Hiện đại hóa từ những “ngã tư đường phố”

Công nghệ dần thay sức người

Sáng một ngày cuối tháng 7, chúng tôi có mặt tại Trung tâm chỉ huy điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội. Nếu như các “đội số”, chỉ huy và CBCS làm việc gần như ở ngoài đường, các ngã tư, thì “mặt trận” chiến đấu của 100% quân số của Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông lại là trong phòng. Thay vì sử dụng gậy, còi để chỉ huy giao thông như mọi người thường thấy ở các ngã tư, phương tiện phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ của CBCS nơi đây là những chiếc máy tính hiện đại.

Dẫn chúng tôi lên tầng 2 của trung tâm, Trung tá Trương Song Thành, Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông vui vẻ giới thiệu về những tính năng, công dụng của hệ thống camera và đèn tín hiệu giao thông mà đơn vị đang phụ trách, quản lý. Căn phòng chỉ huy, điều khiển đèn tín hiệu giao thông được thiết kế khá hiện đại. Trên tường treo hàng chục màn hình cỡ lớn. 5 CBCS trong đơn vị ngồi phía dưới với những chiếc máy tính được cài đặt chế độ kiểm tra, phát hiện vi phạm hay đo đếm lưu lượng phương tiện di chuyển trên đường.

“Chỉ cần ngồi tại đây, toàn cảnh về tình hình giao thông trên các tuyến đường huyết mạch của Thủ đô đều dễ dàng được CSGT quan sát, ghi nhận qua hệ thống camera. Với hình ảnh sắc nét, những vi phạm của các phương tiện hay cả va chạm, sự cố, bất kể hình ảnh nào xảy ra trên đường đều được hệ thống camera ghi lại, truyền dữ liệu về màn hình trung tâm để CBCS ứng trực phân tích, kịp thời phối hợp với các đơn vị địa bàn giải quyết nhanh chóng và hiệu quả”-Trung tá Trương Song Thành cho biết.

Chỉ vào màn hình trung tâm, Trung tá Trương Song Thành thông tin với chúng tôi về hai chiếc xe ôtô vừa xảy ra va chạm trên đường Giải Phóng. Mặc dù vụ va chạm không gây thiệt hại về người và nặng nề về tài sản, song cả hai lái xe dường như không ai chịu ai, đứng giữa đường, xô đẩy nhau tranh cãi đúng sai, gây ảnh hưởng đến giao thông xung quanh. Qua bộ đàm, Thượng úy Huỳnh Thị Vân Anh trực máy đã thông báo cho tổ công tác của Đội CSGT số 4 đang tuần lưu gần khu vực trên, khẩn trương có mặt tại hiện trường vụ va chạm để giải quyết. Đoạn video được hệ thống camera ghi lại vụ việc hai chiếc xe va chạm cũng được CBCS của Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông gửi đến điện thoại thông minh của tổ công tác làm nhiệm vụ ngoài đường.

Chỉ ít phút sau, tổ công tác của Đội CSGT số 4 đã có mặt tại hiện trường xảy ra sự cố giao thông trên. Khi nhìn thấy những hình ảnh về vụ va chạm từ màn hình điện thoại của CSGT, cả hai lái xe đã nhận thức được đúng sai, xin lỗi nhau, xin lỗi CSGT và người dân xung quanh, đồng thời nhanh chóng di chuyển phương tiện, không gây ảnh hưởng, ùn tắc giao thông tại khu vực này. “Nếu như không có hệ thống camera, chắc chắn việc giải quyết sự cố này sẽ tốn nhiều thời gian, đồng thời gây ra hệ lụy lớn về ùn tắc và có thể dẫn tới xô xát. Nhiều trường hợp lái xe đã đâm chém nhau chỉ vì tranh cãi đúng sai khi xảy ra va chạm giao thông trên đường. Hệ thống camera phục vụ rất hiệu quả công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông cũng như đảm bảo an ninh trật tự”-Trung tá Trương Song Thành cho biết.

