Thiếu hụt nguồn cung
Hiện nay, tại TP Huế, nhiều công trình trọng điểm đang được triển khai đồng loạt như: dự án kè biển, các nút giao thông, các dự án hạ tầng đường sắt tốc độ cao, dự án cao tốc Bắc – Nam cùng nhiều dự án hạ tầng khu công nghiệp… dẫn đến khan hiếm VLXD, đặc biệt là đất san lấp, đá cấp phối dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ một số hạng mục.
Theo tính toán của Sở Xây dựng TP Huế, năm 2026, nhu cầu đá xây dựng cho tất cả các dự án trên địa bàn khoảng hơn 3,9 triệu m³, trong khi công suất khai thác chỉ đạt khoảng hơn 2,4 triệu m³, thiếu khoảng 1,5 triệu m³. Đơn cử, mới đây, sau khi có ý kiến của đơn vị thi công, Ban quản lý dự án Khu vực 3 có văn bản gửi cho Công ty TNHH Coxano Hương Thọ - doanh nghiệp cung ứng vật liệu đề nghị cung cấp đá hộc xô bồ phục vụ thi công dự án Nút giao cầu vượt Thủy Phù Huế- một công trình xây dựng giao thông trọng điểm. Tuy nhiên, lãnh đạo doanh nghiệp này cho rằng, theo Quyết định 1602 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế), công suất khai thác mỏ là 80.000 m3/năm (tương đương 118.000 mở nguyên khai/năm). Nhưng đến ngày 21/7, đơn vị đã khai thác hơn 117,8 nghìn m3 nên không có khả năng cung ứng đá hộc xô bồ phục vụ thi công dự án…Trước thực trạng này khiến nguy cơ một số hạng mục của dự án chậm tiến độ...
Cũng theo Sở Xây dựng TP Huế, toàn thành phố có 18 mỏ đất làm vật liệu san lấp với gần 249 ha, trong đó có 13 mỏ đang hoạt động và 5 mỏ chưa hoạt động với tổng trữ lượng hơn 29 triệu m³… Riêng năm 2026, tổng nhu cầu đất san lấp khoảng hơn 15,1 triệu m³ nhưng khả năng cung ứng chỉ khoảng hơn 5,9 triệu m³, thiếu hơn 9,2 triệu m³. Trong giai đoạn 2027 - 2030, tổng nhu cầu đất san lấp lên tới khoảng 108 triệu m³, trong khi nguồn cung dự kiến chỉ khoảng 68 triệu m³, thiếu hơn 40 triệu m³. Đối với cát làm VLXD, năm 2026 thành phố cần hơn 1,8 triệu m³ cát nhưng nguồn cung hiện chỉ hơn 10 nghìn m3. Giai đoạn 2027 - 2030, nhu cầu hơn 8,7 triệu m³, trong khi trữ lượng còn lại của mỏ hiện hữu chỉ hơn 13 nghìn m3…
Theo nhiều nhà thầu thi công các dự án trọng điểm trên địa bàn TP Huế, từ đầu năm đến nay, giá VLXD tăng cao từ 15% đến 25% so với giá dự toán phê duyệt. Trong khi đó, nhiều gói thầu không có giá điều chỉnh giá khiến các đơn vị thi công gặp nhiều khó khăn. Ông Trần Viết Tú, Phó Giám đốc Ban quản lý xây dựng dự án Khu vực 3 (TP Huế) cho biết, vừa qua, nhiều nhà thầu thi công các dự án trên địa bàn, trong đó có một số gói thầu hạ tầng khu tái định cư đường sắt tốc độ cao Bắc- Nam có văn bản kiến nghị chủ đầu tư xem xét điều chỉnh giá VLXD và Ban đang xem xét thực hiện theo quy định.
Sẽ tổ chức đấu giá nhiều mỏ...
