Nhưng cũng chính trên những cung đường ấy, chúng tôi bắt gặp những ánh mắt học trò trong veo, những nụ cười hồn nhiên và những ước mơ rất đỗi giản dị: được đến trường, được học chữ, được có một lớp học đủ đầy, một bữa cơm nóng và một chỗ ngủ an toàn.
Hành trình về với những điểm trường khó khăn ở Sơn La vì thế không đơn thuần là một chuyến đi. Mỗi lần đặt chân đến một bản vùng cao, nhìn những phòng học, khu bán trú đã xuống cấp, chứng kiến điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn của học sinh, càng cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của sự sẻ chia.
Tại Trường Tiểu học và THCS Púng Bánh, xã Púng Bánh, nhiều học sinh ở cách trường hàng chục cây số. Trong đó có em Quàng Văn Vững, học sinh lớp 6A. Theo Vững, nhà em cách trường hơn 10 km đường bản, lại không có người đưa đón, với một học sinh đang ở tuổi ăn, tuổi học, quãng đường ấy là cả một hành trình dài. Những ngày trời nắng, đường xa đã khó. Khi mưa xuống, đất đá trơn trượt, những con dốc trở thành thử thách. Mỗi bước chân đến lớp vì thế càng thêm nhọc nhằn.
Thầy Đào Xuân Cường, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Púng Bánh, hiểu rõ những khó khăn mà thầy và trò nơi đây đã trải qua. Khu nhà ở bán trú và bếp ăn được đưa vào sử dụng hơn 20 năm đã xuống cấp, trong khi số học sinh ở bán trú ngày càng tăng. Mỗi khi mùa mưa về, nỗi lo của nhà trường lại thêm thường trực bởi cơ sở vật chất không còn đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt của học sinh.
Giống như Vững, em Vì Thị Như, học sinh lớp 8A, nhà ở bản Huổi Cốp, xã Púng Bánh, những năm tháng học tập của em gắn với ngôi trường vùng cao và cuộc sống ở bán trú. Ở nơi này, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức. Với những học sinh ở xa, đó còn là nơi các em ăn, ở, sinh hoạt và trưởng thành. Vì vậy, mỗi sự thay đổi về cơ sở vật chất đều tác động trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày của các em.
Tại khu bán trú của nhà trường trước đây, những dấu vết của thời gian hiện rõ trên từng hạng mục. Bếp ăn, khu nhà ở bán trú được xây dựng từ hơn 20 năm trước đã xuống cấp nghiêm trọng. Cơ sở vật chất cũ kỹ khiến thầy cô không khỏi trăn trở, nhất là khi số học sinh phải ở bán trú ngày càng nhiều.
Thầy Đào Xuân Cường, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Púng Bánh, hiểu rõ những khó khăn mà thầy và trò nơi đây đã trải qua. Khu nhà ở bán trú và bếp ăn được đưa vào sử dụng hơn 20 năm đã xuống cấp, trong khi số học sinh ở bán trú ngày càng tăng. Mỗi khi mùa mưa về, nỗi lo của nhà trường lại thêm thường trực bởi cơ sở vật chất không còn đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt của học sinh.
Khi có chủ trương, kế hoạch về việc Công an tỉnh Sơn La phối hợp với Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) và các nhà tài trợ khảo sát, rà soát thực tế tại nhà trường, thầy và các giáo viên đều không khỏi xúc động. Những khó khăn mà nhà trường đã nhiều lần trăn trở nay được quan tâm, tháo gỡ bằng những việc làm cụ thể.
Không chỉ hỗ trợ nguồn lực, Công an tỉnh Sơn La còn trực tiếp phối hợp với nhà trường, địa phương và đơn vị thi công trong quá trình triển khai. Từ việc rà soát nhu cầu, xác định những hạng mục cấp thiết đến theo dõi tiến độ thực hiện, các đơn vị đều hướng tới mục tiêu chung là sớm đưa công trình vào sử dụng, để học sinh có điều kiện học tập và sinh hoạt tốt hơn.
Đối với thầy Cường, điều đáng quý nhất không chỉ nằm ở những hạng mục mới được xây dựng hay sửa chữa. Đó là sự quan tâm dành cho học sinh ở những bản làng còn nhiều khó khăn; là việc những mong muốn rất đỗi giản dị của thầy cô như có một căn bếp sạch hơn, một khu bán trú an toàn hơn, một môi trường học tập tốt hơn cho học sinh đang từng bước trở thành hiện thực.
Một căn bếp sạch sẽ để các em có những bữa ăn bảo đảm. Một căn phòng đủ kín, đủ ấm để các em có một giấc ngủ ngon. Một lớp học an toàn để thầy cô yên tâm đứng lớp. Những điều tưởng nhỏ bé ấy lại góp phần quyết định đến việc học tập và sinh hoạt của các em mỗi ngày.
