Khi Xiếc Việt “trở mình”

Thắng lớn trên nhiều sân chơi quốc tế, Xiếc Việt được mời dự Liên hoan Xiếc Monte Carlo

NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, Liên đoàn vừa nhận được lời mời dự Liên hoan Xiếc thế giới Monte Carlo. Đây là một trong những liên hoan danh giá lâu năm nhất trên thế giới. Được biểu diễn tại Liên hoan này là niềm mơ ước của các nghệ sĩ. Tiết mục dự kiến biểu diễn tại Liên hoan là “Đu nón” – tác phẩm của từng mang về cho Liên đoàn nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế.

Chia sẻ niềm vui với các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam, nhiều nghệ sĩ như NSND Tâm Chính – nguyên Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam; NSND Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn đều cho rằng đây là cơ hội, vinh dự cho nghệ sĩ Xiếc Việt Nam. NSND Xuân Bắc cho biết, Liên hoan xiếc thế giới Monte Carlo là một trong những liên hoan xiếc hàng đầu thế giới. Trước đây, bản thân NSND Xuân Bắc chỉ được xem trên truyền hình và băng đĩa. Những người được biểu diễn ở Monte Carlo là những nghệ sĩ tài năng hàng đầu thế giới và các tiết mục trình diễn tại Liên hoan này cũng là những tiết mục hàng đầu. Khi được hoà mình trong không khí đặc biệt của Liên hoan là cơ hội hiếm.

Theo NSND Tống Toàn Thắng, Liên hoan xiếc thế giới Monte Carlo dự kiến diễn ra tại Monaco vào năm 2027. Trước đó, trong suốt năm 2026, Liên đoàn cử các đoàn nghệ sĩ tham gia nhiều liên hoan, festival uy tín, gồm: Liên hoan xiếc quốc tế “Girona” tại Tây Ban Nha; The Princess Circus – Liên hoan Công chúa xiếc, IDOL World Circus Festival, Liên hoan xiếc quốc tế Yakurt tại Liên bang Nga; Liên hoan Xiếc Ngô Kiều tại Trung Quốc…

Năm 2025, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã gặt hái nhiều thành công trong các liên hoan xiếc quốc tế tại Nga, Kazakhstan, Trung Quốc, đạt nhiều giải thưởng và huy chương. Liên đoàn xác định việc tham gia các liên hoan quốc tế là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm. Việc đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, đầu tư xây dựng các tiết mục xiếc chất lượng cao, quảng bá nghệ thuật xiếc Việt Nam, tăng cường giao lưu văn hóa và mở rộng hợp tác quốc tế góp phần nâng cao vị thế nghệ thuật xiếc Việt Nam trên trường quốc tế, thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Dàn dựng, làm mới gần 30 chương trình, biểu diễn gần 300 buổi

Cũng trong ngày 16/3, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đồng loạt công bố hàng chục chương trình biểu diễn trong suốt năm 2026.  Theo đó, Liên đoàn dự kiến tổ chức khoảng 280–300 buổi biểu diễn tại Rạp Xiếc Trung ương. Nổi bật là chương trình xiếc nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 70 năm thành lập Liên đoàn - Gala “Tỏa sáng những ngôi sao xiếc Việt Nam”. Các chương trình biểu diễn có tính chất chính trị – xã hội gồm: “Mừng Đảng – Mừng Xuân”, “Người là niềm tin”, “Vó ngựa biên cương”, “Hào khí Việt”, “Tia nắng bình yên”, “Hà Nội – nơi trở về”.

