Dưa hấu ế thừa: Hậu quả của việc phá vỡ quy hoạch nông sản

Nông sản ế thừa dẫn đến chuyện nông dân bị ép giá, thương lái cũng “chết dở” vì thu mua nông sản chở lên biên giới xuất khẩu, nhưng lại bị ách hàng tuần trời, dưa hỏng phải bỏ đi. Bao năm nay, câu chuyện này vẫn cứ lặp đi lặp lại nhưng không có phương án nào giải quyết.

Dưa hấu 5.000 đồng và câu chuyện về tinh thần tương thân, tương ái

Cộng đồng mạng những ngày qua nóng ran câu chuyện dưa hấu 5.000 đồng/kg. Người người, nhà nhà rủ nhau đăng ký mua dưa ủng hộ người dân miền Trung. Ngoài điểm bán dưa ủng hộ nông dân vùng lụt Quảng Nam với số lượng trung bình 20 - 30 tấn/ngày ở số 11 Nguyễn Xiển (quận Thanh Xuân, Hà Nội), còn có 2 điểm bán dưa Quảng Ngãi chở về từ cửa khẩu Tân Thanh, do một cá nhân khác đứng ra liên hệ với thương lái. Tuy nhiên, số lượng dưa về bao nhiêu hết bây nhiêu, chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ. Rất nhiều người đăng ký mua dưa nhưng chờ cả tuần vẫn chưa mua được.

Trao đổi với chúng tôi, anh Đặng Như Quỳnh, người có ý tưởng thu mua dưa của bà con Quảng Nam với giá cao gấp 3 lần thương lái cho biết, tại ruộng, dưa của nông dân bị thương lái ép giá mua với mức 600 - 1.000 đồng/kg. Anh và bạn bè đã quyết định kêu gọi mọi người ở Hà Nội mua dưa ủng hộ, và đã tự bỏ tiền riêng để thu mua 185 tấn dưa chuyển ra Hà Nội. Sau khi mua của nông dân với giá 3.000 đồng/kg, cộng thêm các chi phí khác, giá dưa ra đến Hà Nội, bán đến tay người dân là 5.000 đồng/kg. Đây là mức giá phi lợi nhuận.

Mỗi ngày, trung bình có 2 xe ôtô loại 18 tấn lặc lè chở dưa ra. Nhưng hầu như không ai mua được dưa bán lẻ ở đây bởi số lượng người đặt hàng tấn dưa quá nhiều, số dưa chở ra một ngày không thể đáp ứng nhu cầu của mọi người nên khách mua lẻ 1-2 quả đều không có hàng. Ngoài các điểm bán dưa hấu tròn Quảng Nam, dưa hấu dài của Quảng Ngãi cũng được bán với giá khá rẻ 7.000 đồng/kg (giá thị trường 15-18k/kg).

“Mỗi trái dưa, một tấm lòng”, những ngày qua, người dân Hà Nội và các tỉnh lân cận đang dồn hết tình cảm cho người dân miền Trung.
“Mỗi trái dưa, một tấm lòng”, những ngày qua, người dân Hà Nội và các tỉnh lân cận đang dồn hết tình cảm cho người dân miền Trung.

Trao đổi với chúng tôi ngày 11/4, anh Quỳnh cho biết, đến thời điểm này nhóm của anh đã tiêu thụ hết 185 tấn dưa của Quảng Nam và còn đang nợ đơn hàng 150 tấn dưa nữa.

Nông sản ế thừa dẫn đến chuyện nông dân bị ép giá, thương lái cũng “chết dở” vì thu mua nông sản chở lên biên giới xuất khẩu, nhưng lại bị ách hàng tuần trời, dưa hỏng phải bỏ đi. Bao năm nay, câu chuyện này vẫn cứ lặp đi lặp lại nhưng không có phương án nào giải quyết.

