Họ lên kế hoạch tập hợp các tay anh chị đường phố, cùng những phần tử nổi loạn tại quảng trường Trafalgar, ngay giữa trung tâm thủ đô London để biểu tình phản đối Thatcher.
Sự ra đi của Magaret Thatcher được đánh giá là một mất mát lớn của nước Anh, tuy nhiên những di sản người phụ nữ tài hoa này để lại trở thành nguồn cơn của những tranh cãi chưa có hồi kết.
Thực tế là, Magaret Thatcher vẫn đang còn ảnh hưởng sâu sắc tới chính sách của những người kế nhiệm thuộc cả đảng Bảo thủ và Công đảng, trong khi cách làm việc căn nguyên và đôi khi mang tính đối chất đã khẳng định 11 năm cầm quyền của bà ở tòa nhà số 10 phố Downing. Tuy nhiên, việc bà Thatcher khước từ sự đồng thuận chính trị khiến bà trở thành một nhân vật gây chia rẽ và gặp phải nhiều chống đối.
Cố Thủ tướng Anh trải qua những thời kỳ sóng gió được đánh dấu bằng các cuộc tranh cãi nảy lửa với một số tổ chức công đoàn, hay những phản đối từ quyết định cổ phần hóa một số ngành công nghiệp trọng điểm. Chưa bao giờ Magaret Thatcher thực sự được nghỉ ngơi, và ngay cả khi đã sang thế giới bên kia thì hình ảnh con người này vẫn còn tiếp tục bị phán xét, luận bình.
“Kiến trúc sư” của những ý tưởng bạo động
Một chàng công tử mới 25 tuổi, sống trong một căn biệt thự xa xỉ gần 10.000 bảng Anh ở vùng Royal Tunbridge Wells, lại tỏ ra thiếu hiểu biết và cuồng bạo tới mức khó hiểu. Dominic Francis theo học tại Trường cao đẳng Ruskin ở Oxford, được hưởng một nền giáo dục rất tốt, và theo như cha mẹ anh ta nhận xét, có quan điểm chính trị tương đối vững chắc, đúng đắn.
Gốc rễ của cơn tức giận khiến Dominic Francis kêu gọi bạo động chẳng qua chỉ là chính phủ quyết định chi một khoản kha khá vào đám tang của cố Thủ tướng Thatcher. Và rằng cái cách hàng nghìn người tới đưa tang khiến Dominic "ngứa mắt", chưa kể tới chuyện một đám tang không cần phải tổ chức linh đình và trở thành một sự kiện tầm cỡ "quái dị" (từ của Dominic) như thế. Anh ta ra sức tập hợp mọi lực lượng nổi loạn và không quên tuyên bố: "Chúng tôi sẽ chỉ duy trì trạng thái hòa bình nếu các chính phủ công khai mọi chi tiết liên quan tới đám tang của bà Thatcher, cho chúng tôi biết tiền thuế và nhiều khoản khác không bị lạm chi".
Nếu nhìn vào tâm nguyện của người đã khuất, hẳn Dominic sẽ phải hối hận vì sự ngu muội của anh ta. Lord Bell, người phát ngôn đồng thời là bạn của Thatcher, tiết lộ: "Bà ấy hoàn toàn không muốn một quốc tang. Gia đình bà cũng đồng tình. Đặc biệt, bà cho rằng một màn trình diễn máy bay trong lễ tang là phí phạm tiền thuế của người dân". Theo tờ Telegraph (Anh), gia đình bà Thatcher đã đề nghị thay vì phúng hoa, người đến viếng nên quyên tiền làm từ thiện.
Francis đã sắp xếp các tay anh chị tại ít nhất 25 địa điểm trên toàn nước Anh, kêu gọi làn sóng "ăn mừng vì sự ra đi của Thatcher", mà địa điểm tập kết lực lượng lớn nhất là Quảng trường Trafalgar. Thậm chí, 40 nhóm nổi loạn theo lời chỉ dẫn của Dominic sẵn sàng gây rối tại Birmingham, Manchester, Sheffield và nhiều nơi khác.
Những thông tin bất lợi lan truyền với tốc độ chóng mặt trên các mạng xã hội như Facebook hay Twitter giúp Dominic Francis thu hút một lượng người hâm mộ và theo dõi đông đảo. Và nhờ thế, đội quân bị "nhồi não" tư tưởng căm thù “Bà đầm thép” bỗng dưng tăng đột biến, lấy bạo động làm niềm yêu thích trong đúng ngày cử hành tang lễ cho cố Thủ tướng.
Một số chuyên gia quan ngại trước những khó khăn trong công tác kiểm soát sự lan truyền các thông tin không chính thống về Magaret Thatcher, định hướng sai lệch trong tư tưởng người dân. Họ tự kêu gào lẫn nhau cùng xuống phố, chiếm đường, ngăn cản đám tang diễn ra bằng khẩu hiệu "Nếu đám tang bà Thatcher sử dụng ngân sách quốc gia thì chúng tôi sẽ biến cả nước Anh thành một chiến trường hỗn loạn".
