Sau vụ “Người thổi còi” tố cáo Mỹ nghe lén đồng minh:

Đức cắt hiệp ước chia sẻ tình báo với Mỹ và Anh

Hiệp ước an ninh này vốn đã được Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố kết thúc hôm 2/8 vừa qua và sau đó, đến ngày 15/8, đại diện ngành an ninh Mỹ, Anh mới lên tiếng "lấy làm tiếc" nhưng vẫn tin rằng trong tương lai gần, bằng một hình thức nào đó, Đức, Anh và Mỹ cũng sẽ tái trao đổi tin tình báo với nhau vì mục đích chung là chống khủng bố toàn cầu.

Theo Đài Truyền hình BBC News, vào năm 1968, Chính phủ Đức đã ký với Mỹ và Anh một hiệp ước về tình báo (Spy pact), cụ thể là giới chức ba bên cùng các bộ ngành liên quan có bổn phận phải chia sẻ những tin tức tình báo quan trọng, nhất là trong lĩnh vực các tổ chức khủng bố quốc tế có âm mưu đánh bom tự sát hay tấn công vào quân đội, cảnh sát, dân thường và lãnh thổ của nhau cùng những tin có giá trị về buôn lậu vũ khí và vũ khí hạt nhân. Đây là một loại hiệp ước mở, trong giấy tờ ghi thời hạn lỏng lẻo là vào năm 1969 sau đó sẽ có những sửa đổi, bổ sung cần thiết căn cứ vào tình hình thực tế, nhưng không sửa cũng chẳng sao, và thực tế đã xảy ra là ba bên không chỉnh sửa bất kỳ một điều khoản nào.

Các chuyên gia cho rằng đây là loại hiệp ước tình báo biểu tượng rộng rãi (largely symbolic), lúc nào thích thì cứ vẫn tiếp tục, lúc nào không muốn thì cứ việc hủy, cứ việc cùng nhau ký vào điều khoản hủy bỏ hiệp ước.

Ngày 2/8/2013, người dân Đức trương ảnh cựu điệp viên CIA Edward Snowden cùng khẩu hiệu bài Mỹ, đòi chính phủ phải cứng rắn với Nhà Trắng.
Ngày 2/8/2013, người dân Đức trương ảnh cựu điệp viên CIA Edward Snowden cùng khẩu hiệu bài Mỹ, đòi chính phủ phải cứng rắn với Nhà Trắng.

Sau khi Thế chiến II kết thúc vào năm 1945, Đức bị chia làm hai nước, CHDC Đức và CHLB Đức, với lý do trùm phát xít Adolf Hitler là người Tây Đức (Hitler đã cùng với Ý và Nhật lập nên phe Trục chống Đồng minh do Mỹ lãnh đạo) nên sau khi Hitler tự sát, phe Trục đầu hàng Đồng minh, thế giới nảy sinh cuộc Chiến tranh lạnh giữa các nước tư bản (đứng đầu là Mỹ) với các nước xã hội chủ nghĩa (đứng đầu là Liên Xô).

Trong bối cảnh Mỹ cùng Liên Xô và những đồng minh nỗ lực kéo thế giới xích lại gần nhau để thoát khỏi bóng ma Chiến tranh lạnh, thì việc Đức ký hiệp ước chia sẻ tin tình báo với Mỹ và Anh được xem là một bước tiến dài trong nỗ lực dần dần xóa tan bầu không khí hận thù, nghi kị lẫn nhau giữa hai phe - tức là từng bước kết thúc cuộc Chiến tranh lạnh vốn lâu nay đã làm thế giới ngạt thở.

