Đức lo ngại về hoạt động của tình báo Mỹ

Những tiết lộ về các chiến dịch bí mật của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) trong thời gian qua trên đất Đức đã gây sức ép lên chính quyền nước này buộc phải giải thích rõ tình báo Mỹ đã làm những gì. Những hoạt động bí mật của người Mỹ được sự phê chuẩn của chính quyền và các cơ quan tình báo Đức song đôi khi họ hành động vượt quá giới hạn cho phép mà vẫn được khoan dung.

Từ một vụ bắt lầm người của Cục Tình báo Trung ương Mỹ

Trong sự háo hức muốn bắt giữ ngay lập tức nghi can khủng bố là công dân Đức 42 tuổi Khaled al-Masri, người Mỹ đã phạm luật khi bắt cóc ông này, sau đó đưa đến Afghanistan và ngược đãi nạn nhân suốt 4 tháng trong một nhà tù bí mật ở nước này. Cuối cùng, Al-Masri bị nhân viên CIA bỏ mặc trong một vùng núi Albania. Al-Masri bị cảnh sát Macedonia bắt giữ khi ông đến thành phố Skopje vào cuối tháng 12/2003 và sau đó lại bị chuyển giao cho CIA tại Đức.

Vào năm 2005, khi Al-Masri lên chuyến bay DI-117 của Hãng Delta Airlines từ thành phố Stutgart của Đức đến Atlanta và cố gắng bước vào đất nước của những kẻ hành hạ mình, các nhà điều tra Mỹ giữ chân ông một lần nữa để thẩm vấn. Lần này người Mỹ muốn tống khứ Al-Masri trở về nước Đức càng sớm càng tốt.

Sau cuộc thẩm vấn kéo dài hơn 1 giờ, nhóm người Mỹ được cho là nhân viên CIA buộc Al-Masri phải quay trở lại Đức ngay mà không chấp nhận ông vào Mỹ. Do không có chuyến bay thẳng về Đức nên Al-Masri phải bay quá cảnh sang thành phố Paris của Pháp.

Nhưng, người Mỹ đã phạm sai lầm nếu nghĩ rằng họ đã tống khứ được Khaled al-Masri và xóa sạch vụ việc bắt cóc tra tấn lầm người khi buộc ông bay trở về nước Đức! Tuy nhiên, giữa tháng 12/2005, tại Đức, Al-Masri tham gia cuộc họp báo qua vệ tinh do Liên minh Dân quyền Mỹ (ACLU) tổ chức ở Washington và lên tiếng tố cáo CIA đã tra tấn ông trong một căn cứ mật của tình báo Mỹ gọi là "Salt Pit" ở phía bắc thủ đô Kabul của Afghanistan.

Al-Masri tuyên bố ông bị bắt cóc vì CIA nghi ngờ ông có dính líu đến vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 ở Mỹ nhưng sau đó mới biết đã bắt lầm người! Có nguồn tin cho biết người Mỹ đã bồi thường cho Khaled al-Masri 500.000 USD nhằm "bịt miệng" ông hòng giấu kín vụ việc song luật sư của ông là Manfred Gnjidic đã phủ nhận điều này. Vụ án Khaled al-Masri đã gây rạn nứt mối quan hệ song phương giữa Thủ tướng Đức Angela Merkel và chính quyền Bush.

Khaled al-Masri.
Khaled al-Masri.

Sau khi vụ việc Al-Masri bị phanh phui, chính quyền cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroder bị chỉ trích là đã thực thi chính sách hai mặt - vừa phê phán chính sách của Tổng thống Bush về vấn đề Iraq, vừa bí mật giúp CIA bắt giữ và hỏi cung nghi can khủng bố một cách bất hợp pháp. Lúc đó, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier và cựu Bộ trưởng Nội vụ Đức Otto Schily cũng hứng búa rìu dư luận trong vụ án Khaled al-Masri.

Vụ án Khaled al-Masri cho thấy CIA đã hành động bất chấp luật pháp ngay trên lãnh thổ của các đồng minh và chính quyền Đức đôi khi cố tình làm ngơ khi tình báo Mỹ vi phạm luật pháp nước này.

Sự khoan dung của Chính quyền Đức đối với CIA

Sau ngày 11/9/2001, CIA bắt đầu giai đoạn hợp tác chặt chẽ với giới chức an ninh Đức, trao đổi thông tin tình báo với nhịp độ tăng cao chưa từng có. Tuy nhiên, các quan chức Bộ Nội vụ Đức lo ngại "người Mỹ đang hành động theo ý họ muốn".

