Đọc “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Đức Nam

Buổi sáng một ngày cuối tuần, một số anh em văn nghệ Đà Nẵng ngồi lại với nhau trong quán cà phê Cố Quận bên bờ sông Hàn, cùng chung vui với anh Nguyễn Đức Nam (hiện là phó Tổng biên tập Báo Công an TP Đà Nẵng) - tác giả tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” vừa mới trình làng. Sách do NXB Đà Nẵng cấp phép xuất bản, đầy đặn 240 trang in.

Ấn tượng ban đầu của tập sách trên tay mỗi chúng tôi có lẽ là từ cái bìa sách mới lạ độc đáo do họa sĩ Phan Ngọc Minh vẽ và trình bày.

Thú thật, tôi khá bất ngờ với cái tiêu đề tập sách mà Nguyễn Đức Nam đã lựa chọn trong tất cả các bài viết anh tự tuyển đã in trong tập sách. Bất ngờ là bởi, lâu nay tôi từng đọc nhiều tác phẩm của Nam, cả văn xuôi cho đến những bài thơ anh đăng trên các báo và tạp chí. Dường như quán xuyến trong tất cả mọi đề tài (ngoại trừ những bài báo), văn phong Nam thường sử dụng cái motif dân gian (folk motifs).

Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.
Bìa tập bút ký “Tóc ngắn, tóc dài”.

Đây cũng là cái phẩm chất riêng quý giá của một nhà văn, nhà thơ mà anh có được. Đấy là một tạng viết mà tôi hiểu, nó vốn như một định mệnh được mẹ nuôi nấng cưu mang từ thuở còn nằm nôi, ngày ngày thấm đẫm những khúc ru hời đã hòa tan vào máu huyết từ buổi đầu cầm bút. Lý giải ra như thế, vậy thì việc lựa chọn cái tiêu đề sách “Tóc ngắn, tóc dài” kia, là tác giả đã rời xa cái “vòng nôi” rất mực yêu thương đó ư? 

Vâng, có thể là Nam chưa xa. Nhưng với một tiêu đề như vậy, người ta dễ thấy có vẻ nhuốm màu hơi hướm thời thượng, một thứ “mốt”; thường hợp với tuổi áo trắng, tuổi học trò. Chả nói đâu xa, tập truyện cùng tên “Tóc ngắn, tóc dài” của Nguyễn Nhật Ánh trong “Kính vạn hoa” đã xuất bản trước đó là một minh chứng cụ thể.

   Cố nhiên nội dung sách mới là chủ yếu. Mới là một Nguyễn Đức Nam vang hưởng folk motifs đầy ắp quê nội, quê ngoại, đầy ắp bến đò, ngọn núi, dòng sông. Một Nguyễn Đức Nam mà tôi từng tâm tình sẻ chia ngọt bùi trong đời một người cầm bút. Rằng, suy cho cùng, giá trị tuyệt đối của bất cứ tác phẩm văn học nào, bất cứ loại hình nghệ thuật nào cũng khởi đi từ cảm xúc có thực. Mọi sự giả dối, cho dù dưới bất cứ hình thức hiện đại đến cỡ nào, sơn son thếp vàng “đồng bóng” đến đâu, cũng đều không thể gọi là cái đẹp, cái thiện, một tiêu chí mĩ học vốn đã thường hằng tự thời Aristote…

Tôi không có ý vẽ vời thêm Nguyễn Đức Nam, tô thêm những gam màu lên “Tóc ngắn, tóc dài” của anh. Nhưng điều này là có thực, nghĩa là Nam sống với nghề thế nào thì văn anh thế ấy. 

Không cao giọng triết lý, không rườm lời, không dối một tiếng vui hay một điệu buồn mà bình dị đơn sơ như nó vốn có. Như con suối cái khe Mẹ nguồn đẻ ra trong veo trong vắt theo cái thể điệu lặng lẽ róc rách của một đời khe suối, vậy mà thanh âm bất tận, vậy mà mênh mông thăm thẳm một quê nhà. Tôi biết rằng trên đời này có nhiều điều thật kỳ diệu để tin, để yêu, nhưng niềm tin tinh khiết và vĩnh viễn đó chính là lòng bao dung của Quê hương và Mẹ...

Thế đấy, từ “Nơi nương tựa đời người”; cho đến “Mít non-cá chuồn”; từ “Quê nội” cho đến “Ngoại”... không dưng đọc bút ký “Tóc ngắn, tóc dài” của Nam mà tôi lại véo von thơ như từ mù khơi trí nhớ ùa về: “Nhớ mẹ con chạy về quê nội/ Sông ơi sông chia ngọt sẻ bùi/ Bến đã lở, những đời tằm trôi giạt/ Nỗi buồn nước kể mãi không nguôi”.

Nguyễn Nhã Tiên

Các tin khác

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Chỉ sau một học kỳ hè, hàng loạt các câu chuyện, nhân vật chỉ hiện diện trên trang sách được hàng trăm học sinh của các trường trên địa bàn thành phố Hà Nội chuyển tải sinh động trên sân khấu. Trên 600 giáo viên, học sinh được học, trải nghiệm, thực hành, biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức, đồng thời khơi dậy tình yêu nghệ thuật trong học đường.

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hoá, khảo cổ, quân sự, Khu di tích Cổ Loa từng được khuyến nghị xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản thế giới trước cả Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là chia sẻ của nhiều nhà khoa học tại Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương chính thức khởi động Chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026 trên phạm vi cả nước.

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đón nhận Nghị quyết của UNESCO và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" sẽ diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1.

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Tối 30/7, trên 100 nghệ sĩ của Nhà hát Opera Giuseppe Verdi Trieste (Ý) đã có đêm biểu diễn thành công rực rỡ trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm khi mang đến cho khán giả Việt Nam kiệt tác opera của nhà soạn nhạc Giuseppe Verdi với hơn 170 năm lịch sử - La Traviata với phiên bản chuẩn phong cách Ý.

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Tối 30/7, các nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste – biểu tượng nghệ thuật của nước Ý sẽ có buổi trình diễn La Traviata đầu tiên tại Nhà hát Hồ Gươm. Cùng với kiệt tác này, các nghệ sĩ còn mang theo niềm tự hào về nghệ thuật opera Ý, sự trân trọng dành cho khán giả Việt Nam và kỳ vọng mở ra những nhịp cầu hợp tác văn hóa bền chặt giữa hai quốc gia.

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Nhằm lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân và ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng tại Vòng chung kết Hội thao Quân sự, Võ thuật và Thể thao Công an nhân dân năm 2026 diễn ra tại TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng chính thức phát động cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”, dành cho cán bộ, chiến sĩ, các nhiếp ảnh gia và đông đảo người dân, yêu nhiếp ảnh trên cả nước.

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Nhằm tri ân người có công với đất nước, động viên người cao tuổi và lan tỏa lòng tự hào dân tộc tới học sinh, sinh viên, Tập đoàn Vingroup đã triển khai tặng 50% giá vé chương trình nghệ thuật “Đất Nước Thiên Hùng Ca” cho các khán giả trên từ ngày 10/7/2026 đến ngày 31/8/2026.