Một ngày sau khi bà Thatcher qua đời, 300 người đã tập hợp tại quảng trường George ở Glasgow (Scotland), tung mũ và cờ hoa ăn mừng, trong khi 150 người thức trắng đêm, hò hét vang dội ở Brixton thuộc phía nam London. Đám đông còn trèo lên nóc một rạp chiếu phim, sắp xếp lại tên một bộ phim đang trình chiếu trở thành dòng chữ "Magaret Thatcher ra đi. Bình đẳng trở lại".
Cảnh sát vào cuộc nhưng lực bất tòng tâm, thậm chí tờ The Sun đưa tin Cảnh sát trưởng London đã đệ đơn từ chức sau khi bị phát hiện sử dụng những từ ngữ lăng mạ bà Magaret Thatcher trên mạng xã hội Facebook và Twitter. Thị trưởng London, Boris Johnson, ngay lập tức ra tuyên bố tăng cường lực lượng đàn áp, bố trí tại tất cả các vị trí xung quanh quảng trường đề phòng bất trắc. "Tất cả những phần tử gây rối sẽ bị bắt và xử lý thích đáng, đồng thời điều tra rõ ràng căn nguyên ý đồ làm náo loạn đám tang của một biểu tượng quốc gia như Magaret Thatcher".
Dominic Francis tiếp tục lôi kéo những thợ mỏ từng chiến đấu với "Bà đầm thép" trong cuộc đình công kéo dài một năm vào năm 1985 tới thủ đô để tham gia sự kiện nổi loạn cùng sinh viên và các nhóm cánh tả. Họ xung phong làm bằng chứng sống cáo buộc cố Thủ tướng "làm chưa hết trách nhiệm, để lại hậu quả khó giải quyết triệt để".
Trong ký ức của những con người này, Magaret Thatcher đã lạm quyền khi nhờ tới sự trấn áp thẳng tay của cảnh sát đối với các cuộc đình công của công nhân mỏ than và lửa bùng lên ở Quảng trường Trafalgar trong những cuộc bạo loạn phản đối chính sách của bà. Hình ảnh Thatcher trên xe tăng, đầu quấn khăn trắng và lửa bùng lên trên Quảng trường Trafalgar theo sau các cuộc bạo động liên quan tới một dự luật "thuế thân" đã khiến người ta sợ hãi. Nghiệp đoàn thợ mỏ Anh tuyên bố: "Một sự giải thoát tốt lành. Dù Margaret Thatcher đã ra đi nhưng những thiệt hại bà ta gây ra vẫn lưu dấu trên chính trường".
Những người phản đối Thatcher tới từ cánh tả cáo buộc bà đã làm rối loạn xã hội, khiến hàng triệu người mất việc trong hoạt động cải cách của mình. Trên trường quốc tế, Magaret Thatcher đưa quân đến Falklands/Malvinas để tái chiếm quần đảo tranh chấp này từ tay Argentina. "Bà đầm thép" cũng đã ủng hộ chế độ diệt chủng Khmer Đỏ ở Campuchia, chế độ đã gây ra cái chết cho hàng triệu người.
Người yêu, kẻ ghét
Sự ra đi của Magaret Thatcher được coi là một mất mát lớn của chính trường thế giới, tuy nhiên những di sản mà bà để lại trở thành nguồn cơn của những tranh cãi chưa có hồi kết. Dominic Francis thành lập một nhóm chống đối Thatcher, tiến hành chiến dịch "lấy lời ca giải sầu", đưa bài hát "Ding Dong! The Witch is Dead" (tạm dịch: Ding Dong! Mụ phù thủy đã ra đi) - nhạc phim “Phù thủy xứ Oz” - lên vị trí số 1 các bảng xếp hạng âm nhạc của Anh.
Một bài hát vui nhộn, xuất hiện trong bộ phim mang tính chất hư cấu, thần thoại bỗng dưng trở thành vũ khí tấn công một tượng đài chính trị. Đó là điều nực cười và điên rồ nhất, chỉ có những kẻ "não ngắn" mới có thể hình dung nổi. Ấy vậy mà nhà hoạt động xã hội Adam Jung lại tán dương "kế sách thông minh" này, và gọi bài hát là phương thuốc giúp người Anh nhận ra những sai lầm từ thời Magaret Thatcher còn đương chức. Đó là khi một cá nhân ác ý để lại một bình sữa trên bậc thềm nhà bà ở Belgravia, như gợi lại chuyện Thatcher cắt bỏ chế độ sữa miễn phí cho trẻ em khi còn là Bộ trưởng Giáo dục vào năm 1971, khiến bà sẽ mãi vẫn chỉ là "Maggie Thatcher, kẻ đánh cắp sữa tươi".
