Dự án Luật Dân số đang được lấy ý kiến, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 tới đây.
Dự luật quy định ba nguyên tắc của công tác dân số, trong đó bảo đảm quyền của cặp vợ chồng, cá nhân được chủ động, tự nguyện, bình đẳng, quyết định có trách nhiệm về sinh sản, nuôi dạy con, lựa chọn nơi cư trú, thực hiện biện pháp nâng cao chất lượng dân số.
Đáng chú ý, về mức sinh, dự luật đưa ra lấy ý kiến nhân dân quy định Nhà nước chủ trương duy trì mức sinh thay thế trong phạm vi cả nước, giảm sinh ở địa phương có mức sinh cao, tăng sinh ở địa phương có mức sinh quá thấp; bảo đảm mức sinh phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội và sự phát triển bền vững. Điều chỉnh trực tiếp mức sinh thông qua các thành phần như thực hiện kế hoạch hóa gia đình về thời gian sinh con, số con, khoảng cách sinh, sử dụng biện pháp tránh thai, giảm vô sinh; giảm phá thai và phá thai không an toàn. Dự luật quy định quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động về dân số và kế hoạch hóa gia đình.
Đó là quyết định có trách nhiệm, bình đẳng về thời gian sinh con, số con, khoảng cách giữa các lần sinh theo quy định của Nhà nước về mức sinh thay thế trong phạm vi cả nước và mỗi địa phương. Như vậy, quy định khống chế mức sinh mỗi cặp vợ chồng từ 1 đến 2 con không được thể hiện trong dự luật. Đồng thời, mỗi địa phương căn cứ tình hình dân số được trao quyền điều chỉnh mức sinh.
Vấn đề này nhận được nhiều ý kiến, trong đó đa phần lo ngại việc Nhà nước “tháo van” sẽ có nguy cơ bùng nổ dân số trở lại.
