“Xốc” đầu tàu kinh tế, dẫn dắt tăng trưởng 2 con số

Bài cuối: Chọn đúng đầu tàu, trao đủ cơ chế để tăng tốc

Muốn doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thực sự trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng, cần lựa chọn đúng những doanh nghiệp có tiềm lực, đồng thời trao đủ nguồn lực và cơ chế để phát huy vai trò đầu tàu.

Xây dựng những tập đoàn kinh tế mạnh

Trong hành trình đưa DNNN trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang đứng trước một yêu cầu phát triển mới: Không chỉ bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho nền kinh tế mà còn phải chuyển đổi mô hình hoạt động, nâng cao năng lực quản trị, làm chủ công nghệ và từng bước vươn lên nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn trên thế giới.

Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm EVN đặt ra khi triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Theo đó, tập đoàn đã phê duyệt điều chỉnh Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, tập trung nguồn lực thực hiện mục tiêu xây dựng EVN trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, phấn đấu đến năm 2030 lọt vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, EVN không chỉ đặt vấn đề mở rộng quy mô mà đang triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ có tính nền tảng. Trong đó, đáng chú ý là xây dựng Đề án tái cấu trúc EVN phù hợp với thị trường điện cạnh tranh, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Trao đổi về việc triển khai Nghị quyết 79 tại EVN, lãnh đạo EVN cho biết, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Đảng ủy EVN đã chỉ đạo phổ biến, quán triệt tới các tổ chức Đảng trực thuộc và các tổ chức đoàn thể; đồng thời xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để đưa các quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết vào hoạt động của toàn Tập đoàn. Các nhiệm vụ được phân công gắn với từng đơn vị, lĩnh vực và tiến độ thực hiện; kết quả được tổng hợp, báo cáo định kỳ hằng tháng với Bộ Tài chính.

2024-03-20-08-56-315-ce0bd.jpg
632026dambaodienbaucu7.jpg
thuy-dien-3857.jpg
z6834717914794-eca014f0df88bc24f5f34a0f2494489e.jpg
EVN với vai trò trụ cột của ngành điện được kỳ vọng tiếp tục là lực lượng nòng cốt bảo đảm điện cho sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân

Một trong những trọng tâm EVN đang tập trung là rà soát, hoàn thiện chiến lược phát triển và cơ cấu lại tổ chức, hoạt động để phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Cùng với đó, hướng đi quan trọng khác là đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, EVN đang xây dựng kế hoạch tổng thể về chuyển đổi xanh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; thông qua kế hoạch chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy điện giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Không chỉ dừng ở định hướng, EVN cũng đang từng bước đổi mới phương thức quản trị. Tập đoàn nghiên cứu áp dụng các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp theo OECD, lấy ý kiến các đơn vị thành viên để hoàn thiện kế hoạch triển khai, đồng thời trao đổi với các tổ chức chuyên môn và OECD nhằm nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ quản lý.

Những công việc đang triển khai tại EVN cho thấy, thực hiện Nghị quyết 79 không đơn thuần là một kế hoạch sắp xếp lại doanh nghiệp, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện về tư duy phát triển, mô hình quản trị và năng lực cạnh tranh. Một tập đoàn nhà nước muốn trở thành đầu tàu phải có khả năng tự đổi mới, thích ứng với thị trường và đảm nhận những nhiệm vụ lớn hơn trong nền kinh tế.

3.jpg
Mục tiêu đến năm 2030 có từ 1 đến 3 doanh nghiệp nhà nước lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. (Ảnh: Bùi Đức Thiện)

Tại tọa đàm “Làm gì để DNNN thực sự dẫn dắt tăng trưởng?”, bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển DNNN (Bộ Tài chính) cho biết, việc xây dựng danh mục là nhiệm vụ được giao trong Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 79-NQ/TW. Mục tiêu đến năm 2030 có từ 1 đến 3 DNNN lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới đặt ra yêu cầu cao về quy mô, năng lực cạnh tranh và tốc độ phát triển.

1793285170728-1497410445993219379-4647015984066722697-077510acaf85c8b68ca8ce9758c96c6c.jpg
Năm 2025, Việt Nam có 76 doanh nghiệp góp mặt trong danh sách 500 doanh nghiệp
lớn nhất Đông Nam Á của Fortune.