Theo đánh giá của các quan chức tình báo Đức, hơn 100 nhân viên CIA hiện đang hoạt động trên đất nước này dưới danh nghĩa là "hoạt động tình báo phối hợp". Họ không chỉ làm việc tại Đại sứ quán Mỹ ở Berlin, mà còn có mặt ở các thành phố lớn khác như Frankfurt, Munich và Hamburg đồng thời hợp tác với các quan chức tình báo Đức tại trung tâm chống khủng bố của nước này ở Berlin.

Ngày 17/7/2003, hình ảnh vệ tinh IKONOS cho thấy một căn cứ được cho là CIA sử dụng làm nhà tù bí mật gọi là "Salt Pit" ở phía bắc thủ đô Kabul của Afghanistan.
Ngày 17/7/2003, hình ảnh vệ tinh IKONOS cho thấy một căn cứ được cho là CIA sử dụng làm nhà tù bí mật gọi là "Salt Pit" ở phía bắc thủ đô Kabul của Afghanistan.

Một số công việc của nhân viên CIA ở Đức là lập các báo cáo và phân tích tình báo, bên cạnh đó họ còn tuyển mộ các nguồn thông tin cũng như theo dõi các nghi can khủng bố. Về phần mình, người Đức thường nhắm mắt làm ngơ trước những vụ phạm luật của CIA để tránh rắc rối về mặt pháp lý. Do đó, quy định trục xuất bất cứ nhà ngoại giao nào bị phát hiện là điệp viên nước ngoài của Đức rất hiếm khi áp dụng đối với người Mỹ. 

Nhờ cuộc Chiến tranh lạnh, CIA có được chỗ đứng hết sức vững chắc trên lãnh thổ Đức hơn bất cứ quốc gia nào khác ở châu Âu. Không một quốc gia châu Âu nào có nhiều điệp viên CIA như ở Đức, và không một quốc gia nào ban nhiều đặc ân cho tình báo Mỹ như nước Đức hiện nay hay CHLB Đức trong thời Chiến tranh lạnh.

Ngày nay, CIA là đối tác thân cận nhất của các cơ quan tình báo Đức trong trận chiến phản gián. Ví dụ vào mùa hè năm 2004, khi Cơ quan Phản gián quân đội Đức ở thành phố Cologne phát hiện nhân viên lãnh sự Nga Alexander Kusmin bí mật moi thông tin nhạy cảm từ một quân nhân Đức, giới chức tình báo Đức đã quay sang nhờ CIA giúp đỡ. Sau đó, nhân viên tình báo Đức và Mỹ cùng phối hợp theo dõi Kusmin và cuối cùng họ đã lôi kéo được nhà ngoại giao Nga về phe mình. Sau khi Kusmin chấp thuận làm việc cho CIA, tình báo Mỹ sắp xếp cung cấp cho ông một danh phận mới.

Căn cứ không quân Mỹ ở Ramstein, Đức, được coi là trung tâm của quân đội Mỹ ở châu Âu. Và trong chương trình dẫn độ, nhóm điệp viên CIA ở căn cứ  này có trách nhiệm di chuyển một số tù nhân đến Ramstein trước khi đưa họ đến các nhà tù ở Guantanamo, Kabul, Ai Cập và Jordan. Nước Đức cũng luôn đóng vai trò hậu cần chính cho chính quyền Mỹ. Chỉ riêng năm 2000, Cơ quan Kiểm soát không lưu của Đức báo cáo 53 chuyến bay được thực hiện bởi 2 chiếc máy bay do CIA thuê dụng.

Sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001 ở Mỹ, những chuyến bay của CIA càng tăng lên gấp nhiều lần. CIA sử dụng căn cứ không quân ở Đức 137 lần vào năm 2002 và 146 lần vào năm 2003. Và ít nhất trong một trường hợp, một nghi can khủng bố được bí mật chuyển đi qua nước Đức - đó là công dân Ai Cập Hasan Mustafa Osama Nasr, tức Abu Omar.

Nhưng, trong nhiều trường hợp, người Đức hoàn toàn giấu nhẹm những hoạt động của CIA ở Đức. Theo tiết lộ của một điệp viên Đức, nhiều người Đức rất phẫn nộ về thái độ hách dịch coi mình là "anh cả" của người Mỹ, mạnh mẽ chỉ trích nhân viên CIA muốn làm gì thì làm bất chấp luật pháp Đức. Cuối cùng, hành động được coi là quá đáng của tình báo Mỹ đã làm nổ ra nhiều cuộc tranh cãi dữ dội giữa các cơ quan an ninh Đức

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.