Trao đổi với chúng tôi, chỉ huy Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông cho biết, hiện nay, Phòng CSGT đang quản lý hơn 500 nút đèn tín hiệu giao thông, trong đó có đầy đủ những loại hình như đèn 1 pha, 2 pha, 3 pha, 4 pha và các nút đèn đi bộ, cửa ra vào bến xe, nhà ga. Trên toàn thành phố hiện cũng được lắp đặt hơn 600 camera các loại ở hàng trăm nút, tuyến giao thông với đầy đủ camera đo đếm lưu lượng phương tiện và phát hiện, xử lý vi phạm. Đây là “cánh tay nối dài” rất hiện đại của Phòng CSGT trong công tác quản lý, đảm bảo trật tự, an toàn giao thông.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Trái với khung cảnh đông đúc trước đó vài tháng, trong căn phòng xử lý vi phạm của đơn vị chỉ có lác đác vài người dân đến làm thủ tục xử lý vi phạm. Dẫu vậy, Thiếu tá Nguyễn Thị Thu Trang, Đội phó Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông cùng với CBCS trong đơn vị vẫn miệt mài bên những chồng hồ sơ chất cao có ngọn.

Đây là những hồ sơ đăng ký, xử lý vi phạm được CBCS xác lập từ những năm trước, hiện đang được  nhập dữ liệu, “số hóa” và làm sạch trước khi đẩy lên cổng dịch vụ công. Giải thích cho chúng tôi về sự thay đổi rõ nét số lượng người dân đến làm thủ tục xử lý vi phạm hành chính đang giảm từng ngày, Thiếu tá Nguyễn Thị Thu Trang chỉ vào chiếc máy tính, vui vẻ cho biết: "Tất cả là nhờ hệ thống xử lý vi phạm qua cổng dịch vụ công Bộ Công an, hoặc dịch vụ công Quốc gia. Toàn bộ những dữ liệu của phương tiện và người vi phạm được số hóa, đẩy lên cổng dịch vụ công để phục vụ công tác xử lý vi phạm".

Trường hợp anh Nguyễn Đình Văn, quê ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang là một ví dụ. Đầu tháng 5 vừa qua, do cần giải quyết công việc gia đình nên anh Văn lái xe về Hà Nội. Do ít khi về Hà Nội, đường sá chưa thông thuộc, trong một thoáng không chú ý quan sát, anh đã điều khiển chiếc xe ôtô của mình vi phạm lỗi đón trả khách ở nơi cấm đỗ, cấm dừng phương tiện. Sau khi về Hà Giang, anh Văn nhận được thông báo của Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội thông tin về việc phương tiện do anh điều khiển vi phạm Luật Giao thông, đồng thời yêu cầu thực hiện việc nộp phạt theo quy định.

Thay vì phải lên tận trụ sở Trung tâm chỉ huy điều khiển giao thông ở Hà Nội, anh Văn đã đến Công an huyện Vị Xuyên, nơi bản thân đang đăng ký hộ khẩu thường trú để thực hiện quyết định nộp phạt. Chỉ vài thao tác trên cổng dịch vụ công quốc gia, anh Văn đã hoàn thiện xong quy định nộp phạt. Thống kê của Phòng CSGT, trong 6 tháng đầu năm 2022, Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông đã xử lý 3.431 trường hợp vi phạm, tước hơn 3.000 giấy phép lái xe. Đáng chú ý, qua rà soát từ hệ thống camera, đơn vị đã lập hồ sơ xác minh, xử lý, gửi thông báo cho 12.840 trường hợp vi phạm. Nhiều trường hợp trong số đó đã thực hiện việc nộp phạt vi phạm qua cổng dịch vụ công quốc gia ở ngay tại phường, xã nơi cư trú.

Đánh giá hiệu quả rất lớn từ hệ thống camera và nhất là sự tiện ích, phục vụ người dân từ công tác cải cách hành chính, dịch vụ công quốc gia liên quan đến nộp phạt trực tuyến, Thượng tá Đinh Thanh Thảo, Phó Trưởng phòng CSGT, Công an TP Hà Nội khẳng định: Việc ứng dụng khoa học công nghệ và nhất là “số hóa” dữ liệu của người, phương tiện vi phạm là một bước ngoặt rất lớn trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, qua đó cũng góp phần trong việc xây dựng chính phủ điện tử, công dân số, xã hội số. Công nghệ được Phòng CSGT áp dụng, cụ thể hóa bằng hệ thống camera không chỉ góp phần nâng cao ý thức của người dân khi tham gia giao thông, từ việc chấp hành Luật Giao thông một cách miễn cưỡng chuyển sang tự giác, còn có tác dụng phòng ngừa không để xảy ra những hành vi tiêu cực, tham nhũng “vặt”. Điểm tựa nối dài cho hiệu quả của công nghệ đó là nền tảng dữ liệu quốc gia về dân cư, các cấp độ dịch vụ công trực tuyến mà lực lượng Công an đã và đang tích cực, dày công triển khai, thực hiện, đã góp phần nâng cao chất lượng công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông và phục vụ người dân tốt nhất.