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, việc lựa chọn doanh nghiệp không chỉ căn cứ vào quy mô hiện tại mà cần tính đến ngành, lĩnh vực hoạt động, tiềm năng phát triển và khả năng đảm nhận những nhiệm vụ chiến lược. Những doanh nghiệp chưa thực sự lớn nhưng hoạt động trong lĩnh vực quan trọng, có nền tảng và triển vọng phát triển vẫn có thể được định hướng đầu tư để trở thành doanh nghiệp mạnh.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa quan trọng, bởi một doanh nghiệp có doanh thu lớn chưa chắc đã tạo được sức lan tỏa tương xứng. Ngược lại, doanh nghiệp có năng lực công nghệ, quản trị tốt, nắm giữ lĩnh vực thiết yếu và có khả năng hình thành hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh hoàn toàn có thể trở thành đầu tàu nếu được đầu tư đúng hướng.

Thực tế, năm 2025, Việt Nam có 76 doanh nghiệp góp mặt trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á của Fortune, tăng so với 70 doanh nghiệp năm trước. Petrovietnam lần đầu góp mặt ở vị trí thứ 11, đồng thời là đại diện duy nhất của Việt Nam trong nhóm 20 doanh nghiệp có doanh thu cao nhất bảng xếp hạng. Đây là những tín hiệu cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước đã có những tập đoàn đủ quy mô cạnh tranh ở cấp độ khu vực, nhưng để vươn lên nhóm doanh nghiệp hàng đầu thế giới vẫn cần một quá trình tích lũy và đổi mới mạnh mẽ.

Tháo điểm nghẽn, trao quyền để đầu tàu phát huy sức kéo

Theo Bộ Tài chính, đến cuối năm 2025, khu vực DNNN có khoảng 4,5 triệu tỷ đồng tài sản, doanh thu gần 2,9 triệu tỷ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 390.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, tiến độ cơ cấu lại còn chậm, mới có 180/676 doanh nghiệp hoàn thành xây dựng đề án cơ cấu lại. Những vướng mắc về tài chính, đất đai, định giá tài sản tiếp tục cản trở quá trình sắp xếp, đổi mới.

Vì vậy, tái cơ cấu không chỉ là sáp nhập, thoái vốn hay tinh gọn đầu mối, mà quan trọng hơn phải nâng cao năng lực tài chính, quản trị, công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, lựa chọn doanh nghiệp đầu tàu phải dựa trên năng lực thực chất, đồng thời bảo đảm nguồn lực và cơ chế vận hành tương xứng với nhiệm vụ được giao.

img-8304.jpg
Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy ban Kinh tế - tài chính của Quốc hội.

Thực tiễn tại Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho thấy vai trò của việc khơi thông nguồn lực. Trước đây, vốn điều lệ chỉ hơn 1.100 tỷ đồng, hạn chế khả năng huy động vốn để triển khai các dự án lớn. Năm 2025, vốn điều lệ được tăng lên hơn 39.000 tỷ đồng, tạo điều kiện nâng cao năng lực tài chính, huy động vốn xã hội và tham gia các công trình giao thông trọng điểm. Theo ông Trần Công Hòa, Thành viên Hội đồng thành viên VEC nhận định: Tái cơ cấu DNNN cần tập trung vào ba trụ cột: củng cố tài chính, đổi mới quản trị và cơ cấu lại hoạt động, thị trường.

tran-cong-hoa-thanh-vien-hdtv-vec4.jpg
Ông Trần Công Hòa, Thành viên HĐTV Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC).

Tuy nhiên, nguồn lực phải đi cùng hiệu quả sử dụng vốn và trách nhiệm quản lý. Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, đánh giá DNNN cần tính đến năng lực công nghệ, khả năng chống chịu trước biến động và sức lan tỏa tới hệ sinh thái doanh nghiệp. Các tập đoàn mạnh phải tạo được sức kéo cho doanh nghiệp trong nước, mở rộng mạng lưới nhà cung ứng và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. TS. Nguyễn Đình Cung cũng nhấn mạnh yêu cầu hình thành những chuỗi giá trị do doanh nghiệp Việt làm chủ, trong đó các tập đoàn nhà nước có thể đóng vai trò dẫn dắt.

ts-vo-tri-thanh3.jpg
TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh.

Cùng với nguồn lực, đổi mới quản trị và phân cấp quyền hạn là yêu cầu cấp thiết. GS.TS. Hoàng Văn Cường, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, cần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, tách bạch chức năng xây dựng chính sách với đại diện chủ sở hữu vốn.