Năm nào cũng xảy ra tình trạng ách tắc dài hàng kilomet xe chở dưa tại cửa khẩu chờ được thông quan, được mùa mất giá dưa liên tiếp xảy ra nhưng năm sau vẫn tiếp tục tái diễn câu chuyện của năm trước. Không chỉ có dưa hấu, hàng loạt nông sản khác như cà phê, hạt tiêu, cà chua, hành, ớt… thường xuyên rơi vào tình trạng rớt giá, nông dân bỏ thối tại ruộng... mà nguyên nhân chính là việc trồng tự phát, phá vỡ quy hoạch.

Việc phát động, kêu gọi mua dưa ủng hộ người nông dân là một hành động thiết thực, nhưng không phải là phương án cốt yếu để giải quyết vấn đề nếu ngay tại vùng sản xuất, người nông dân không thay đổi nhận thức cũng như chính quyền địa phương không vào cuộc.

Chấm dứt “phá rào” quy hoạch mới hết tình trạng ế thừa, ép giá

Năm ngoái, nhiều tỉnh ở Tây Nguyên và phía Nam cũng đã xuất hiện tình trạng người nông dân tự ý chặt bỏ cây cao su, cà phê vì rớt giá để trồng thay thế vào đó cây hạt tiêu, chôm chôm, măng cụt. Thống kê cũng cho thấy, diện tích các loại cây sắn, thanh long tăng rất nhanh, vượt xa so với quy hoạch.

Cụ thể như ở tỉnh Bình Thuận, diện tích trồng thanh long đã lên tới 22.000ha, trong khi quy hoạch đến năm 2015 chỉ có 15.000 ha. Bộ NN&PTNT cũng thống kê, diện tích cây cà phê dự kiến đến năm 2015 chỉ ở khoảng 500.000ha, nhưng hết năm 2013, tổng diện tích cà phê cả nước đã tới 630.000ha. Hay như cây sắn ở Đắk Lắk năm 2010 có 27.500ha, đến đầu năm 2014 đã lên đến 35.000ha, trong khi quy hoạch chỉ có 15.000ha. Ồ ạt trồng, rồi ồ ạt phá bỏ cho thấy, nông nghiệp của chúng ta chưa gắn kết chặt chẽ với thị trường, tự phát và manh mún.

Theo ông Trần Xuân Định, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT, cảnh báo việc phá vỡ quy hoạch nông sản, Bộ đã liên tục nhắc nhở các Sở NN&PTNT địa phương về vấn đề này. Nhưng thực tế, xé rào vỡ quy hoạch vẫn cứ xảy ra, không chỉ dưa hấu mà hàng loạt cây trồng khác như cao su, cà phê, thanh long…

Ông Định cho biết, cũng rất khó giải quyết vấn đề vì đất đai hiện đã giao quyền tự chủ cho nông dân sản xuất, vì vậy, ngành Nông nghiệp cũng chỉ đưa ra khuyến cáo về khả năng tiêu thụ và quy hoạch diện tích.

“Mọi quyết định vẫn nằm trong tay nông dân. Trong khi đó, sản xuất nông nghiệp của bà con hiện vẫn theo phong trào, thấy “hàng xóm” trồng cây gì có lãi là đồng loạt làm theo dẫn tới cung quá cầu, thay vì được giá lại là được mùa rớt giá. Trong vấn đề dưa hấu, hằng năm Bộ NN&PTNT đều khuyến cáo bà con tránh ồ ạt xuống giống, cần rải đều để tránh rơi vào tình trạng thừa thãi, nhưng… ế dưa hấu vẫn tái diễn”, ông Định cho biết..

Trở lại vụ việc hàng nghìn xe dưa dấu ách tắc tại cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, nếu nông dân được khuyến cáo, hỗ trợ để trồng dưa lệch vụ, sẽ kéo dài thời gian thu hoạch dưa, không bị quá tải về nhu cầu thì sẽ giải quyết được khâu ách tắc đầu ra. Hiện nay thu hoạch dưa chỉ đúng 1 tháng và sản lượng quá lớn, trong khi đó, việc xuất khẩu dưa hấu sang Trung Quốc không phụ thuộc vào phía Việt Nam mà quan trọng nhất là phía Trung Quốc.

