Nỗ lực trả lại tên cho các liệt sĩ
Khuya muộn ngày 22/10, khi đại ngàn nơi biên cương đang chìm dần vào giấc ngủ thì những bước chân lặng lẽ, không mỏi của lực lượng Công an xã Sơn Kim 2, tỉnh Hà Tĩnh và đội ngũ thu nhận mẫu ADN của Công ty CP GeneStory vẫn hướng đến ngôi nhà nhỏ của bà Hồ Thị Dượng, trú tại thôn Hạ Vàng để hoàn thành việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ cuối cùng trên địa bàn.
Bà Dượng là con của em gái liệt sĩ Nguyễn Hoá (SN 1935), quê quán tại xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh, hy sinh năm 1954 khi vừa tròn 20 tuổi. Hơn 70 năm qua kể từ khi nhận được thông tin liệt sĩ Nguyễn Hoá ngã xuống, gia đình đã nhiều lần đến các nghĩa trang liệt sĩ ở phía Nam để tìm kiếm nơi yên nghỉ, nhưng không có kết quả. Từ khi biết đến chiến dịch lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ do Bộ Công an chủ trì, gia đình bà Dượng mừng lắm, nhưng vì gia đình neo đơn, tuổi cao sức yếu, bản thân lại đau yếu bệnh tật nên việc di chuyển quãng đường xa gần như là điều bất khả kháng.
Thấu hiểu mong mỏi cũng như chia sẻ với hoàn cảnh gia đình, tổ lấy mẫu ADN lưu động của Công an xã Sơn Kim đã không quản ngại đường sá xa xôi, đêm tối biên cương mịt mù, vẫn cần mẫn đến tận nhà bà Dượng để thu nhận mẫu. Đây cũng là trường hợp thân nhân cuối cùng trên địa bàn xã Sơn Kim 2 được thu nhận mẫu để phục vụ công tác đối sánh, xác định thân nhân liệt sĩ hy sinh chưa biết danh tính.
Trước đó, từ sáng sớm ngày 21/10, khi biết Công an Hà Tĩnh tiếp tục thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đợt 2 để tiếp tục nối dài hy vọng tìm lại danh tính, quê hương và nơi yên nghỉ của những người con đã hy sinh vì Tổ quốc, ông Nguyễn Công Minh, trú tại TDP 3, phường Hà Huy Tập đã có mặt tại Công an phường Thành Sen – nơi đặt cụm thu nhận mẫu ADN số 1 – từ rất sớm để thực hiện việc thu nhận mẫu. Ông là một trong 25 thân nhân liệt sĩ của phường Hà Huy Tập đăng ký thu nhận mẫu tập trung đợt 2, với mong mỏi tìm được thông tin chính xác về phần mộ người anh trai là liệt sĩ Nguyễn Công Thành (SN 1938), hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ.
Theo ông Minh, liệt sĩ Nguyễn Công Thành hy sinh năm 1965 tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Nhiều năm qua, gia đình đã nhiều lần vào các nghĩa trang ở Huế tìm kiếm nhưng vẫn chưa có kết quả. Nay được Công an địa phương hướng dẫn lấy mẫu ADN, ông đã rất hy vọng, mong mỏi mong sớm xác định được nơi anh yên nghỉ để đưa về an táng tại quê nhà.
Từ ngày 20 đến ngày 23/10/2026, Công an tỉnh Hà Tĩnh triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đợt 2 năm 2026 tại 3 điểm tập trung thuộc phường Thành Sen, xã Đức Thọ và xã Kỳ Anh. Đồng thời, bố trí các tổ công tác lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu đối với những trường hợp gặp khó khăn trong việc đi lại. Hoạt động góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác minh, từng bước xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Gieo niềm hy vọng tìm lại danh tính liệt sĩ cho các thân nhân
Đại tá Trần Hữu Cảnh, Trưởng phòng Phòng Quản lý hành chính về TTXH Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết, để việc thu nhận mẫu ADN đạt hiệu quả, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, Công an các địa phương đã chủ động rà soát thân nhân liệt sĩ, đẩy mạnh tuyên truyền và hướng dẫn kê khai thông tin. Bên cạnh việc tổ chức thu nhận tập trung, lực lượng Công an còn xây dựng phương án hỗ trợ tại nhà đối với những trường hợp không thuận lợi trong việc đi lại, tạo điều kiện để thân nhân tham gia đầy đủ.
Bám sát Văn bản số 8486/C06-TTDLDC của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an về triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đợt 2 năm 2026, từ tháng 9/2026, Công an Hà Tĩnh đã chỉ đạo Công an các xã, phường rà soát, hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu để tổ chức thu nhận mẫu theo thời gian quy định.
Cùng đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức, từ tuyên truyền trực tiếp đến hệ thống truyền thanh cơ sở và các nền tảng số, giúp thân nhân liệt sĩ hiểu rõ ý nghĩa của việc thu nhận mẫu ADN, tích cực phối hợp cung cấp thông tin. Trong đợt 2, toàn tỉnh có 1.426 thân nhân liệt sĩ đăng ký thu nhận mẫu tại 3 cụm tập trung, trong đó có hơn 100 trường hợp đăng ký thu nhận mẫu lưu động.
Công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của lực lượng CAND trong hành trình tìm kiếm, xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây cũng là nỗ lực nhằm đáp ứng nguyện vọng của các gia đình, giúp thân nhân có thêm cơ hội tìm lại thông tin về người thân sau nhiều năm mong đợi.
Tại các điểm thu nhận, công tác tổ chức được bố trí khoa học, bảo đảm các khâu tiếp đón, hướng dẫn, lấy mẫu ADN và cập nhật thông tin diễn ra nhanh chóng, chính xác, đúng quy trình. Lực lượng làm nhiệm vụ chú trọng kiểm tra, đối chiếu thông tin thân nhân, bảo đảm việc thu nhận đúng đối tượng, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và phục vụ hiệu quả công tác xây dựng cơ sở dữ liệu.
Các mẫu ADN sau khi thu nhận sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, tạo căn cứ khoa học phục vụ đối chiếu với dữ liệu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Qua đó, từng bước nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các gia đình và thân nhân.
Đến thời điểm hiện nay, tỉnh Hà Tĩnh đã hoàn thành cập nhật dữ liệu của 22.649 thân nhân và 22.649 liệt sĩ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong số này, thông tin về 12.552 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ và 10.097 liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ được nhập liệu. Lực lượng Công an cũng tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị thu nhận mẫu ADN của 12.207 thân nhân liệt sĩ theo dòng mẹ.
Trong thời gian tới, Công an Hà Tĩnh tiếp tục tập trung nhân lực, phương tiện, phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tổ chức thu nhận mẫu bảo đảm chất lượng. Đồng thời rà soát kỹ, không bỏ sót các trường hợp đủ điều kiện, góp phần bổ sung dữ liệu ADN phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Theo thống kê, Hà Tĩnh hiện có 22.747 liệt sĩ, trong đó 9.928 liệt sĩ đã xác định được danh tính, còn 12.819 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong số này, dữ liệu của 10.537 trường hợp thân nhân thuộc diện thu nhận mẫu ADN đã được cập nhật; 2.282 trường hợp còn lại chưa có thông tin thân nhân được nhập vào hệ thống.
