Tại Hội thảo "Vốn ngân hàng góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân" do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 21/3, bên cạnh nhiều vấn đề được các đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp đặt ra, thì câu chuyện lãi suất cũng được đề cập với những đề xuất mang tính đột phá quan trọng.
Theo đó, hiện nay, với gần một triệu doanh nghiệp, khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp gần 50% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm khoảng 85% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.
Xác định phát triển kinh tế tư nhân là chiến lược, chính sách lâu dài của quốc gia, ngành ngân hàng đã tích cực thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp tư nhân nói riêng.
Tính đến cuối năm 2024, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân tại các tổ chức tín dụng đạt khoảng 6,91 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 14,7% so với năm 2023, chiếm khoảng 44% dư nợ tín dụng nền kinh tế. Trong đó, có 100 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng dư nợ đạt 2,74 triệu tỷ đồng, tăng 10,7% so với cuối năm 2023, chiếm 17,6% dư nợ nền kinh tế; có 208.992 doanh nghiệp nhỏ và vừa còn dư nợ.
Tuy nhiên, trên thực tế, vốn cho doanh nghiệp nói chung và khối kinh tế tư nhân nói riêng vẫn đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Trao đổi về khó khăn trong tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Kim Hùng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Kim Nam cho biết, nhìn tổng thể có thể thấy, muốn có vốn hiện nay doanh nghiệp cũng chỉ biết đi vay từ ngân hàng hoặc sử dụng thị trường phi tài chính.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, ông Hùng mong muốn có cơ chế cho vay hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với khoa học công nghệ.
"Hiện nay, chưa có ngân hàng nào ưu đãi cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đầu tư vào nền tảng, AI. Vì vậy, cần có thể chế nhằm ưu tiên lượng vốn nhất định vào khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Nếu không có ngân hàng hỗ trợ quá trình chuyển đổi khoa học công nghệ của doanh nghiệp có thể phải mất 10 năm nhưng nếu có sự đồng hành của ngân hàng thì thời gian sẽ rút ngắn được 1 nửa, thậm chí chỉ mất 2-3 năm", ông Hùng nói.
Vì thế, ông Hùng đề xuất nên có gói lãi suất ưu đãi với doanh nghiệp cho hoạt động chuyển đổi số với lãi suất chỉ 0%, vì nếu vẫn để lãi suất trung - dài hạn 8-10%/năm thì rất khó hấp dẫn để đổi mới sáng tạo. “Chúng tôi mong muốn Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu để có một gói lãi suất ưu đãi không lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động đổi mới sáng tạo, AI. Doanh nghiệp chúng tôi có thể bù bằng thuế thu nhập doanh nghiệp", vị này đề xuất.
Đánh giá cao đề xuất của ông Hùng, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, đặt vấn đề cho vay phát triển đổi mới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thời điểm hiện tại là phù hợp với mục tiêu, yêu cầu trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Doanh nghiệp, ngân hàng nào chậm chuyển đổi trong cuộc đua đổi mới sáng tạo này sẽ thất bại. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo cần nguồn lực lớn. Vì vậy, chỉ dựa vào ngân hàng thôi là không đủ. Phó Thống đốc nhấn mạnh, cần sự vào cuộc của tất cả các đơn vị, bộ ngành và Chính phủ, ngành ngân hàng sẽ coi tín dụng cho đổi mới sáng tạo là lợi thế cạnh tranh.
Về lãi suất, Phó Thống đốc cho biết, hiện lãi suất Việt Nam đã thấp so với thế giới. Có thời điểm chính sách lãi suất của ngân hàng có hơi ngược so với các nước nhưng NHNN thấy hiệu quả, hài hòa. Tuy nhiên, để có lãi suất cho vay 0%, ở góc độ thương mại là rất khó, phải có bàn tay của nhà nước. Tuy nhiên, cơ chế như thế nào cần có tính toán cụ thể, tránh tình trạng như gói ưu đãi lãi suất 2% thời gian vừa qua không thể hiện được hiệu quả.
Doanh nghiệp “đau đáu” mong giảm lãi suất, hạ tỷ giá 
10 ngân hàng giảm lãi suất huy động trong 1 tuần 
