Năm 1241, một nhà thám hiểm người Armenia từng kể lại rằng, ông đã tận mắt nhìn thấy Hòm Tiên tri ở Axum, Ethiopia - vương quốc của Hoàng hậu Sheba huyền thoại. Đó chính là chiếc rương gỗ bọc gấm, chứa đựng những lời di huấn của nhà hiền triết Solomon cực kỳ thông thái, được cho là đã biến mất vào năm 587 trước Công nguyên…
Ai cũng tin rằng, Hòm Tiên tri đang hiện diện ở đấy, trong Tòa thánh đường Deva Maria ot Sion, tại một căn phòng bí ẩn nào đó - thoạt nhìn cũng giống như vô vàn căn phòng hậu sảnh khác. Nhưng ngay sau vách cửa luôn có người túc trực suốt ngày đêm. Sứ mạng thiêng liêng bảo vệ Hòm Tiên tri luôn được dành cho vị tu sĩ đang giữ trọng trách gác cửa, ông ta sẽ đảm nhiệm chu đáo vai trò bảo vệ kho báu của mình, cũng như không được bước chân ra khỏi nơi lưu giữ Hòm Tiên tri cho đến lúc chết; khi ấy người ta sẽ tiến cử vị tu sĩ kế nhiệm qua một cuộc tuyển lựa khắt khe.
Nhiều nhóm ký giả Âu - Mỹ kỳ cựu từng nối nhau tới Axum trong vai du khách hành hương Do Thái, cốt lọt vào được ngôi giáo đường nổi danh Deva Maria ot Sion hòng diện kiến Hòm Tiên tri. Nhưng vấp phải sự thận trọng thái quá của giới chức tôn giáo tại đây, bởi người ta luôn tỏ ý nghi ngờ rằng họ không phải là những khách du lịch thứ thiệt, mà chính là những tên gián điệp với đặc vụ duy nhất: lấy bằng được Hòm Tiên tri.
Lịch sử lưu truyền rằng Hoàng hậu Sheba - hậu duệ của Đức vua Agabo toàn năng, một tối nọ chợt chiêm bao và nghe thấy những lời thì thầm đồn đại về sự thông thái của Solomon, liền quyết định "dấn thân" tới Jerusalem để được làm quen với nhà hiền triết. Hệ quả từ mối quan hệ thân tình đó là hoàng hậu đã sinh ra Hoàng tử Menelik đệ nhất. Ngay từ thuở thiếu thời Menelik I đã được mẹ ban cho Hòm Tiên tri - kỷ vật từ lần gặp Solomon, Menelik giữ báu vật khư khư bên mình và đem kho báu về
Người trực tiếp trông coi Hòm Tiên tri hiện nay là mục sư Tesfa Mariam, một nhân vật hiếm khi xuất hiện chốn công cộng. Người ta chỉ thấy mặt ông vào dịp lễ Timkat - vị thần bảo trợ cho các giáo đường Ethiopia, kéo dài trong hai ngày 18 và 19 tháng Giêng hàng năm (lịch người Ethiopia đang dùng khác với Dương lịch của chúng ta).
Theo thông lệ, cứ vào lễ Timkat là mọi ngôi nhà thờ
Tranh minh họa cuộc hành trình của Hoàng hậu Sheba tới Jerusalem.
Lễ Timkat bắt đầu vào lúc 17h ngày 18 tháng Giêng. Dưới sự dẫn dắt của Sofa - chức sắc tôn giáo lớn nhất trong nhà thờ - cùng cây trượng bí ẩn của ông ta, đoàn diễu hành rời khỏi ngôi giáo đường, lên đường theo lộ trình đã định.
Dẫn đầu là đoàn nhạc công rộn rã chơi đàn masenko - thứ nhạc cụ giống như vĩ cầm nhưng chỉ có một dây, theo sau là đám đông tín đồ dài dằng dặc vừa đi vừa lầm rầm cầu nguyện. Họ đội mũ dệt bằng vải gấm, trước ngực rủng rỉnh các biểu tượng tôn giáo mạ vàng hoặc bạc.
