Ăn xong quả dưa hấu cũng là lúc Phó Ca nhìn thấy một thùng rác lù lù ở góc phố gần đó.
- Ôi, cái thùng rác này bóng loáng, còn sạch hơn các thùng tôn gánh nước ở nhiều nơi - Phó Ca cảm thán trong lòng. Nhìn kỹ mấy chữ ghi trên thùng rác, cuối cùng anh yên chí nhét vỏ dưa hấu vào bên trong.
Đột nhiên, một người đeo băng đỏ từ bóng cây lao ra. Anh ta chẳng nói chẳng rằng, từ túi quần rút ra một quyển hóa đơn, xé một tờ đưa đến trước mặt Phó Ca.
Phó Ca đứng sững tại chỗ, không biết đã xảy ra chuyện gì. Anh ngơ ngác hỏi:
- Sao cơ ạ?
- Ông đã làm bẩn thiết bị công cộng của chúng tôi. Phạt tiền mười đồng - Người ấy nói.
Phó Ca hỏi:
- Làm bẩn thiết bị công cộng ư?
Người ấy đáp:
- Phải! Ông đã vứt vỏ dưa hấu vào, làm bẩn thùng rác.
Phó Ca nhìn thùng rác nói:
- Thùng rác chẳng phải để bỏ rác hay sao?
Người ấy hỏi:
- Ông mới đến phải không?
Phó Ca càng cảm thấy lạ lùng:
- Vứt rác có liên quan gì đến chuyện mới đến? Tôi bỏ ra hơn sáu tháng nghiên cứu hàng trăm hàng ngàn bản pháp luật, pháp qui lớn nhỏ của thành phố này, không thấy qui định nào nói người mới đến không được bỏ rác vào thùng rác.
- Điều này kể cũng khó trách ông - Người ấy nói - Nhưng ông hãy trả tiền phạt trước đã, sau đó tôi sẽ giải thích rõ ràng cặn kẽ cho ông.
Vừa nói người ấy vừa rút túi áo lấy ra một giấy chứng nhận màu đỏ tươi, bên trên viết mấy chữ dát vàng: "Nhân viên quản lý thiết bị công cộng".
Phó Ca đối chiếu ảnh chụp trên chứng nhận với người thật, lại xem hết "thuyết minh quyền lực" trên giấy chứng nhận, sau đó ngoan ngoãn móc ra mười đồng.
Nhân viên quản lý nhận tiền, lại hất đầu nhìn vào thùng rác ra hiệu.
Phó Ca hỏi:
- Còn việc gì nữa không?
Nhân viên quản lý nói:
- Xin ông nhặt vỏ dưa ra khỏi thùng rác. Đừng tưởng chúng tôi phạt tiền là sáng kiến, là mục đích. Mục đích của chúng tôi là giữ gìn sạch sẽ thùng đựng rác.
Phó Ca móc vỏ dưa ra khỏi thùng rác. Anh nói:
- Vậy thì chẳng hóa ra thùng rác của thành phố các anh là cái tai điếc, chỉ để bày thôi sao!
- Tình hình là thế này thưa ông - Anh nhân viên quản lý giải thích - Lãnh đạo thành phố chúng tôi, trong một cuộc họp đã nói một câu nổi tiếng như sau: "Muốn đánh giá một khu, một quận nào có sạch sẽ hay không, chỉ cần nhìn những thùng rác của khu đó, quận đó là được. Tôi không tin một khu, một quận đều giữ sạch các thùng rác mà công tác vệ sinh ở các chỗ khác lại không làm tốt".
Anh nhân viên quản lý say sưa, chìm đắm trong lời nói. Anh ta lại còn bắt chước điệu bộ và khẩu khí của vị lãnh đạo khi nói chuyện.
Phó Ca nhịn không nổi đã bật cười:
- Tôi hiểu rồi. Vậy thì anh hãy dỡ bỏ các thùng rác để khỏi lãng phí nhân lực vật lực.
Nhân viên quản lý cười thành tiếng:
- Nói như ông thật dở hơi. Nếu dỡ bỏ thùng rác chẳng phải nói toạc với cấp trên, địa phương của chúng tôi bừa bãi lung tung thế hay sao? Hơn nữa, xóa bỏ thùng rác thì như tôi và cả những anh chị em công nhân của nhà máy sản xuất thùng rác đều sẽ mất miếng ăn…
Anh nhân viên quản lý dừng một lát, vỗ vỗ vai Phó Ca, chỉ vào thùng rác nói:
- Ông nhìn mà xem, nó sạch sẽ bóng loáng đến nhức mắt có phải không? Việc đó hoàn toàn nhờ ngành thiết bị công cộng chúng tôi mỗi tháng thay một lần và anh em nhân viên quản lý chúng tôi mỗi ngày phải lau chùi ba lần.
- Thì ra là như thế! - Phó Ca thốt lên.
Chợt nhớ đến những miếng vỏ dưa hấu cầm trên tay, Phó Ca giơ vỏ dưa hấu ra trước mặt nhân viên quản lý, hỏi:
- Còn thứ này tôi phải làm thế nào?
Nhân viên quản lý bối rối đáp:
- Tôi đâu có cai quản việc ấy - Nhân viên quản lý đáp tỉnh queo - Lãnh đạo chỉ sai bọn tôi trông coi cẩn thận chu đáo thùng rác mà thôi