Trong ba ngày 10, 11 và 14/9, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa hình sự phúc thẩm xem xét đơn kháng cáo của bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) và bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng Trường THCS Ba Đình) về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Trước đó, tại phiên tòa sơ thẩm, TAND khu vực 1 Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Bình 3 năm tù và bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo cùng về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Bản án sơ thẩm xác định, hai bị cáo Bình và Nguyệt có hai sai phạm chính liên quan việc thu tiền học thêm năm học 2013-2014 của Trường THCS Ba Đình.
Thứ nhất, Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội quy định mức thu tiền dạy thêm được tính theo sĩ số lớp, lớp nhiều học sinh thì tiền thu ít hơn lớp ít học sinh. Tuy nhiên, Trường THCS Ba Đình thời điểm bị cáo Bình là Hiệu trưởng đã thu tiền cùng mức 15.000 đồng một tiết, một học sinh.
Tổng số, Trường THCS Ba Đình thu của 24 lớp khối 7, 8, 9 là hơn 2,1 tỷ đồng, trong khi mức thu tối đa theo Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội là 1,073 tỷ đồng. Như vậy, nhà trường “lạm thu” hơn 1,093 tỷ đồng.
Thứ hai, tiền học thêm sẽ được giáo viên chủ nhiệm thu và nộp 20% về nhà trường. Để hợp thức tiền thu sai nói trên, bị cáo Bình chỉ đạo bị cáo Nguyệt lập hai sổ sách, chứng từ nhằm chia đôi 30% số tiền giáo viên nộp về.
Sau phiên tòa sơ thẩm, bị cáo Bình kháng cáo kêu oan. Bị cáo Nguyệt kháng cáo xin giảm nhẹ. Tiếp đó, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) có kết luận thể hiện, Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội có nội dung không còn phù hợp.
Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật khẳng định, Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội là không còn phù hợp.
Đại diện Viện kiểm sát thực hành quyền công tố tại phiên tòa phúc thẩm nêu quan điểm: Thứ nhất, cần xác định lại Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội có đúng pháp luật hay không? Thứ hai, cần xác định lại thiệt hại vụ án, thu thập thêm chứng cứ xác định, Trường THCS Ba Đình có còn “lạm thu” trong năm học 2013-2014 hay không? Thứ ba, Trường THCS Ba Đình quản lý quỹ 30% có dấu hiệu tư lợi và vi phạm quy chế tài chính hay không?
Từ quan điểm trên, đại diện Viện kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại theo thủ tục chung.
Sau thời gian nghị án kéo dài, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định, hành vi của hai bị cáo Bình và Nguyệt có dấu hiệu lợi dụng chức vụ, lạm thu, có yếu tố vụ lợi và có dấu hiệu cấu thành tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Tuy nhiên, Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội đã bị cơ quan có thẩm quyền kết luận là không còn phù hợp. Hiện nay, việc dạy thêm, học thêm không được thu tiền, kinh phí dạy thêm dùng ngân sách Nhà nước và các nguồn khác theo quy định nên mức thu tiền học thêm tối đa tại Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội là không còn phù hợp.
Ngoài ra, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy, có tình tiết mới xuất hiện tại cấp phúc thẩm nhưng không thể làm rõ ngay được tại phiên tòa nên quyết định tuyên hủy bản án sơ thẩm, yêu cầu điều tra lại theo thủ tục chung.
Theo quan điểm của Hội đồng xét xử phúc thẩm, việc điều tra lại sẽ giúp tránh oan sai, nhưng cũng không bỏ lọt tội phạm.
Ngoài ra, Hội đồng xét xử phúc thẩm cũng đề nghị cơ quan điều tra và các cơ quan có thẩm quyền khác làm rõ trách nhiệm của những cá nhân từng trình báo sai sự thật, gây ảnh hưởng đến quá trình điều tra vụ án.
