Đọc “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Đức Nam

Buổi sáng một ngày cuối tuần, một số anh em văn nghệ Đà Nẵng ngồi lại với nhau trong quán cà phê Cố Quận bên bờ sông Hàn, cùng chung vui với anh Nguyễn Đức Nam (hiện là phó Tổng biên tập Báo Công an TP Đà Nẵng) - tác giả tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” vừa mới trình làng. Sách do NXB Đà Nẵng cấp phép xuất bản, đầy đặn 240 trang in.

Ấn tượng ban đầu của tập sách trên tay mỗi chúng tôi có lẽ là từ cái bìa sách mới lạ độc đáo do họa sĩ Phan Ngọc Minh vẽ và trình bày.

Thú thật, tôi khá bất ngờ với cái tiêu đề tập sách mà Nguyễn Đức Nam đã lựa chọn trong tất cả các bài viết anh tự tuyển đã in trong tập sách. Bất ngờ là bởi, lâu nay tôi từng đọc nhiều tác phẩm của Nam, cả văn xuôi cho đến những bài thơ anh đăng trên các báo và tạp chí. Dường như quán xuyến trong tất cả mọi đề tài (ngoại trừ những bài báo), văn phong Nam thường sử dụng cái motif dân gian (folk motifs).

Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.
Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.

Đây cũng là cái phẩm chất riêng quý giá của một nhà văn, nhà thơ mà anh có được. Đấy là một tạng viết mà tôi hiểu, nó vốn như một định mệnh được mẹ nuôi nấng cưu mang từ thuở còn nằm nôi, ngày ngày thấm đẫm những khúc ru hời đã hòa tan vào máu huyết từ buổi đầu cầm bút. Lý giải ra như thế, vậy thì việc lựa chọn cái tiêu đề sách “Tóc ngắn, tóc dài” kia, là tác giả đã rời xa cái “vòng nôi” rất mực yêu thương đó ư? 

Vâng, có thể là Nam chưa xa. Nhưng với một tiêu đề như vậy, người ta dễ thấy có vẻ nhuốm màu hơi hướm thời thượng, một thứ “mốt”; thường hợp với tuổi áo trắng, tuổi học trò. Chả nói đâu xa, tập truyện cùng tên “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Nhật Ánh trong “Kính vạn hoa” đã xuất bản trước đó là một minh chứng cụ thể.

   Cố nhiên nội dung sách mới là chủ yếu. Mới là một Nguyễn Đức Nam vang hưởng folk motifs đầy ắp quê nội, quê ngoại, đầy ắp bến đò, ngọn núi, dòng sông. Một Nguyễn Đức Nam mà tôi từng tâm tình sẻ chia ngọt bùi trong đời một người cầm bút. Rằng, suy cho cùng, giá trị tuyệt đối của bất cứ tác phẩm văn học nào, bất cứ loại hình nghệ thuật nào cũng khởi đi từ cảm xúc có thực. Mọi sự giả dối, cho dù dưới bất cứ hình thức hiện đại đến cỡ nào, sơn son thếp vàng “đồng bóng” đến đâu, cũng đều không thể gọi là cái đẹp, cái thiện, một tiêu chí mĩ học vốn đã thường hằng tự thời Aristote…

Tôi không có ý vẽ vời thêm Nguyễn Đức Nam, tô thêm những gam màu lên “Tóc ngắn, tóc dài” của anh. Nhưng điều này là có thực, nghĩa là Nam sống với nghề thế nào thì văn anh thế ấy. 

Không cao giọng triết lý, không rườm lời, không dối một tiếng vui hay một điệu buồn mà bình dị đơn sơ như nó vốn có. Như con suối cái khe Mẹ nguồn đẻ ra trong veo trong vắt theo cái thể điệu lặng lẽ róc rách của một đời khe suối, vậy mà thanh âm bất tận, vậy mà mênh mông thăm thẳm một quê nhà. Tôi biết rằng trên đời này có nhiều điều thật kỳ diệu để tin, để yêu, nhưng niềm tin tinh khiết và vĩnh viễn đó chính là lòng bao dung của Quê hương và Mẹ...

Thế đấy, từ “Nơi nương tựa đời người”; cho đến “Mít non-cá chuồn”; từ “Quê nội” cho đến “Ngoại”... không dưng đọc bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” của Nam mà tôi lại véo von thơ như từ mù khơi trí nhớ ùa về: “Nhớ mẹ con chạy về quê nội/ Sông ơi sông chia ngọt sẻ bùi/ Bến đã lở, những đời tằm trôi giạt/ Nỗi buồn nước kể mãi không nguôi”.

Nguyễn Nhã Tiên

Các tin khác

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên, nhạc sĩ Trần Tiến xuất hiện trong một concert đặc biệt, đối thoại - kết nối với 3 thế hệ nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của chuỗi live concert mà nhạc sĩ Dương Cầm khởi xướng, “Phòng khách ba thế hệ”- âm nhạc của ký ức, yêu thương và sự thấu hiểu.

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Ngày 28/6, Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026 – điểm hẹn chuyên môn trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) đã chính thức khai mạc tại Đà Nẵng.

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Cùng với Trưng bày “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp” khai mạc tại Paris, nhiều ảnh tư liệu được các gia đình Việt kiều đã từng đón Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm nước Pháp năm 1946 trao tặng Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Tối 27/6, tại Trường đua F1 Mỹ Đình, hơn 20.000 khán giả đã cùng hòa mình vào Concert Thanh Xuân – Đại nhạc hội do Báo Tiền Phong tổ chức, Trung ương Đoàn chỉ đạo, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Quy tụ hơn 100 bộ phim cùng hàng trăm nhà làm phim, nghệ sĩ, chuyên gia điện ảnh trong nước và quốc tế, Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) không chỉ khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của một sự kiện điện ảnh mang tầm khu vực mà còn mở ra không gian kết nối mới giữa điện ảnh Việt Nam với thế giới.

 Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, dân tộc Chăm có bề dày lịch sử và đời sống văn hóa phong phú, độc đáo, có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình hình thành, giao thoa và phát triển của văn hóa Việt Nam

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Nhà sản xuất phim kỳ cựu Bill Mechanic, người từng giữ vai trò Chủ tịch kiêm CEO của Fox Filmed Entertainment, góp phần tạo nên thành công của nhiều phim bom tấn của Hollywood như Titanic, Independence Day (Ngày độc lập), Cast Away (Một mình trên hoang đảo), Hacksaw Ridge (Người hùng không súng) sẽ tham dự Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV.

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Ngày 25/6, tại Hà Nội, TP Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026. Đây là hoạt động nhiều ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV: Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới

Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV: Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới

Với khẩu hiệu "Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới" (Bridging Asia to the World), DANAFF IV được kỳ vọng sẽ là mùa liên hoan có quy mô lớn nhất kể từ khi ra đời, đánh dấu bước phát triển mới với hàng loạt chương trình chuyên môn và hoạt động kết nối quốc tế, góp phần đưa điện ảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp điện ảnh và các ngành công nghiệp văn hóa.