Theo ông Phan Đức Hiếu, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, cần thực hiện nhất quán việc phân cấp, tránh tình trạng doanh nghiệp đã được trao quyền tự chủ nhưng vẫn phải qua nhiều tầng nấc xin ý kiến, làm chậm cơ hội đầu tư, kinh doanh.

img.jpg
GS.TS. Hoàng Văn Cường, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Thực tế thoái vốn tại SCIC cũng cho thấy yêu cầu này. Theo ông Vũ Trí Thức, Phó Tổng Giám đốc SCIC, giai đoạn 2021-2025, để hoàn thành thoái vốn tại khoảng 50 doanh nghiệp, đơn vị phải nhiều lần định giá, đấu giá và áp dụng các phương thức khác nhau. Quy trình xác định giá trị doanh nghiệp, thẩm định và đấu giá thường kéo dài 3-6 tháng, trong khi thị trường liên tục biến động. Vì vậy, cần tăng quyền chủ động cho các tổ chức chuyên trách đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước.

ong-vu-tri-thuc-pho-tgd-scic2.jpg
Ông Vũ Trí Thức, Phó Tổng Giám đốc SCIC.

Từ thực tiễn triển khai tại EVN có thể thấy, một doanh nghiệp muốn trở thành đầu tàu phải chủ động đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực quản trị, đầu tư công nghệ và thích ứng với thị trường. Mục tiêu không phải mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà là lựa chọn đúng doanh nghiệp, tập trung nguồn lực và trao quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình. Thước đo cuối cùng không phải có bao nhiêu doanh nghiệp được gọi tên là đầu tàu, mà là có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự mở đường, kéo theo công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần đưa nền kinh tế tăng trưởng cao, bền vững.

Lưu Hiệp - Lệ Thuý

Các tin khác

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Những năm qua, hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đã đóng góp không nhỏ cho tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh. Với kết quả thu hút vốn đầu tư FDI vào các ngành này gần đây, tiềm năng tăng trưởng rất lớn đang mở ra với thành phố…

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.

Các công trình nghiên cứu, thử nghiệm thành công góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư BSR.

BSR làm chủ công nghệ khai thác dữ liệu điện, hướng tới bảo dưỡng thông minh

Trong nhà máy lọc dầu (NMLD) vận hành liên tục, dữ liệu điện có vai trò quan trọng trong giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị. Từ thực tế nhiều nguồn dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả, đội ngũ kỹ thuật Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đã phát triển hệ thống thu thập, giám sát dữ liệu điện và thử nghiệm thành công tại trạm SS7, NMLD Dung Quất. Giải pháp góp phần nâng cao năng lực giám sát, tạo nền tảng cho bảo dưỡng dựa trên tình trạng thiết bị.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

10 tháng năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Lạng Sơn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Nổi bật trong đó là thu ngân sách tăng 74,54%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh cùng sự bứt phá của ngành du lịch và sản xuất công nghiệp, tạo tiền đề quan trọng để Lạng Sơn hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển năm 2026.

Bài 1: Các giải pháp để đạt mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng

Bài 1: Các giải pháp để đạt mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số và cán đích mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng được TP Hồ Chí Minh triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm. Đến hết tháng 10 vừa qua, tăng trưởng kinh tế và kết quả thu ngân sách địa phương đạt kết quả khả quan. Với dư địa phát triển còn rất lớn, năm 2026 và những năm tiếp theo, TP Hồ Chí Minh sẽ bước vào chu kỳ tăng trưởng 2 con số.

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Lần đầu tiên Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh xuất hiện trong phiên bán hàng trực tuyến (livestream) Mega Sale 11.11 của Shopee, nằm trong chuỗi hoạt động kích cầu kinh tế thành phố, mang đến nhiều ưu đãi cho người tiêu dùng và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, nhà bán hàng.

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2026), 37 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 – 22/12/2026), Chi nhánh Trường Sơn 21, Binh đoàn 12 vừa tổ chức phát động đợt thi đua cao điểm “60 ngày đêm lao động Quyết thắng” nhằm cổ vũ, động viên cán bộ, nhân viên, người lao động nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao.

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Từ những đơn hàng đầu tiên trên nền tảng số đến mục tiêu 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến vào năm 2030, thương mại điện tử đang được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, để người dân thực sự sống được bằng kinh doanh trực tuyến, cần nhiều hơn những lớp tập huấn hay phiên livestream theo phong trào.

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa tổ chức thành công Diễn đàn Kinh tế thường niên lần thứ 12 – MB Economic Insights 2026 với chủ đề "Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động" tại Khách sạn JW Marriott Hotel & Suites Saigon.