Những đổi thay bắt đầu từ sự chung tay
Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã tài trợ 10 tỷ đồng cho tỉnh Sơn La để đầu tư xây dựng, sửa chữa nhà lớp học, nhà bán trú, bếp ăn và trang thiết bị tại 19 điểm trường khó khăn trên địa bàn tỉnh. Đây là nguồn lực thiết thực nhằm góp phần cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng sâu, vùng xa.
Đồng hành cùng chương trình, Công an tỉnh Sơn La đã phối hợp rà soát, lựa chọn các địa điểm, hạng mục cần ưu tiên; các đơn vị chức năng được giao nhiệm vụ bám sát cơ sở, phối hợp với địa phương, nhà trường và đơn vị thi công để từng công trình được triển khai đúng mục tiêu.
Với Phòng Hậu cần Công an tỉnh, đơn vị được giao chủ trì trong việc khảo sát và phối hợp thi công sửa chữa, xây dựng, cải tạo những chuyến đi về cơ sở không chỉ là kiểm tra tiến độ trên giấy tờ. Đó là những lần trực tiếp đến trường, gặp thầy cô, trò chuyện với học sinh, nhìn tận mắt những khó khăn mà nhà trường đang đối mặt.
Thượng tá Nguyễn Đức Bắc, Trưởng Phòng Hậu cần, Công an tỉnh Sơn La cho biết: Có những đoạn đường phải vượt qua hàng chục cây số. Nhưng càng đi, càng thấy sự cần thiết của những công trình đang được triển khai. Bởi phía sau mỗi hạng mục xây dựng là hàng trăm học sinh đang chờ đợi một điều kiện học tập tốt hơn.
Tại công trường, sự khẩn trương cũng hiện rõ. Địa hình xa xôi, việc vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công không dễ dàng. Thời tiết vùng cao cũng liên tục đặt ra những yêu cầu đối với tiến độ.
Ông Vũ Duy Vinh, Giám đốc Công ty TNHH và Thương mại Vinh Nam, đơn vị nhận thi công công trình cho biết, đơn vị đã tập trung nhân lực, phương tiện, tranh thủ thời gian, nỗ lực đẩy nhanh tiến độ với mong muốn sớm đưa các hạng mục vào sử dụng. Mỗi ngày, công trường một thêm hoàn thiện. Những bức tường mới, mái nhà mới, khu bếp mới dần thay thế những hạng mục đã xuống cấp. Với người lớn, đó có thể là một công trình xây dựng. Nhưng với học sinh, đó là một không gian mới để học tập và sinh hoạt để viết tiếp những ước mơ.
Hôm nay, trong những phòng học, bếp ăn bán trú mới Cô giáo Phan Thị Thu Quỳnh là giáo viên từ Hà Nội lên công tác, đã hơn 15 năm gắn bó với học sinh tại bản cao Sam Kha. Gần 15 năm đứng lớp cũng là gần 15 năm cô chứng kiến những đổi thay của học sinh, của điểm trường và của cuộc sống nơi vùng cao. Điều khiến cô xúc động không chỉ là một ngôi trường được sửa chữa, mà là việc học sinh của mình có thêm một môi trường tốt hơn để học tập, ăn ở và trưởng thành.
Học sinh vùng cao Sơn La vui chơi trong ngôi trường mới khang trang.
Từ Púng Bánh, Tà Xùa, Xím Vàng, Mường Lạn, Phù Yên,… đến những điểm trường khó khăn khác trên địa bàn tỉnh, câu chuyện về cơ sở vật chất có thể khác nhau, nhưng điểm chung vẫn là sự thiếu thốn và mong mỏi có thêm điều kiện để thầy và trò yên tâm dạy, học.
10 tỷ đồng hỗ trợ từ PV GAS là nguồn lực lớn, nhưng giá trị của nguồn lực ấy được thể hiện rõ nhất khi được chuyển hóa thành những lớp học, nhà bán trú, bếp ăn và trang thiết bị cụ thể; khi những học sinh vùng cao có thêm một nơi học tập an toàn, một nơi ăn ở tốt hơn. Đó cũng là cách để công tác an sinh xã hội đi vào thực chất bắt đầu từ việc nhìn đúng nhu cầu, đến đúng nơi và tạo ra những giá trị mà người dân, đặc biệt là trẻ em vùng khó khăn, thực sự cần.
Hôm nay, các điểm trường, nhà ăn bán trú, phòng ngủ bán trú và nhiều hạng mục khác đã được dựng xây và khánh thành… Với Quàng Văn Vững, Vì Thị Như và hàng trăm học sinh đồng bào dân tộc thiểu số khác, con đường đến trường có thể vẫn còn xa, những con dốc vẫn ở đó, những ngày mưa vẫn có thể khiến đường đi trơn trượt. Nhưng hành trình ấy giờ đây đã có thêm một điểm tựa. Từ hôm nay, những ước mơ của trẻ em vùng cao Sơn La tiếp tục được viết nên từ tình yêu thương.