Ở giữa đoàn rước lễ là Hòm Tiên tri phủ vải nhung đỏ, do những tu sĩ sẵn sàng tử vì đạo đội trên đầu trong suốt cuộc hành trình… Tháp tùng xung quanh là đội danh dự hùng hậu bao gồm giới binh sĩ chính quy, súng tiểu liên tự động lăm lăm trong tay, sẵn sàng ứng phó trước bất cứ một hành động quá khích hay ám muội nào xúc phạm tới báu vật.
Sau khi băng qua những khu lăng tẩm rộng mênh mông với các bia đá nhiều ngàn năm tuổi xuyên ngang Axum, người ta nhẹ nhàng đặt Hòm Tiên tri vào một địa điểm chuẩn bị trước có mái che kề hồ Makeda, được canh phòng nghiêm ngặt ngay khi vừa dựng lên, bao bọc bởi đám đông cuồng tín không ngớt lời khấn vái.
Trọn đêm ấy, mọi câu chuyện đều xoay quanh sự tích kho báu, cũng như vô vàn các huyền thoại vốn tồn tại nhiều thế kỷ trong vùng Sừng châu Phi - "địa danh thánh thần"…
Phải chăng giới truyền đạo Ethiopia đang sở hữu hiện vật độc nhất vô nhị là Hòm Tiên tri, trong khi người Do Thái lại luôn lớn tiếng khẳng định rằng, báu vật ấy đã mất tích vào năm 587 trước Công nguyên - sau trận hỏa hoạn khủng khiếp tàn phá giáo đường Jerusalem? Hoặc là ai đó - theo như một giả thuyết khác - đã kịp "nẫng" chiếc hòm đựng những lời di huấn của Solomon khỏi tay đức vua cường bạo Navuhodonosor đệ nhị, rồi lén lút đem kho báu về cất tại Axum - địa bàn hiểm trở bảo đảm cho sự an toàn tuyệt đối?…
Vấn đề an ninh trong việc bảo quản Hòm Tiên tri có ý nghĩa sống còn đối với giới lãnh đạo tín ngưỡng ở Ethiopia, thậm chí ngay cả trong những dịp lễ Timkat thường niên, chiếc rương mà đoàn diễu hành rước đội tại Axum không phải là Hòm Tiên tri thật, mà chỉ là… bản sao! Người ta đã lý giải điều này với cộng đồng tín đồ cuồng nhiệt rằng, người canh giữ Hòm Tiên tri theo tập tục nghiêm khắc truyền đời: không được phép bước chân ra khỏi nơi đang tại vị vì bất cứ lý do nào! Vì thế cho nên Hòm Tiên tri cũng không thể di dời khỏi chốn cố hữu…
Ngày 19 tháng Giêng, khi hoàng hôn buông xuống, đoàn hành lễ trở lại giáo đường Deva Maria ot Sion, nơi mục sư Mariam đang nóng lòng đợi họ. Trong vòng vây của các phóng viên, nhà quay phim..., mục sư Tesfa Mariam lên tiếng giãi bày nhằm thỏa mãn sự hiếu kỳ của mọi người: "Khi mục kích Hòm Tiên tri lần đầu tôi phát run lên vì sợ. Hòm Tiên tri mang dáng dấp ngọn lửa thuở hồng hoang. Bất kỳ kẻ nào cả gan bước chân vào đây mà không được phép, ắt sẽ bị thần lửa mãnh liệt thiêu rụi trong khoảnh khắc…".
Với câu hỏi liên quan tới những điều chứa đựng trong Hòm Tiên tri, câu phúc đáp của vị mục sư gác cửa rất rõ ràng và dứt khoát: "Hàng chục lời di huấn từ thánh thần".
Lặng lẽ như một cái bóng, sau khi lần lượt ôm hôn nồng hậu cánh giáo sĩ thuộc đội rước lễ vật, ẩn sĩ Mariam tức tốc trở lại vị trí đầy hiển hách. Địa điểm cất giấu Hòm Tiên tri cũng chính là ngôi nhà mồ - bất khả xâm phạm của ông ta, với những điều huyền bí sẽ đeo bám Mariam tới… hơi thở cuối cùng