Các chương trình nghệ thuật chuyên đề bao gồm “Khát vọng trẻ” chào mừng ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 26/3, “Mẹ 2” chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, “Những ước mơ xanh” chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hay “Vui Noel và chào đón năm mới” vào cuối năm 2026. Dành riêng cho đối tượng thiếu nhi có vở diễn “Sơn Thần & Thủy Quái”, chuỗi chương trình Vui Tết Trung thu. Các chương trình giao lưu, hợp tác và xã hội hóa như Gala Xiếc & Ảo thuật Ba miền, Gala Xiếc Thế giới…

Theo NSND Tống Toàn Thắng, năm 2026, đơn vị phấn đấu dàn dựng và làm mới khoảng 20–25 chương trình, tiết mục, trong đó tập trung vào các tác phẩm có chiều sâu nghệ thuật, kết hợp hài hòa giữa xiếc truyền thống và các yếu tố nghệ thuật đương đại, từng bước nâng cao chất lượng nội dung và trải nghiệm khán giả.

Tại Trung tâm Nghệ thuật Giải trí IONAH, đơn vị dự kiến tổ chức khoảng 30-50 buổi biểu diễn/năm, với các sản phẩm nghệ thuật có tính giải trí – trải nghiệm, phục vụ đa dạng đối tượng khán giả người lớn, đặc biệt là khách du lịch trong nước và quốc tế. Trong đó, chuỗi chương trình biểu diễn định kỳ phục vụ khán giả bán vé trực tiếp và bán vé online, gắn với hoạt động khai thác du lịch như vở diễn “Trần Nhân Tông”, “Lời của Tre”;… các show giải trí kết hợp xiếc với ca, múa, nhạc, công nghệ ánh sáng… Thông qua mô hình hoạt động tại Trung tâm Biểu diễn IONAH, Liên đoàn Xiếc Việt Nam hướng tới đa dạng hóa sản phẩm biểu diễn, tăng nguồn thu, mở rộng đối tượng khán giả, đồng thời tạo không gian thử nghiệm các mô hình nghệ thuật mới, phù hợp với xu hướng phát triển của ngành công nghiệp văn hóa.

Được biết, Liên đoàn Xiếc Việt Nam từng là một trong những đơn vị nghệ thuật công lập gặp nhiều khó khăn và chật vật xoay sở nhiều năm trước. Sau nhiều nỗ lực, đến nay, như Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn NSND Xuân Bắc nhận định là Liên đoàn đã trở thành một trong những điểm sáng của nghệ thuật biểu diễn. NSND Tống Toàn Thắng và Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã có những bước đi rất cụ thể, đúng đắn, từ gặp gỡ, mời gọi khách hàng thân thiết, những nhà đầu tư, những người quan tâm đến nghệ thuật nói chung, trong đó có nghệ thuật xiếc, để cùng đầu tư những tiết mục, đầu tư phát triển. Đây là sự chủ động cần thiết vì đã qua cái thời mà các đơn vị nghệ thuật của nhà nước ngồi chờ để được gọi đi biểu diễn. Và cũng qua cái thời mà nghệ thuật biểu diễn và các đơn vị nghệ thuật của nhà nước bị mặc định là đơn vị tiêu tiền và chỉ có tiêu tiền để phục vụ chính trị, phục vụ truyền thông.

Cũng theo Cục trưởng Cục nghệ thuật biểu diễn, hiện nay, văn hóa đã đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị. Văn hóa được xác định rõ là sức mạnh nội sinh, văn hóa là nền tảng cốt lõi, văn hóa soi đường cho quốc dân đi. Vai trò của văn hóa, trong đó có nghệ thuật biểu diễn vô cùng quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 80 về phát triển văn hoá Việt Nam. Để triển khai Nghị quyết này, vai trò của các đơn vị tư nhân, của các doanh nghiệp trong sự đồng hành hỗ trợ bảo trợ cho phát triển nghệ thuật vô cùng quan trọng. Kêu gọi sự đồng hành của các doanh nghiệp với các đơn vị nghệ thuật, NSND cho rằng, sự đồng hành này không chỉ cần thiết với riêng nghệ thuật Xiếc mà còn cần thiết với Kịch nói, Múa rối, Tuồng, Chèo, Cải lương, Giao hưởng và nhiều loại hình nghệ thuật khác.