Đọc “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Đức Nam

Buổi sáng một ngày cuối tuần, một số anh em văn nghệ Đà Nẵng ngồi lại với nhau trong quán cà phê Cố Quận bên bờ sông Hàn, cùng chung vui với anh Nguyễn Đức Nam (hiện là phó Tổng biên tập Báo Công an TP Đà Nẵng) - tác giả tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” vừa mới trình làng. Sách do NXB Đà Nẵng cấp phép xuất bản, đầy đặn 240 trang in.

Ấn tượng ban đầu của tập sách trên tay mỗi chúng tôi có lẽ là từ cái bìa sách mới lạ độc đáo do họa sĩ Phan Ngọc Minh vẽ và trình bày.

Thú thật, tôi khá bất ngờ với cái tiêu đề tập sách mà Nguyễn Đức Nam đã lựa chọn trong tất cả các bài viết anh tự tuyển đã in trong tập sách. Bất ngờ là bởi, lâu nay tôi từng đọc nhiều tác phẩm của Nam, cả văn xuôi cho đến những bài thơ anh đăng trên các báo và tạp chí. Dường như quán xuyến trong tất cả mọi đề tài (ngoại trừ những bài báo), văn phong Nam thường sử dụng cái motif dân gian (folk motifs).

Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.
Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.

Đây cũng là cái phẩm chất riêng quý giá của một nhà văn, nhà thơ mà anh có được. Đấy là một tạng viết mà tôi hiểu, nó vốn như một định mệnh được mẹ nuôi nấng cưu mang từ thuở còn nằm nôi, ngày ngày thấm đẫm những khúc ru hời đã hòa tan vào máu huyết từ buổi đầu cầm bút. Lý giải ra như thế, vậy thì việc lựa chọn cái tiêu đề sách “Tóc ngắn, tóc dài” kia, là tác giả đã rời xa cái “vòng nôi” rất mực yêu thương đó ư? 

Vâng, có thể là Nam chưa xa. Nhưng với một tiêu đề như vậy, người ta dễ thấy có vẻ nhuốm màu hơi hướm thời thượng, một thứ “mốt”; thường hợp với tuổi áo trắng, tuổi học trò. Chả nói đâu xa, tập truyện cùng tên “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Nhật Ánh trong “Kính vạn hoa” đã xuất bản trước đó là một minh chứng cụ thể.

   Cố nhiên nội dung sách mới là chủ yếu. Mới là một Nguyễn Đức Nam vang hưởng folk motifs đầy ắp quê nội, quê ngoại, đầy ắp bến đò, ngọn núi, dòng sông. Một Nguyễn Đức Nam mà tôi từng tâm tình sẻ chia ngọt bùi trong đời một người cầm bút. Rằng, suy cho cùng, giá trị tuyệt đối của bất cứ tác phẩm văn học nào, bất cứ loại hình nghệ thuật nào cũng khởi đi từ cảm xúc có thực. Mọi sự giả dối, cho dù dưới bất cứ hình thức hiện đại đến cỡ nào, sơn son thếp vàng “đồng bóng” đến đâu, cũng đều không thể gọi là cái đẹp, cái thiện, một tiêu chí mĩ học vốn đã thường hằng tự thời Aristote…

Tôi không có ý vẽ vời thêm Nguyễn Đức Nam, tô thêm những gam màu lên “Tóc ngắn, tóc dài” của anh. Nhưng điều này là có thực, nghĩa là Nam sống với nghề thế nào thì văn anh thế ấy. 

Không cao giọng triết lý, không rườm lời, không dối một tiếng vui hay một điệu buồn mà bình dị đơn sơ như nó vốn có. Như con suối cái khe Mẹ nguồn đẻ ra trong veo trong vắt theo cái thể điệu lặng lẽ róc rách của một đời khe suối, vậy mà thanh âm bất tận, vậy mà mênh mông thăm thẳm một quê nhà. Tôi biết rằng trên đời này có nhiều điều thật kỳ diệu để tin, để yêu, nhưng niềm tin tinh khiết và vĩnh viễn đó chính là lòng bao dung của Quê hương và Mẹ...

Thế đấy, từ “Nơi nương tựa đời người”; cho đến “Mít non-cá chuồn”; từ “Quê nội” cho đến “Ngoại”... không dưng đọc bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” của Nam mà tôi lại véo von thơ như từ mù khơi trí nhớ ùa về: “Nhớ mẹ con chạy về quê nội/ Sông ơi sông chia ngọt sẻ bùi/ Bến đã lở, những đời tằm trôi giạt/ Nỗi buồn nước kể mãi không nguôi”.