Với quan điểm sắc bén của một nhà báo, Neil McCormick nhận định chiến dịch của Dominic đã hủy hoại ý nghĩa của bài hát, khiến người nghe phát hoảng và vô tình tạo ra tính chất bạo lực tinh thần trong từng câu chữ. Rõ ràng, ai từng tôn trọng Magaret Thatcher sẽ không bị lung lay bởi thứ quan điểm "nửa mùa, yếu đuối" của những tên bạo động không có nhận thức rõ ràng.
"Lý thuyết Thatcher đưa ra, suy cho cùng, vẫn còn nguyên giá trị sau nhiều thập niên, và rằng vẫn sẽ có người sử dụng. Một số người tỏ ra bất mãn, khó chịu vì họ không đủ tầm nhận thức để hiểu hay đánh giá một cách tương đối chính xác về sự nghiệp của bà".
Khi mà thông tin về Magaret Thatcher tràn ngập các mặt báo lớn nhỏ, những đám đông nổi loạn ngay lập tức tụ tập trên khắp các đường phố ở Anh, và bắt đầu thể hiện "sự sùng bái bạo lực chống lại chủ nghĩa Thatcher". Họ vin vào cớ "câu chữ đánh nhau" của các tờ báo để gợi lại sự chia rẽ tồn tại bấy lâu trong nhận thức người dân Anh về Magaret Thatcher. Chẳng ai vừa được ngưỡng mộ vừa bị nhiếc mắng nhiều như bà, tới lúc ra đi vẫn còn là tâm điểm tranh cãi.
Trong số các ấn bản phát hành ngày 9/4 vừa qua, trong khi tờ Daily Mail đăng tít "Người phụ nữ cứu nước Anh" thì Daily Mirror không ngần ngại đưa ra bìa dòng chữ "Người phụ nữ chia rẽ đất nước".
Những tay anh chị đường phố lấy cảm hứng từ một chiến dịch ảo trên mạng xã hội Facebook do Dominic Francis phát động, tung tờ rơi phủ nhận những thành công trong quá khứ của Magaret Thatchet cùng lời kêu gọi "Vì những sự thật về Bà đầm thép, hãy làm theo chúng tôi". Một phần dư luận tỏ ra nghi ngờ và phản đối hành vi này, trong khi đó tồn tại một bộ phận không nhỏ người dân "muốn thử cảm giác" ghét bà Thatcher nên kêu gọi lẫn nhau tải bài hát phù thủy để nâng cao vị trí trong bảng xếp hạng âm nhạc.
Thứ sáu vừa qua, "Ding Dong! The Witch is Dead" đã chạm mốc đầu tiên trên cửa hàng âm nhạc trực tuyến iTunes của Anh, và xếp thứ 3 tại bảng xếp hạng âm nhạc chính thức toàn quốc. Trong chương trình phát sóng 40 bài hát có thứ tự cao nhất, Đài BBC chỉ dám phát một đoạn ngắn của bài hát "chống đối Thatcher", và buộc phải chèn một đoạn phim ngắn giới thiệu về bộ phim “Phù thủy xứ Oz”.
Bất chấp mọi bất đồng và thủ đoạn của những cá nhân thích gây rối, hàng triệu người Anh vẫn cảm kích trước các chính sách khác biệt của Magaret Thatchet như bán nhà công cho người thuê nhà và qua đó giúp tăng tỷ lệ sở hữu nhà ở. Những người có cơ hội được làm việc gần gũi với bà vẫn luôn nói rằng Thatcher thường tình nguyện pha trà cho các bộ trưởng, tự mặc những bộ cánh không thể chê được và thường nhâm nhi rượu whisky sau 18 giờ làm việc mỗi ngày. "Bà đầm thép" là con người can đảm và quyết tâm trong chính trị, nhân hậu và hào phóng trong đời tư.
Tổng thống Mỹ Barack Obama mô tả bà Margaret Thatcher là một trong những nhà vô địch vĩ đại của nền tự do, giúp khôi phục lòng tin và niềm tự hào vốn luôn là phẩm chất của nước Anh. Cố Thủ tướng đóng vai trò quan trọng cho hòa bình và an ninh thế giới, góp phần dỡ bỏ bóng ma hủy diệt hạt nhân và mang lại hy vọng về bình đẳng giới. Và chắc hẳn, không ai có thể quên tư tưởng cốt lõi của bà, hình thành trên sự cạnh tranh, các doanh nghiệp tư nhân, tính tiết kiệm và tự lực cánh sinh, đã sinh ra "chủ nghĩa Thatcher" - thứ triết lý chính trị cũng gây nhiều tranh cãi như chính con người Magaret Thatcher vậy…
