Giải pháp để Hà Nội mở rộng vùng đô thị
- Hà Nội thường xuyên lọt top khu vực ô nhiễm nhất thế giới. Theo ông, vấn đề này đang tác động như thế nào đến chất lượng sống của người Thủ đô, cũng như khả năng “giữ chân” cư dân trong dài hạn?
- Khi một đô thị thường xuyên xuất hiện trong các bảng xếp hạng ô nhiễm toàn cầu, điều đó có thể chuyển hóa thành gánh nặng y tế, suy giảm chất lượng sống và tâm lý bất an thường trực của cư dân.
Bên cạnh đó, mật độ dân số cao và hạ tầng quá tải đang làm xói mòn trải nghiệm sống hàng ngày. Tắc nghẽn giao thông, thiếu không gian công cộng chất lượng, áp lực lên hệ thống giáo dục… khiến thời gian và năng lượng của người dân bị tiêu hao vào những chi phí “vô hình”. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến năng suất lao động, sức khỏe tinh thần và mức độ hài lòng với nơi ở.
Nếu đặt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị, Hà Nội đang đối mặt với thách thức về khả năng “giữ chân” cư dân trung lưu và tầng lớp tinh hoa. Khi các lựa chọn thay thế xuất hiện – đặc biệt là những đô thị mới có môi trường tốt hơn, kết nối nhanh hơn – thì quyết định nơi ở không còn bị ràng buộc tuyệt đối vào vị trí trung tâm truyền thống. Đây là xu hướng phổ biến trong quá trình chuyển dịch từ mô hình đô thị đơn cực sang đa cực.
- Ở mô hình đô thị đa cực, mới đây Vinhomes Global Gate Hạ Long vừa ra mắt được định vị hướng tới một trong những tiêu chuẩn ESG++ đầu tiên trên thế giới, có thể là giải pháp tốt để Hà Nội mở rộng vùng không gian?
- Hoàn toàn có thể. Theo công bố, Vinhomes Global Gate Hạ Long có tỉ lệ 65 m2 không gian xanh/người là một con số rất cao, đặt vào nhóm những mô hình đô thị có chất lượng môi trường sống tốt theo chuẩn quốc tế.
Để hình dung rõ hơn, tỷ lệ cây xanh tại Hà Nội hiện chỉ khoảng 2 m2/người – tức thấp hơn hơn 30 lần. Trong khi đó, nhiều đô thị được coi là “xanh” trên thế giới như Singapore dao động khoảng 7 - 10 m2/người, còn các thành phố Bắc Âu có thể cao hơn nhưng thường cũng không dễ đạt tới mức vài chục m2 trong khu vực đô thị nén.
Như vậy, tỷ lệ 65 m2 không gian xanh/người đủ sức đưa Vinhomes Global Gate Hạ Long vào nhóm đô thị sinh thái chất lượng cao, chứ không còn là đô thị thông thường. Đây sẽ là một case study mẫu mực về mô hình siêu đô thị bền vững tại Việt Nam và trên thế giới.
Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở không gian xanh, dự án này còn được tổ chức theo cấu trúc “all-in-one”, cho phép người dân sống – làm việc – chăm sóc sức khỏe – giáo dục – giải trí hòa vào cùng một nhịp sống liền mạch, một lực hút rất quan trọng để Hạ Long đóng vai trò như một vùng đô thị mở rộng của Hà Nội.
Hạ Long sẽ trở thành “cực phát triển bổ sung” của Hà Nội
- Nhưng, khoảng cách giữa Hà Nội và Hạ Long liệu có phải là rào cản cho việc mở rộng vùng đô thị của Hà Nội không, thưa ông?
- Trước đây, cản trở lớn nhất của xu hướng “sống xa - làm gần” là thời gian di chuyển. Nhưng đây sẽ không còn là vấn đề khi tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh rút ngắn hành trình xuống chỉ còn 23 phút. Trong lý thuyết phát triển đô thị, đây là quá trình hình thành vùng đô thị đa cực (polycentric metropolitan region), nơi các đô thị vệ tinh kết nối nhanh với trung tâm và chia sẻ chức năng kinh tế – xã hội.
Khi đó, Hạ Long dần có thêm nền tảng để trở thành một “cực phát triển bổ sung” của Hà Nội. Hạ Long, không chỉ là điểm đến du lịch, mà là một phần của cấu trúc đô thị liên kết, vận hành năng động và bền vững hơn.
Với tuyến đường sắt tốc độ cao, Hạ Long hoàn toàn có thể trở thành một cực sống – nghỉ dưỡng – dịch vụ cao cấp. Trong khi đó, Hà Nội vẫn giữ vai trò trung tâm việc làm, hành chính và sáng tạo.
- Ông nhìn nhận thế nào về khả năng hình thành làn sóng dịch chuyển dân cư từ Hà Nội tới Hạ Long trong thời gian tới?
-Trước hết, với Hà Nội, áp lực về môi trường, mật độ và chi phí sống đang tích lũy đủ lâu để tạo ra “lực đẩy” (push factor). Tuy nhiên, lực đẩy này tự thân chưa đủ mạnh để khiến số đông “xê dịch”, bởi Hà Nội vẫn giữ vai trò trung tâm việc làm, giáo dục và cơ hội.
Điều quyết định nằm ở “lực hút” (pull factor) từ phía Hạ Long. Khi hạ tầng tốc độ cao đi vào vận hành, một siêu đô thị được quy hoạch bài bản và tạo ra chất lượng sống khác biệt sẽ giúp Hạ Long trở thành một lựa chọn thay thế.
Đồng thời, với các dòng chảy về việc làm, tiện ích và đời sống được kết nối liền mạch, Hà Nội và Hạ Long sẽ không còn đứng tách biệt mà dần vận hành như một thể thống nhất – tương tự cách các vùng đô thị đa cực đã hình thành và phát triển tại nhiều quốc gia trên thế giới.
- Xin cảm ơn ông!
Giải mã chính sách đưa cư dân về ở chỉ sau 9 tháng của Vinhomes Global Gate 
