Mang khuôn mặt với những vết trắng loang lổ, chị Nguyễn Thị T. (30 tuổi, Ninh Bình) thường e ngại đến nơi đông người vì ngoại hình của mình. Đến Bệnh viện Da liễu Trung ương thăm khám định kỳ, chị T. cho biết: "Nhận được tin mình mắc bệnh bạch biến, lúc đầu tôi cũng rất buồn khi biết căn bệnh này không chữa khỏi được hoàn toàn. Nhưng nhờ được điều trị, các vết bớt trắng của tôi cũng đỡ loang lổ hơn".
Hưởng ứng Ngày Bạch biến thế giới (25/6) năm nay với chủ đề "Bạch biến - Hiểu đúng để yêu thương", Bệnh viện Da liễu Trung ương tổ chức tuần lễ khám miễn phí cho người bệnh bạch biến từ ngày 22 đến 26/6. Chương trình dành cho người đã được chẩn đoán mắc bạch biến. Người bệnh đăng ký khám trực tiếp tại tầng 1, nhà C, Bệnh viện Da liễu Trung ương.
PGS.TS Đỗ Thị Thu Hiền, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da tổng hợp, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết, bạch biến là bệnh da mất sắc tố do hệ miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào hắc tố. Bệnh không lây nhiễm nhưng có thể ảnh hưởng lớn đến ngoại hình, tâm lý và chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện, điều trị sớm.
Hiện nay, y học vẫn chưa có phương pháp điều trị giúp khỏi hoàn toàn bệnh bạch biến, tức là không thể cam kết bệnh không bao giờ tái phát do bệnh có yếu tố tự miễn. Tuy nhiên, các phác đồ điều trị hiện đại đột phá mới đây đã giúp kiểm soát rất tốt, làm ngừng tiến triển của bệnh và phục hồi sắc tố lên đến 70-100% trên vùng da tổn thương và hạn chế tái phát.
Về nguyên nhân gây bệnh, theo BS Hiền, đây là bệnh có cơ chế tự miễn, trong đó hệ miễn dịch tấn công chính các tế bào sắc tố của cơ thể. Các yếu tố nguy cơ gây bệnh bạch biến bao gồm: Yếu tố di truyền, stress kéo dài, tiếp xúc với hoá chất độc hại hoặc đồng mắc một số bệnh tự miễn khác. Do liên quan đến cơ chế tự miễn dịch nên bệnh vẫn có thể có nguy cơ tái phát ngay cả sau khi đã điều trị phục hồi sắc tố hoàn toàn.
Dấu hiệu khởi phát sớm nhất của bạch biến là sự xuất hiện của các dát màu trắng nhạt hoặc mất sắc tố hoàn toàn (trắng như phấn hoặc như giấy), có giới hạn rõ ràng với vùng da lành xung quanh. Vùng da bị tổn thương hoàn toàn mịn màng, không có vảy, không teo da, không đau và thường không ngứa.
Để tránh nhầm lẫn với các bệnh về da thông thường, BS Hiền khuyến cáo người dân cần lưu ý, khi thấy có đốm trắng bất thường, người dân nên đến các cơ sở chuyên khoa da liễu để được thăm khám, soi đèn Wood, chụp dermoscopy hoặc sinh thiết da nhằm chẩn đoán chính xác, vì giảm mất sắc tố do các bệnh khác nhau sẽ có tiên lượng và hướng điều trị khác nhau.
Bạch biến thường không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng hay chức năng các cơ quan. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi và điều trị sớm, các mảng mất sắc tố có thể lan rộng, ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mĩ.
Điều này có thể làm người bệnh mất tự tin, giảm chất lượng cuộc sống và gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội. Điều trị ở giai đoạn sớm cũng thường mang lại khả năng phục hồi sắc tố tốt hơn so với khi bệnh đã tiến triển lâu năm.
Bên cạnh đó, người bệnh bạch biến có nguy cơ cao mắc kèm các bệnh lý nội tiết tự miễn, phổ biến nhất là viêm tuyến giáp Hashimoto, bệnh Graves, bệnh suy tuyến thượng thận (Addison) hoặc bệnh tiểu đường tuýp 1. Vì vậy, việc thăm khám định kỳ không chỉ để điều trị da mà còn để tầm soát sớm các bất thường miễn dịch hệ thống và vấn đề tâm lý của người bệnh.
Bệnh viện Da liễu Trung ương hiện đang áp dụng một số phương pháp điều trị bệnh bạch biến mang lại hiệu quả. Đối với các trường hợp bệnh ổn định tối thiểu 6-12 tháng không lan rộng, các kỹ thuật ngoại khoa tiên tiến như ghép da thượng bì, ghép tế bào hắc tố tự thân (không qua nuôi cấy), ghép nang tóc tự thân đang mang lại kết quả thẩm mỹ đột phá.
Đặc biệt, thời gian gần đây, một số thuốc mới trong điều trị bạch biến đã được áp dụng trên thế giới như các thuốc ức chế Janus Kinase đường bôi và đường uống. Đây là những thuốc điều trị trúng đích, hoạt động như một nút thắt thông minh, ngăn chặn sự phá huỷ tế bào sắc tố.
"Thêm vào đó, dù lựa chọn phương pháp nào thì việc phối hợp nhiều phương pháp điều trị trong bạch biến có thể mang lại lợi ích rất lớn cho bệnh nhân, giúp bệnh nhân ổn định nhanh hơn, tăng hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian điều trị. Ngoài ra, việc kết hợp các phương pháp còn giúp giảm tác dụng phụ, giảm tái phát tổn thương cũ", BS Hiền cho biết.
Bạch biến là bệnh không lây, do vậy, người bệnh hoàn toàn có thể học tập, làm việc và sinh hoạt bình thường mà không gây nguy cơ lây bệnh cho những người xung quanh.
"Hàng năm nhân ngày Bạch biến thế giới, chúng tôi đã tổ chức ngày hội Bạch biến để các bệnh nhân bạch biến có thể gặp gỡ trao đổi, cùng đồng cảm và tự tin hơn trong cuộc sống, cùng nhau lan tỏa thông tin về bệnh, hạn chế sự kì thị, phân biệt của cộng đồng đối với người bệnh", BS Hiền nhấn mạnh.
