sự đối lập với chính quyền trung ương tại đất nước đang chuyển tiếp đó?