“Việc thông quan nhanh đến đâu đi nữa mà phía Trung Quốc chậm mua thì cũng không giải quyết được vấn đề ùn tắc. Ngay đầu năm, Bộ Công Thương đã có công văn để cảnh báo việc điều tiết nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc nhưng chúng ta đã không làm tốt”, ông Trần Thanh Hải phân tích.

Ngọc Yến

Các tin khác

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Quy mô giao thương ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Việt Nam cần những trung tâm kết nối nhiều phương thức vận tải, xử lý hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ. Trên hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, siêu cảng logistics Vietnam SuperPort do Tập đoàn T&T Group và Tập đoàn YCH (Singapore) hợp tác phát triển đang từng bước đáp ứng yêu cầu đó.

Kỳ 2: Biến nguồn lực thành năng lực phát triển

Kỳ 2: Biến nguồn lực thành năng lực phát triển

Từ bảo đảm cung ứng điện, đầu tư hạ tầng đến thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, khu vực kinh tế nhà nước đang đảm nhận những nhiệm vụ có ảnh hưởng trực tiếp đến sức sản xuất và khả năng tăng trưởng của nền kinh tế, tạo hiệu ứng lan tỏa và mở thêm dư địa cho khu vực tư nhân phát triển.

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Sáng 14/11, tại Vườn hoa Lạc Long Quân, Sở Công Thương TP Hà Nội phối hợp với Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) tổ chức Lễ phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng” với thông điệp “Biến nắng thành điện”.

Xã Nam Đà bàn giao bò, dê sinh sản để hỗ trợ các gia đình trong diện được thụ hưởng.

Nam Đà đa dạng hóa sinh kế, tạo động lực giảm nghèo bền vững

Với phương châm hỗ trợ đúng đối tượng, sát điều kiện sản xuất và khả năng của từng hộ dân, xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng đang tập trung triển khai nhiều mô hình phát triển sản xuất, tạo sinh kế ổn định, từng bước nâng cao thu nhập cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo.

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kinh tế nhà nước nắm giữ những nguồn lực quan trọng của quốc gia, từ đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng đến ngân sách, vốn nhà nước và hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị được xem là bệ phóng thể chế mới để kinh tế nhà nước dẫn dắt tăng trưởng 2 con số.

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

UBND tỉnh Cà Mau quyết định đơn phương chấm dứt hiệu lực biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Tập đoàn nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu (gọi tắt là Công ty Toàn Cầu), sau khi doanh nghiệp này triển khai không đầy đủ các nội dung cam kết, phát sinh nhiều bất cập trong liên kết thu mua, bao tiêu lúa gạo và chậm thanh toán cho hợp tác xã và người dân.

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Tiếp nối hành trình của chương trình Năng Động Việt Nam, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam, thông qua nhãn hàng Nestlé MILO, đã phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng tại Nhà văn hóa cộng đồng KDC Quan Nam 5, phường Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Những năm qua, hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đã đóng góp không nhỏ cho tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh. Với kết quả thu hút vốn đầu tư FDI vào các ngành này gần đây, tiềm năng tăng trưởng rất lớn đang mở ra với thành phố…

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.

Các công trình nghiên cứu, thử nghiệm thành công góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư BSR.

BSR làm chủ công nghệ khai thác dữ liệu điện, hướng tới bảo dưỡng thông minh

Trong nhà máy lọc dầu (NMLD) vận hành liên tục, dữ liệu điện có vai trò quan trọng trong giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị. Từ thực tế nhiều nguồn dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả, đội ngũ kỹ thuật Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đã phát triển hệ thống thu thập, giám sát dữ liệu điện và thử nghiệm thành công tại trạm SS7, NMLD Dung Quất. Giải pháp góp phần nâng cao năng lực giám sát, tạo nền tảng cho bảo dưỡng dựa trên tình trạng thiết bị.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

10 tháng năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Lạng Sơn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Nổi bật trong đó là thu ngân sách tăng 74,54%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh cùng sự bứt phá của ngành du lịch và sản xuất công nghiệp, tạo tiền đề quan trọng để Lạng Sơn hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển năm 2026.