Nguyễn Nhã Tiên

Các tin khác

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

Với chủ đề “Đất”, “True Concert 2026 - Tình Đất” diễn ra tối 14/5/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), để lại nhiều dư âm về một đêm diễn được đầu tư chỉn chu, dàn dựng công phu. Bằng âm nhạc, ê kíp đã kể cho khán giả câu chuyện về sự sống, thiên nhiên và mối gắn bó bền chặt giữa con người với cội nguồn.

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Tối 14/5, tại TP Hải Phòng, Công an TP Hải Phòng tổ chức Gala nghệ thuật – chính luận mang chủ đề “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”. Đây là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng, phát động hưởng ứng cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” do Bộ Công an triển khai.

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Thông qua Hành trình và Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam mong muốn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh thanh niên Việt Nam yêu nước, đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, tiên phong cống hiến; đồng thời khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. 

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” là hoạt động chính trị, văn hóa nhằm tưởng nhớ và tôn vinh giá trị lịch sử trường tồn của Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh; khẳng định tầm vóc tư tưởng, bản lĩnh và trí tuệ của Đảng và dân tộc Việt Nam trong thời khắc lịch sử đặc biệt của đất nước.

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Những kiệt tác ballet, opera của thế giới cùng nhiều tác phẩm mang đậm bản sắc văn hoá Đông Âu được gần 100 nghệ sĩ hàng đầu đến từ Nhà hát Opera và Ballet quốc gia Belarus biểu diễn trong chương trình “Bella Belarus: Opera và Ballet - Bella Belarus: Những kiệt tác Opera và Ballet”, tại Nhà hát Hồ Gươm, vào ngày 7 – 8/5.

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Chiều tối nay (1/5), khi dòng người đổ về trung tâm TP Đà Nẵng hòa mình vào không khí lễ hội, Công viên bờ Đông cầu Rồng lại “nóng” lên bởi nhịp hợp luyện khẩn trương cho Gala “Tổ quốc bình yên”.

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Ngày 3/5, “Tận hiến” - phim về Tình báo CAND trên đất Lào giai đoạn 1957 – 1977 do Điện ảnh CAND, Cục Truyền thông CAND sản xuất sẽ phát sóng trên kênh VTV3. “Tận hiến” được gửi gắm nhiều kỳ vọng khi khai thác “vùng đất” còn nhiều bí ẩn với số đông công chúng. Trung tá Vũ Liêm, Phó Giám đốc Điện ảnh CAND, Giám đốc sản xuất “Tận hiến” tiết lộ khá nhiều câu chuyện thú vị về bộ phim này.

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Vườn thú Hà Nội - Công viên Thủ Lệ (Công ty TNHH MTV Vườn thú Hà Nội) nằm trên địa bàn phường Giảng Võ vẫn luôn là địa chỉ thu hút đông đảo du khách, nhiều gia đình và đặc biệt là các em nhỏ. Đối với trẻ em có chiều cao dưới 80cm được miễn phí vé vào tham quan.

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Dù bị xuống cấp, bỏ không nhiều năm nhưng nhà thờ đổ ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) nằm sát bờ biển vẫn toát lên vẻ đẹp hoang sơ, bởi lối kiến trúc độc đáo. Ngay trong sáng 30/4, hàng nghìn du khách đã kéo về check-in, hoà mình vào thiên nhiên biển cả…

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Tối nay 29/4, tại Trung tâm Triển lãm APEC (Đà Nẵng), Bộ Công an phối hợp UBND TP Đà Nẵng long trọng tổ chức Lễ khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”. Đây là sự kiện văn hóa, chính trị quy mô quốc gia, mở màn chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hướng tới 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 – 12/7/2026).

Cô gái mồ côi Nguyễn Khuê Thu đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026

Cô gái mồ côi Nguyễn Khuê Thu đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026

Vượt qua 19 thí sinh xuất sắc vào Chung kết cuộc thi Mrs Earth Vietnam 2026, vào tối 28/4 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, Nguyễn Khuê Thu đã đăng quang Mrs Earth Vietnam 2026, trở thành gương mặt đại diện Việt Nam tham dự Mrs Earth International 2026.

1.000 cán bộ, chiến sĩ diễu binh tại đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc”, gợi nhớ đại lễ A80

1.000 cán bộ, chiến sĩ diễu binh tại đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc”, gợi nhớ đại lễ A80

Đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc” diễn ra tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình vào tối 28/4 có màn biểu diễn thực cảnh, diễu binh của 1.000 cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, Quân đội nhân dân khiến khán giả nhớ lại những ngày tưng bừng dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 (A80).

Lâm Đồng khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026”

Lâm Đồng khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026”

Tối 26/4, tại Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), lễ khai mạc “Mùa du lịch hè năm 2026” đã diễn ra trong không khí sôi động, đồng thời chính thức công bố Quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đến năm 2040, tầm nhìn 2050.