Chiều 6/8, đúng lúc cơn mưa bắt đầu nặng hạt, chúng tôi có mặt tại thôn Trung Phong 1, xã Lưu Vệ. Con đường nhỏ dẫn vào nhà bà Nguyễn Thị Nguyệt gần như bị nước nhấn chìm. Có đoạn nước ngập quá đầu gối, buộc chúng tôi phải xắn quần lội qua mới tiếp cận được ngôi nhà nằm trong phạm vi thực hiện Dự án Khu đô thị phía Đông công sở thị trấn Tân Phong (cũ).
Trong sân nhà, nước lấp xấp sát nền. Phía sau, khu bếp, chuồng gà và khu vườn đều ngập. Chỉ tay về khu đất vừa được san lấp sát nhà, bà Nguyệt cho biết gia đình đã sinh sống tại đây từ khoảng năm 1989. Do ngôi nhà nằm ở vị trí thấp nhất khu vực, giống như một "lòng chảo", những năm trước vẫn xảy ra ngập khi mưa lớn nhưng nước thường rút khá nhanh.
"Từ khi khu vực xung quanh được đổ đất, san nền để thực hiện dự án vào cuối năm 2025 thì nước thoát rất chậm. Gần một tháng nay, cứ mưa là nước dồn về, không có đường thoát, nhà tôi gần như bị cô lập. Muốn vào nhà phải lội nước quá đầu gối, trẻ con đi học rất vất vả, đường trơn trượt, nguy hiểm. Chiều qua, nước đã dâng sát nền nhà", bà Nguyệt chia sẻ.
Theo bà Nguyệt, từ ngày 12/7 đến đầu tháng 8, khu vực quanh nhà liên tiếp bị ngập. Có thời điểm nước chưa kịp rút thì trận mưa mới lại tiếp tục đổ xuống. Ngày 31/7/2026, bà đã gửi đơn đề nghị UBND xã Lưu Vệ xem xét, xử lý tình trạng úng ngập. Đơn kiến nghị có xác nhận của Trưởng thôn và Bí thư Chi bộ. Ngày 4/8/2026, bà Nguyệt được mời tham dự cuộc họp thông báo vị trí, giá đất và đăng ký lô tái định cư. Tuy nhiên, từ khi hoàn tất các thủ tục đến lúc có thể chuyển đến nơi ở mới vẫn cần thêm thời gian. Trong quãng chờ ấy, gia đình vẫn phải tiếp tục sống giữa vùng thường xuyên ngập nước.
Không riêng gia đình bà Nguyệt, nhiều hộ dân khác trong thôn cũng chịu chung cảnh ngộ. Cách đó không xa, khu vườn của ông Nguyễn Văn Hạnh cũng bị ngập nước. Do bị ngâm nước quá lâu dưới những gốc bưởi, nhiều quả rụng nằm la liệt. Nhiều cây trồng, dây leo bị úa lá, thối rễ.... Theo ông Hạnh, ngay từ khi dự án chuẩn bị triển khai, người dân đã nhiều lần đề nghị chủ đầu tư và chính quyền làm rãnh thoát nước cho khu dân cư. Nội dung này tiếp tục được nêu tại các cuộc họp thôn, họp chi bộ. "Người dân từng được thông tin việc xử lý sẽ thực hiện trong tháng 4/2026, sau đó lùi sang tháng 6 nhưng đến đầu tháng 8, nhiều vị trí vẫn chưa tiêu thoát nước kịp mỗi khi có mưa lớn", ông Hạnh cho biết.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng thôn Trung Phong 1 cho biết, theo thống kê của địa phương, có khoảng 60 hộ dân bị ảnh hưởng sau khi dự án tiến hành san lấp mặt bằng. Phần lớn các hộ bị ngập đất vườn, cây ăn quả và hoa màu; một số hộ có đường vào nhà bị ngập sâu, phải lội nước sinh hoạt hằng ngày. Nếu xuất hiện mưa lớn kéo dài, nước có thể tràn vào nhà dân. Để bảo đảm an toàn, địa phương đã bố trí gia đình bà Nguyễn Thị Nguyệt tạm thời đến ở tại nhà văn hóa thôn. Đồng thời, Ban cán sự thôn đã tổng hợp toàn bộ ý kiến, kiến nghị của người dân để báo cáo cấp có thẩm quyền, đề nghị sớm có giải pháp xử lý.
Trao đổi với phóng viên, ông Đoàn Đình Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Lưu Vệ cho biết, Dự án Khu đô thị phía Đông công sở thị trấn Tân Phong được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương từ năm 2023 với diện tích hơn 34ha. Chủ đầu tư dự án là liên danh của 3 doanh nghiệp.
Đến nay, dự án đã được giao đất giai đoạn 1 với diện tích hơn 29ha. Dự án có 33 thửa đất ở của 25 hộ dân thuộc diện thu hồi và tái định cư. Đây là dự án Nhà nước thu hồi đất, chủ đầu tư ứng kinh phí giải phóng mặt bằng. Gia đình bà Nguyễn Thị Nguyệt thuộc giai đoạn 2 nên hiện chưa thực hiện thu hồi đất.
Theo ông Tùng, trước đây khu vực thực hiện dự án là đồng ruộng nên khi mưa lớn, nước từ khu dân cư sẽ chảy về đây. Sau khi mặt bằng được san lấp, khả năng tiêu thoát nước bị ảnh hưởng nên xảy ra tình trạng ngập úng.
Chiều 6/8, lãnh đạo UBND xã Lưu Vệ cùng các phòng chuyên môn và đại diện chủ đầu tư đã trực tiếp kiểm tra hiện trường. Trước mắt, địa phương chỉ đạo đơn vị thi công đào mương để tiêu thoát nước. Về lâu dài, xã đang giao cơ quan chuyên môn xây dựng phương án đầu tư hệ thống mương thoát nước kiên cố nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng ngập úng. "Xã sẽ hỗ trợ kinh phí để gia đình bà Nguyệt thuê chỗ ở tạm cho đến khi được bố trí tái định cư. Đồng thời, gia đình sẽ được ưu tiên thực hiện tái định cư sớm nhất. Khu tái định cư tại chỗ hiện đã hoàn thiện hạ tầng, các hộ dân đã đăng ký và sẽ sớm được tổ chức bốc thăm chia đất", ông Đoàn Đình Tùng cho biết.
