Bắt đầu từ ngày 6/7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh) đã tiến hành triển khai thu nhận mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Nầm tại xã Tứ Mỹ. Đây là nghĩa trang liệt sĩ có số lượng phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính lớn nhất trong tỉnh, với gần 600 phần mộ trong tổng số 1.195 phần mộ liệt sĩ đang được an táng tại đây.
Thông tin từ Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh cho biết, do địa hình đồi dốc, số lượng phần mộ lớn, thời tiết tại Hà Tĩnh trong giai đoạn này mưa nắng thất thường trong khi yêu cầu quá trình khai quật, thu nhận mẫu phải bảo đảm đúng quy trình, an toàn và chính xác nên dự kiến, đợt lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Nầm sẽ kéo dài trong nhiều ngày liên tục, dự kiến đến ngày 20/7 mới kết thúc. Sau khi hoàn tất, toàn bộ mẫu hài cốt sẽ được bảo quản, bàn giao cho cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN. Đồng thời, thông tin từng phần mộ và mẫu hài cốt sẽ được số hóa, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác minh danh tính trong thời gian tới.
Trước đó, từ cuối tháng 6/2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh đã tiến hành lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại tất cả các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn toàn tỉnh, trước mắt tập trung tại các nghĩa trang có nhiều phần mộ chưa xác định được danh tính như Can Lộc, Hương Khê, Thạch Hà, Đức Thọ... và bước đầu đã thu nhận được những kết quả khả quan.
Đơn cử, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Thọ, lực lượng đã khai quật, số hóa 26 phần mộ, lấy được 20 mẫu gồm 18 mẫu răng và 2 mẫu xương; chất lượng các mẫu đều tốt. Có 6 phần mộ không lấy được mẫu do hài cốt đã phân hủy mạnh. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thạch Hà có 9 phần mộ được khai quật, trong đó lấy được mẫu của 8 phần mộ. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc, đội đã phối hợp khai quật 37 ngôi mộ không có thông tin, số hóa 46 thông tin phần mộ, vận chuyển 29 mẫu bàn giao để xét nghiệm ADN…
Tại Hà Tĩnh, qua rà soát, đã có 22.587 liệt sĩ được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, 12.363 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ, 127 phần mộ liệt sĩ không có hài cốt và 10.097 liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ. Đến nay, toàn tỉnh đã cập nhật 16.897 thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính lên hệ thống để phục vụ công tác thu nhận mẫu ADN; trong đó có 13.844 trường hợp đã đăng ký thu nhận mẫu.
Song song với việc lấy mẫu, công tác khai quật, số hóa và cập nhật dữ liệu từng phần mộ cũng được triển khai đồng bộ, bảo đảm chặt chẽ theo đúng quy trình kỹ thuật. Các thông tin về vị trí mộ, hiện trạng hài cốt, ký hiệu, đặc điểm nhận dạng ban đầu đều được ghi nhận, đối chiếu và nhập vào hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý.
Đây là khâu quan trọng, không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho việc lựa chọn mẫu sinh phẩm đạt chất lượng, mà còn tạo nền tảng dữ liệu thống nhất, phục vụ lâu dài cho công tác giám định, xác định danh tính liệt sĩ sau này. Đặc biệt, công tác số hóa được thực hiện nghiêm túc, tạo thuận lợi cho việc quản lý và đối chiếu dữ liệu sau này.
Cũng trong thời gian từ ngày 3/7 đến ngày 7/7, thực hiện Kế hoạch số 453/KH-BCA-C06 của Bộ Công an về mở đợt cao điểm triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức thu nhận hơn 11.953 mẫu sinh phẩm trong tổng số 12.699 mẫu theo kế hoạch của Bộ Công an giao đối với tỉnh Hà Tĩnh, đạt tỉ lệ 94,13%.
Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho lộ trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ trong chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" và là hoạt động ý nghĩa, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Những mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ tại Hà Tĩnh được thu nhận, không chỉ là dữ liệu phục vụ đối sánh mà còn mang theo hy vọng của bao gia đình mong tìm lại người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Trong đợt cao điểm, Công an Hà Tĩnh đã chỉ đạo Công an các xã, phường và các đơn vị nghiệp vụ, huy động tối đa cán bộ, chiến sĩ phối hợp với các lực lượng chức năng để triển khai đồng bộ các phần việc, bảo đảm công tác thu nhận mẫu diễn ra đúng kế hoạch và tiến độ.
Không chỉ tổ chức cán bộ từ khâu tiếp nhận, rà soát thông tin, hướng dẫn kê khai, xác định đúng đối tượng ưu tiên, thu nhận mẫu và cập nhật, lưu trữ dữ liệu trên hệ thống số hóa một cách chặt chẽ, chính xác mà xuyên suốt đợt cao điểm, lực lượng Công an cũng bố trí cán bộ hỗ trợ người cao tuổi, thân nhân ở xa nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình lấy mẫu.
Nhờ vậy, tiến độ thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng như lấy mẫu tại các phần mộ chưa xác định danh tính trên địa bàn Hà Tĩnh trong thời gian qua đã đạt và vượt chỉ tiêu đề ra, qua đó đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và góp phần thực hiện hiệu quả công tác đền ơn đáp nghĩa.
Mùa khô năm 2025 – 2026, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung khắc phục khó khăn, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ linh hoạt, hiệu quả. Qua đó đã tổ chức tìm kiếm trên địa bàn tỉnh Bôly Khămxay, thủ đô Viêng Chăn và đã phát hiện, cất bốc, quy tập được 9 hài cốt liệt sĩ. Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” trên địa bàn, Hà Tĩnh phấn đấu khai quật, số hóa các mộ liệt sĩ; lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ không có thông tin xong trước ngày 30/8/2026.
