Hoạt động tình báo bên trong các công ty Mỹ

Từ sau ngày 11/9/2001, một cuộc "cách mạng tình báo" lặng lẽ nổ ra bên trong nhiều công ty hàng đầu của Mỹ. Các chuỗi khách sạn, các công ty du lịch biển, hàng không, công viên chủ đề, ngân hàng, các nhà sản xuất hàng tiêu dùng, công ty hóa chất, dược phẩm và thậm chí các công ty công nghệ đang âm thầm phát triển các bộ phận tình báo có cơ cấu và hoạt động khá giống Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA).

Bộ phận tình báo bên trong các tổ chức kinh doanh này sẽ không đánh cắp những bí mật thương mại của đối thủ cạnh tranh hay tổ chức nghe lén điện thoại của người dân. Thay vào đó, họ chú trọng giám sát chặt chẽ những khách hàng, khách tham quan và nhân viên nội bộ để thu thập thông tin và phát hiện nhanh những mối đe dọa tiềm tàng. Thậm chí, một số công ty còn cho người giả trang xem xét những khu vực của công ty để đánh giá tình hình an ninh.

Công việc chính của bộ phận tình báo nội bộ là phân tích sự phát triển của những "điểm nóng" trên khắp thế giới, từ làn sóng bạo lực ở Syria cho đến  phong trào bảo vệ môi trường ở California - nghĩa là, bất cứ những gì có thể đe dọa tiếng tăm của thương hiệu, nhân sự hay những lợi ích kinh doanh của công ty mẹ. Bộ phận tình báo nội bộ mang những cái tên không có gì nổi bật, như là "Ban an ninh và an toàn toàn cầu".

Phần lớn những công ty này không thích đề cập công khai về các hoạt động tình báo của họ vì sợ điều đó sẽ gây tâm lý hoang mang cho khách hàng hay ảnh hưởng tiêu cực đến thương hiệu. Nhân viên của các ban an ninh này bao gồm những người từng phục vụ CIA, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) hay quân đội - những người có mối quan hệ chặt chẽ với chính quyền Mỹ, chuyên cung cấp báo cáo an ninh thông qua các kênh chính thức hay không chính thức trên khắp thế giới. Có thể coi đây là hiện tượng tư nhân hóa ngành tình báo Mỹ mà chúng ta chưa hề nghe nói đến trước đây.

Không phải bây giờ các doanh nghiệp mới biết lo lắng về các nguy cơ chính trị tác động tiêu cực đến công cuộc kinh doanh. Ngay từ thời Babylon cổ xưa, người ta đã biết bảo hiểm thương mại để tránh những vụ cướp bóc, tương tự như các nguy cơ chính trị ngày nay. Các công ty dầu mỏ luôn thăm dò tìm hiểu kỹ những biến động ở các quốc gia giàu dầu mỏ, như Công ty Royal Dutch Shell từng làm từ thập niên 70 thế kỷ trước.

Bộ phận tình báo đang làm việc bên trong một công ty Mỹ.
Bộ phận tình báo đang làm việc bên trong một công ty Mỹ.

Các doanh nghiệp ngày nay đều có chung nhận định là họ đang đối mặt với các cơ hội toàn cầu lớn hơn song cũng nhiều nguy cơ hơn trước kia. Các kênh phân phối nằm cách xa nhau về địa lý gây nhiều khó khăn cho công tác giám sát và quản lý trước những sự kiện chính trị, thiên tai v.v…

Trước đây, khối Xôviết Đông Âu và phương Tây là hai thế giới khác biệt nhau, song ngày nay mọi thứ đều kết nối với nhau. Như thương hiệu Ikea có chuỗi cửa hàng ở Nga. Thông tin liên lạc diễn ra ở khắp nơi. Wifi có thể tìm thấy trong những căn lều du mục, trên đỉnh Everest và trên những chiếc xe buýt ở Rwanda. Ngư dân Kenya có thể thiếu điện sử dụng, song họ có thể theo dõi thông tin dự báo thời tiết và giá cả thị trường qua điện thoại di động.

Năm 2011, Orange Business Services - nhánh giao tiếp doanh nghiệp của một trong những nhà cung cấp điện thoại di động lớn nhất châu Âu - cho rằng, những cuộc biểu tình ở Tunisia có lẽ không ảnh hưởng gì đến các hoạt động kinh doanh của họ ở Ai Cập. Song vào một tuần sau, họ thấy được sai lầm của mình. Những cuộc cách mạng dây chuyền trong sự kiện Mùa xuân Arập đã gây tác động không nhỏ đến nhiều ngành công nghiệp, từ ngành viễn thông ở châu Âu cho đến thị trường trà ở châu Phi. Tình trạng bất ổn ở Trung Đông không tha cho các công ty kinh doanh.

Lối vào cửa hàng Ikea ở Rostov, Nga.
Lối vào cửa hàng Ikea ở Rostov, Nga.

Cuộc điều tra năm 2011 đối với 100 công ty công nghệ cao lớn nhất thế giới cho thấy, 81% các giám đốc điều hành cho biết họ rất lo ngại về thiên tai, chiến tranh, xung đột và tấn công khủng bố. Năm 1998, tổ chức phi chính phủ Global Witness vạch trần vai trò của kim cương máu trong cuộc nội chiến ở Angola.

Năm 2003, điều tra của Global Witness giúp thúc đẩy Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết trừng phạt chống Sierra Leone, Angola và Libya dẫn đến lệnh cấm kinh doanh khai thác kim cương máu nhằm làm trong sạch ngành công nghiệp kim cương trên thế giới. Cách đây 2 năm, Tổng thống Bashar al-Assad của Syria tuyên bố ông không lo ngại sự xâm lược của Mỹ nhưng rất quan ngại về trang mạng xã hội Facebook...

Tóm lại, việc nắm bắt kịp thời những biến động chính trị để giảm nhẹ thất bại trong kinh doanh là nhu cầu đang tăng của các công ty Mỹ. Do chính quyền Mỹ không thể cung cấp đủ mọi thông tin cần thiết cho nên các công ty nước này cảm thấy cần phải thành lập bộ phận tình báo riêng cho mình.

Ở nhiều quốc gia khác trên thế giới, các cơ quan tình báo thường đều đặn chia sẻ thông tin với các doanh nghiệp để giúp họ có được lợi thế cạnh tranh trên đấu trường toàn cầu. Nhưng, cộng đồng tình báo Mỹ không làm điều đó. Do đó, từ sau ngày 11/9/2001, khu vực tư nhân cố gắng lấp đầy lổ hỗng tình báo này. Các ban tình báo nội bộ trong các công ty Mỹ hiện được coi là điển hình tiên phong.

Hiện nay, có rất nhiều dịch vụ tình báo nguồn mở, các cơ sở phân tích thông tin và các công ty cố vấn do các cựu quan chức cao cấp trong ngành tình báo, an ninh hay quân đội Mỹ lãnh đạo nhằm phục vụ các công ty Mỹ. CIA có lẽ không dính đến khu vực doanh nghiệp, song hoạt động của các công ty Mỹ đang tình báo hóa

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.