Trong ký ức của cụ Nguyễn Vinh, 84 tuổi, trú bờ Nam sông Bến Hải, thôn Xuân Hòa, xã Trung Hải, huyện Gio Linh (Quảng Trị), từ sau Hiệp định Genève năm 1954 đến đằng đẵng suốt 21 năm đất nước bị chia cắt sau đó, cuộc sống của người dân Nam - Bắc ở đôi bờ sông này trở nên hoàn toàn khác.
“Con sông chỉ mấy mươi tay chèo, chiếc cầu chỉ mấy chục bước chân nhưng hai bờ sông trở nên cách xa vời vợi. Bằng lòng yêu nước, sự chiến đấu ngoan cường, cùng sự kiên định và khéo léo trên cả mặt trận đấu trí, quân và dân ở hai bờ giới tuyến này đã góp phần làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975”, cụ Nguyễn Vinh bộc bạch.
Ông Lê Tiến Dũng, Bí thư Huyện ủy Gio Linh cho biết, kể từ sau tái thành lập tỉnh Quảng Trị năm 1989 đến nay, các địa phương ở đôi bờ sông Bến Hải (thuộc hai huyện Vĩnh Linh và Gio Linh) được quan tâm đầu tư nhiều hơn. Trong đó, việc xây dựng cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống đường giao thông, công trình thủy lợi, phục vụ việc vận chuyển, đi lại và phát triển sản xuất nông-ngư nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế. Điển hình, ở xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Linh và xã Trung Hải, huyện Gio Linh, việc đầu tư nuôi tôm, cá nước lợ mang lại hàng chục tỉ đồng mỗi năm.
“Nhờ kinh tế gia đình được cải thiện, khoảng 10 năm lại đây, bà con ở các xã này đã tiến hành xây mới nhà cửa rất nhiều. Bây giờ, chỉ cần đứng ở cầu Hiền Lương là có thể nhìn rõ các nhà cửa cao tầng của người dân ở các địa phương này nằm dọc hai bờ sông. Đặc biệt, ở bờ sông thôn Xuân Hòa, xã Trung Hải, Đảng bộ, chính quyền, cùng người dân nơi đây còn tiên phong, tình nguyện thực hiện xã hội hóa về đầu tư xây dựng các công trình làm đẹp quê hương. Điển hình là công viên cây xanh cùng hàng chục chiếc bàn, ghế đá được lắp đặt, sắp xếp trải dài bờ sông này rất đẹp”, ông Dũng phấn khởi chia sẻ.
Chia sẻ thêm về những đổi thay của địa phương, ông Lê Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Trung Hải cho biết, hiện diện tích gieo trồng toàn xã đạt hơn 1.600ha, trong đó chủ yếu là trồng lúa với 785ha, năng suất đạt 60tạ/ha, sản lượng 47.100 tấn/năm. Diện tích còn lại trồng ngô, sắn, lạc, rau màu, cao su, hồ tiêu và nuôi trồng thủy sản, với nguồn thu ổn định, giúp người dân ngày càng nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, hiện nay địa phương đã hoàn thành công tác quy hoạch toàn xã giai đoạn 2025- 2035, qua đó làm cơ sở để xây dựng và phát triển, đặt mục tiêu phấn đấu sớm trở thành xã đạt nông thôn mới nâng cao.
Xã Hiền Thành nằm dọc dài bờ Bắc sông Bến Hải. Từ Kỳ đài Hiền Lương nhìn về phía hạ nguồn, nơi đây đẹp, khang trang như một thị trấn. Ông Nguyễn Đức Thắng, Bí thư Đảng ủy xã Hiền Thành tâm sự, trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, cứu nước, người dân Hiền Thành luôn kiên trung, son sắt với Đảng, sẵn sàng hy sinh thân mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc, dân tộc. Sau ngày đất nước được giải phóng, giang sơn quy về một mối, người dân Hiền Thành càng thêm động lực, niềm vui hạnh phúc thi đua lao động phát triển sản xuất.
Hiện nay, bên cạnh đầu tư, phát triển mạnh các loại cây nông nghiệp, như lúa, lạc, ngô, khoai, môn, sắn và cây ném, người dân Hiền Thành còn tập trung đầu tư phát triển hơn 180ha hồ tiêu, năng suất đạt 30tạ/ha; gần, 350ha cao su, năng suất mủ 5,5 tấn/ha. Ngoài ra, xã đang tiếp tục đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản, hằng năm lên tới 110ha, trong đó cá nước ngọt gần 40ha, tôm thẻ 21 ha, tôm sú gần 50ha.
Nhờ phát triển đa cây, đa con nên người dân chủ động hạn chế được những rủi ro trong đầu tư, phát triển kinh tế nông nghiệp. Đồng thời, với nguồn thu nhập cao và ổn định, những năm qua, chất lượng cuộc sống của bà con nơi đây đã thực sự được nâng cao rất đáng kể. “Hiện toàn xã chỉ còn 20 hộ nghèo, chiếm 1,17%, 44 hộ cận nghèo, chiếm 2,58%. Phấn đấu đến cuối năm 2024, xã Hiền Thành hoàn thiện các tiêu chí xã đạt chuẩn Nông thôn mới nâng cao”, lãnh đạo xã Hiền Thành phấn khởi chia sẻ thêm.
Xúc động lễ Thượng cờ Thống nhất non sông tại Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải 
Thượng cờ Thống nhất non sông tại Di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải 