Sau khi  NATO - Khối các nước Bắc Đại Tây Dương - được thành lập, vì cả Đức lẫn Mỹ và Anh cùng là thành viên NATO nên mối quan hệ tay ba trở nên khăng khít hơn, và cũng vì thế, hiệp ước chia sẻ an ninh giữa 3 quốc gia này cũng được thắt chặt một cách bền vững. Cho đến khi bùng nổ vụ cựu điệp viên CIA Edward Snowden từ nơi làm việc của mình là Hawaii trốn đến Hồng Kông ngày 23/6/2013 rồi tố cáo chương trình nghe lén của CIA được Nhà Trắng chuẩn thuận, nghe lén và xâm nhập mạng Internet để thu thập tin tức cả những người bạn lâu năm và khăng khít như Đức, Anh, Pháp và những nước bạn trong NATO.

Ngay sau đó, vào ngày 27/6/2013, cùng với Tổng thống Pháp Francois Hollande, Thủ tướng Merkel lên tiếng bày tỏ sự bức xúc, đề nghị Nhà Trắng hãy làm "sáng tỏ vấn đề". Sự căng thẳng bắt đầu.

Liệu Mỹ và Đức còn nồng ấm sau vụ Edward Snowden tiết lộ thông tin nghe lén đồng minh của Mỹ?
Liệu Mỹ và Đức còn nồng ấm sau vụ Edward Snowden tiết lộ thông tin nghe lén đồng minh của Mỹ?

Một điểm đặc biệt nữa trong hiệp ước chia sẻ tình báo, là không cấm cả ba nước đã ký (Đức, Mỹ, Anh) chia sẻ những tin tình báo của họ với những quốc gia nào vốn là đồng minh của từng nước, vì thế cho nên những nước trong NATO, trong Liên minh châu Âu (EU) đều được mỗi nước Đức, Mỹ, Anh chia sẻ thông tin tình báo về kế hoạch khủng bố của Al-Qaeda, những vụ buôn bán vũ khí bí mật hay kế hoạch buôn lậu ma túy của các băng đảng mafia quốc tế, ngay cả tin tình báo kinh tế cũng được họ chia sẻ.

Nhờ hiệp ước này mà trong hơn 4 thập niên qua, Mỹ, NATO và EU đã ngăn chặn thành công những vụ đánh bom tự sát hay tấn công binh sĩ hoặc công dân của mình tại Trung Đông, một số nước Bắc Phi, Pakistan, Afghanistan, Iraq hay ngay cả trên lãnh thổ Mỹ, nhiều nước trong NATO, EU. Vậy nên việc Đức, Mỹ, Anh cùng chia sẻ tình báo là hết sức cần thiết.

Từ những giải thích của Nhà Trắng về chương trình nghe lén mà mục đích là chống khủng bố Al-Qaeda, đến nay, sau hơn 2 tháng xảy ra vụ tiết lộ của Snowden, mâu thuẫn cũng dịu đi. Tuy thế, để giữ uy tín và vị thế của mình, Thủ tướng Merkel buộc lòng phải kết thúc hiệp ước tương trợ an ninh giữa Đức với Mỹ và Anh. Nhưng theo giới chuyên gia, sự việc này cũng không ảnh hưởng gì đến mối quan hệ khăng khít Đức - Mỹ, Đức - Anh và các các nước trong NATO.

Và vì hiệp ước chia sẻ tình báo không ràng buộc về thời hạn và vì nó là biểu tượng rộng rãi, hơn nữa, trong bối cảnh Al-Qaeda lên tiếng sẽ tấn công nước Mỹ cùng các đồng minh của Mỹ bằng những vụ đánh bom khủng bố trong tháng 8/2013 - tháng Ramadan ăn chay của người Hồi giáo, nên chẳng chóng thì chầy, theo Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle nói hôm 15/8 vừa qua rằng, cả 3 nước Đức, Mỹ, Anh sẽ tìm "một cách nào đó" để trao đổi những tin tức tình báo, nhất là trong lĩnh vực chống khủng bố và vũ khí hạt nhân. Nghĩa là với một nghĩa nào đó, hiệp ước về tương trợ tình báo giữa Đức, Mỹ, Anh vẫn tiếp tục

Lê Miên Tường (theo BBC News)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.