Thắm tình hữu nghị, nhịp nhàng phá án
“Được sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, trực tiếp là Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, chuyên án đã được phá thành công ngay trên đất bạn Lào. Kết quả này thể hiện sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các đơn vị Công an nhân dân Việt Nam và lực lượng chức năng Bộ Công an Lào”, Đại tá Bùi Quyết Toán, Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu cho biết.
Chiến công được lập đúng dịp kỷ niệm 64 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962 - 20/7/2026), qua đó tiếp tục khẳng định hiệu quả hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm giữa lực lượng Công an hai nước Việt Nam - Lào.
Trước đó nhiều tháng, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lai Châu phát hiện một nhóm gồm hàng chục người Việt Nam, trước đây hoạt động tại một quốc gia khác, mới dịch chuyển địa bàn sang Lào để tổ chức lừa đảo.
Từ những tài liệu, chứng cứ ban đầu, Công an tỉnh Lai Châu đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xin ý kiến chỉ đạo; đồng thời phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào rà soát, xác minh hoạt động của các nhóm công dân Việt Nam đang sinh sống, lao động tại Lào, từng bước làm rõ những mắt xích quan trọng trong đường dây.
Quá trình xác minh, lực lượng chức năng phát hiện Hà Văn Hiếu, SN 2003, trú tại xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, có nhiều dấu hiệu bất minh về tài chính, hành tung bí ẩn, nghi giữ vai trò cầm đầu. Nhóm này phần lớn là người Việt Nam, tập trung hoạt động tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo, Lào.
Trên cơ sở tài liệu thu thập được, Công an tỉnh Lai Châu quyết định xác lập chuyên án để tập trung lực lượng đấu tranh, triệt phá.
Ngày 17/7, Bộ Công an cử tổ công tác gồm 8 cán bộ Công an tỉnh Lai Châu, do Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh làm Trưởng đoàn, sang Lào phối hợp phá án.
Tại Thủ đô Vientiane, đoàn công tác Công an tỉnh Lai Châu cùng Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào phối hợp với Tổng cục Cảnh sát và Cục Phòng, chống tội phạm mua bán người, Bộ Công an Lào thống nhất phương án, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm tấn công trực tiếp vào nơi ẩn náu, hoạt động của nhóm tội phạm.
Từ ngày 13 - 20/7, Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu đã cử 3 tổ công tác với tổng số 20 cán bộ, gồm lãnh đạo cấp phòng, điều tra viên, cán bộ các phòng nghiệp vụ và Công an các xã, phường liên quan sang Lào phối hợp đấu tranh chuyên án, truy bắt các đối tượng.
Trung tướng Kongsavat Bounlieng, Thứ trưởng, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát và Thiếu tướng Saly Phoutthavong, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an Lào đã chỉ đạo Cục Phòng, chống tội phạm mua bán người và Công an tỉnh Bokeo phối hợp chặt chẽ với đoàn công tác Công an Việt Nam triển khai kế hoạch phá án.
Vạch trần thủ đoạn giả nhân viên bảo hiểm
Đại tá Vũ Tiến Văn, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lai Châu cho biết, từ khoảng tháng 4/2026, các đối tượng đã lợi dụng chủ trương miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế đối với học sinh tiểu học, THCS và THPT để xây dựng kịch bản lừa đảo, nhắm trực tiếp vào phụ huynh và học sinh.
Sau quá trình trinh sát, xác minh và chuẩn bị phương án, trong hai ngày 19 và 20/7, Công an tỉnh Lai Châu phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Cục Phòng, chống tội phạm mua bán người thuộc Bộ Công an Lào và Công an tỉnh Bokeo đồng loạt triển khai lực lượng, đột kích địa điểm hoạt động của đường dây tại xã Tonpheung.
Lực lượng chức năng bắt giữ 40 đối tượng người Việt Nam; thu giữ 56 điện thoại di động, 49 máy vi tính được sử dụng vào hoạt động phạm tội cùng nhiều đồ vật, tài liệu liên quan.
Kết quả phân loại ban đầu cho thấy trong số những người bị bắt giữ có nhiều đối tượng từng có tiền án, một đối tượng đang bị truy nã và 16 đối tượng có kết quả dương tính với ma túy.
Tại cơ quan chức năng, các đối tượng khai đã thuê nhà tại xã Tonpheung, lắp đặt hệ thống máy tính và thiết bị viễn thông để tổ chức lừa đảo qua mạng dưới vỏ bọc nhân viên bảo hiểm.
Hằng ngày, các đối tượng sử dụng tổng đài ảo, gọi điện theo dữ liệu có sẵn về học sinh và phụ huynh học sinh. Chúng thông báo người nghe phải cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID, liên kết tài khoản an sinh xã hội, bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng của phụ huynh.
Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng gửi mã QR giả, giới thiệu là “mã hồ sơ” và yêu cầu bị hại quét để hoàn tất việc liên kết. Thực chất, thao tác này giúp chúng chiếm quyền truy cập hoặc thực hiện giao dịch, qua đó chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân.
Bước đầu, cơ quan điều tra xác định từ đầu tháng 6/2026 đến khi bị bắt, nhóm đối tượng đã lừa hơn 1.000 bị hại tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, chiếm đoạt tổng số tiền trên 5 tỷ đồng.
Công an tỉnh Lai Châu đang tiếp tục phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Tổng cục Cảnh sát, Cục Phòng, chống tội phạm mua bán người thuộc Bộ Công an Lào và Công an tỉnh Bokeo mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của từng đối tượng, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Kịch bản lừa đảo tinh vi qua VNeID và mã QR
Theo lời khai ban đầu, các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo theo các bước:
Bước 1: Đối tượng tuyến đầu gọi điện cho phụ huynh, thông báo phải mang căn cước công dân của con đến UBND xã, phường để cập nhật tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Chúng đồng thời cho biết sau khi hoàn tất cập nhật, sẽ có “nhân viên bảo hiểm” liên hệ để cung cấp mã xác nhận.
Bước 2: Đối tượng sử dụng Zalo kết bạn với phụ huynh, sau đó hướng dẫn thực hiện các thao tác trên điện thoại. Nạn nhân được yêu cầu dùng một thiết bị khác để gọi video, quay camera vào màn hình điện thoại đang mở ứng dụng VNeID, mục “An sinh xã hội” và ứng dụng ngân hàng.
Thông qua cuộc gọi video, các đối tượng quan sát số dư trong tài khoản ngân hàng của nạn nhân để tạo mã QR với số tiền tương ứng. Sau đó, chúng gửi mã QR, yêu cầu nạn nhân quét bằng ứng dụng ngân hàng với lý do “liên kết bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng” và nhập mã OTP để xác nhận.
Ở bước cuối, đối tượng yêu cầu nạn nhân dùng căn cước công dân che camera điện thoại với lý do “đồng bộ dữ liệu”. Thực chất, đây là thủ đoạn nhằm khiến nạn nhân không nhìn thấy nội dung giao dịch chuyển tiền đang hiển thị trên màn hình. Khi nạn nhân bấm xác nhận, tiền trong tài khoản sẽ được chuyển sang tài khoản do nhóm lừa đảo kiểm soát.
Cơ quan Công an khuyến cáo: Người dân tuyệt đối không làm theo hướng dẫn cập nhật VNeID, liên kết bảo hiểm y tế hoặc tài khoản ngân hàng qua điện thoại, Zalo; không quét mã QR, cung cấp mã OTP, chia sẻ màn hình hoặc để người lạ theo dõi thao tác trên ứng dụng ngân hàng.