Trước tình trạng khan hiếm VLXD phục vụ các công trình, cuối tháng 7/2026, Phó Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Văn Mạnh vừa ban hành kế hoạch về quản lý, khai thác khoáng sản đảm bảo nguồn cung vật liệu xây dựng đối với các công trình, dự án trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Ông Nguyễn Thái Sơn, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý tài nguyên Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết, trên địa bàn có 36 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Cụ thể, có 18 mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường, trong đó 15 mỏ đang hoạt động, 1 mỏ chưa hoạt động và 2 mỏ tạm dừng khai thác. Tổng diện tích cấp phép hơn 107 ha, trữ lượng phê duyệt hơn 35 triệu m³ (thể tự nhiên), công suất khai thác khoảng 1,75 triệu m³ mỗi năm. Ngoài ra, 3 mỏ đã được nâng công suất theo Nghị quyết 66.4/2026/NQ-CP, bổ sung thêm khoảng 360 nghìn m³ đá phục vụ các dự án trọng điểm…
Sở NN&MT TP Huế cho biết, để đảm bảo nguồn vật liệu cung cấp cho dự án, sắp tới, thành phố sẽ tổ chức đấu giá 3 mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường, gồm tại xã Lộc An với diện tích 20ha, tại khu vực Thác Trượt (xã Khe Tre) với diện tích 3ha và khu vực Bắc Khe Ly (phường Kim Long) với diện tích 10,7ha. Ngoài ra, thành phố sẽ tổ chức đấu giá 4 mỏ đất làm vật liệu san lấp đều ở phường Phú Bài với tổng trữ lượng dự kiến hơn 12 triệu m³.
Bên cạnh đó, TP Huế cũng khảo sát nhiều khu vực mới nhằm tạo thêm nguồn vật liệu phục vụ các dự án lớn trong thời gian tới.
Để bổ sung nguồn cát, thành phố sẽ cấp phép khai thác tại các xã A Lưới phục vụ các dự án trọng điểm; nghiên cứu nạo vét lòng sông, suối, hồ thủy lợi kết hợp thu hồi khoáng sản. Đồng thời, khai thác cát, sỏi tại các hồ thủy điện như: Hương Điền, Bình Điền và hồ Tả Trạch theo đúng quy định nhằm vừa tận dụng tài nguyên, vừa bảo đảm an toàn hồ đập.
Trước đó, cuối tháng 6/2026, UBND TP Huế phê duyệt khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND thành phố đối với 5 khu vực tại các xã A Lưới 1, A Lưới 3 và A Lưới 4. Các khu vực này cung cấp khoáng sản làm VLXD thông thường cho các dự án trường nội trú liên cấp tại các xã A Lưới và các công trình, dự án theo quy định…
Theo ông Huỳnh Minh Khang, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Huế, thực hiện Quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 của Thủ tướng nhằm triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW, tập trung nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát triển ngành VLXD bền vững, xanh, tiết kiệm năng lượng giai đoạn mới, TP Huế xây dựng kế hoạch phát triển VLXD thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050.
Qua đó, xác định phát triển VLXD phải gắn liền với bảo vệ môi trường, không làm ảnh hưởng đến di tích lịch sử, văn hóa và du lịch, những thế mạnh đặc thù của Cố đô Huế. TP Huế nghiên cứu, ứng dụng công nghệ khai thác khoáng sản tiên tiến, an toàn, hiệu quả, giảm thiểu các yếu tố ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường. Phát triển sản phẩm mới, công nghệ mới, sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu thay thế nâng cao năng suất chất lượng giảm giá thành sản phẩm, phù hợp với công nghệ thi công xây dựng hiện đại, giảm giá thành công trình xây dựng…
Để đạt được các mục tiêu trên, TP Huế triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến việc tăng cường thanh tra, kiểm soát các chỉ tiêu phát thải môi trường…
UBND TP Huế yêu cầu cơ quan chuyên môn chủ động rà soát, đánh giá, dự báo nhu cầu VLXD thông thường phục vụ các dự án, công trình trọng điểm, các dự án đầu tư công trên địa bàn. Qua đó, phân bổ hợp lý nguồn cung VLXD từ các mỏ khoáng sản đang hoạt động; bảo đảm cân đối giữa nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác, cung ứng của từng khu vực, hạn chế tình trạng thiếu hụt, khan hiếm hoặc tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác, chế biến, vận chuyển và sử dụng VLXD; khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan và phát triển bền vững….
Tại cuộc họp báo cáo đánh giá kịch bản tăng trưởng năm 2026 ngày 11/8, liên quan đến nguồn VLXD, Phó Bí thư Thành ủy - Chủ tịch UBND TP Huế Lê Trí Thanh yêu cầu Sở Xây dựng và Sở NN&MT rà soát ngay các mỏ đất, mỏ đá, mỏ cát; xử lý dứt điểm các vướng mắc về thủ tục, mở rộng mặt bằng khai thác gắn với chế biến tại chỗ để giảm chi phí vận chuyển và bảo đảm môi trường. Các mỏ phục vụ đầu tư công phải được xác định rõ trữ lượng, công suất và ưu tiên dành cho các công trình trọng điểm…
