Kẻ thù “tàng hình”, y văn chưa từng ghi nhận
Bệnh nhân là một nam thanh niên mới 19 tuổi ở Hà Nội. Từ khoảng đầu năm nay, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như tê bì vùng xương chậu gây khó khăn trong vận động, dáng đi bất thường. Bệnh nhân đã đi khám tại rất nhiều nơi nhưng đều được chẩn đoán là chấn thương nhẹ phần mềm do chơi thể thao. Chỉ khi bệnh nhân tới Vinmec, các bác sĩ mới phát hiện một khối u khổng lồ ở vùng tiểu khung sàn chậu.
Ngoài kích thước siêu lớn, trên 20 cm, và ở vị trí cực kỳ hiếm gặp, khối u còn lồi ra, giống như một bào thai trong ổ bụng nhưng thò một chân ra ngoài. Tra cứu y văn thế giới thì chưa từng có ca nào tương tự được ghi nhận.
Lúc đó, khối u như tảng đá khổng lồ dính vào khung chậu đã bắt đầu gây biến chứng, chèn ép lên các cơ quan nội tạng. Nếu không sớm loại bỏ khối u, người bệnh có thể bị teo cơ chân trái, đe dọa trực tiếp tới tính mạng.
Theo bác sĩ Trần Trung Dũng, đây là ca ung thư xương nhưng bản chất là ung thư sụn. U xương có tính cản quang còn u sụn thì không. Vì thế, nó gần như “tàng hình” trên phim X-quang.
Thứ hai, giải phẫu bệnh bước đầu xếp ca này vào nhóm ác tính thấp. Đó là lý do tại sao bệnh tiến triển trong thời gian dài, khoảng 3 - 4 năm, nhưng không có di căn. Khám lâm sàng cũng không sờ thấy vì u nằm sâu trong ổ bụng.
Ngoài ra, ung thư xương khá hiếm gặp, tại Việt Nam mỗi năm chỉ ghi nhận hơn 200 ca mắc mới, nên việc các bác sĩ bỏ sót là dễ hiểu. Khi có kết luận chính thức là u xương, cả bệnh nhân và gia đình đều rất sốc.
“100 kịch bản dùng 1”
Bác sĩ Trần Trung Dũng cho biết, với ung thư sụn thì điều trị phẫu thuật là “cửa sống” duy nhất bởi hóa chất không đáp ứng, xạ trị chỉ có tác dụng hỗ trợ sau mổ. Tuy nhiên, ngay từ đầu, các bác sĩ đã xác định đây là một ca vô cùng khó, tỷ lệ rủi ro rất cao.
Khối u khổng lồ được nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu lớn và phức tạp. Xung quanh khối u là các bộ phận quan trọng như hệ tiêu hoá, tiết niệu, cột sống, khung chậu, mạch máu… Nếu không xác định rõ mối tương quan giữa khối u và các thành phần này thì trong quá trình phẫu thuật khối u có thể chảy máu dữ dội, không thể kiểm soát được. Một số báo cáo cho thấy, bệnh nhân có thể mất tới hơn 10 lít máu trong quá trình mổ. Khi đó, người bệnh có thể tử vong vì mất máu, vì biến chứng trước cả khi tử vong vì ung thư. Chưa kể, do bệnh nhân còn rất trẻ, phẫu thuật cần phải tính toán bảo toàn chức năng sinh sản cho người bệnh.
Do đó, một kế hoạch phẫu thuật được lập chi tiết với sự tham gia của lực lượng hùng hậu các chuyên khoa tại Vinmec, được chia làm 3 giai đoạn.
Đầu tiên, trước phẫu thuật 1 ngày, các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh tiến hành nút các mạch máu lớn cung cấp cho khối u nhằm hạn chế tối đa lượng máu mất trong lúc mổ.
Tiếp đó, các bác sĩ tim mạch, tiêu hoá và tiết niệu nhập cuộc với 1 đường mổ ngang trên bụng, giống như các ca sinh mổ, cũng là để đảm bảo tính thẩm mỹ cho bệnh nhân. Ở giai đoạn này, nhiệm vụ của các bác sĩ là bóc tách, “giải phóng” các cơ quan như niệu quản, bàng quang, trực tràng… khỏi khối u.
Khi tất cả các lực lượng vào trước đã hoàn thành nhiệm vụ thì các chuyên gia chấn thương chỉnh hình mới mở đường mổ thứ 2 từ phía sau đùi để loại bỏ khối u.
Ca mổ kéo dài 8 tiếng nhưng đã diễn ra theo đúng kế hoạch và thành công mỹ mãn. Chỉ sau 1 tuần, nhờ được áp dụng thêm kỹ thuật không đau sau mổ, bệnh nhân đã đi lại bình thường, phục hồi nhanh và chính thức ra viện vào ngày 20/9 vừa qua.
“Trong ca mổ này, phối hợp đa chuyên khoa chính là yếu tố mấu chốt góp phần tạo nên kỳ tích. Mỗi chuyên khoa lại phải dự phòng hàng chục tình huống rủi ro để phòng tránh cũng như lên các phương án ứng phó. Ở Việt Nam hiện nay, do nhiều nguyên nhân mà phương pháp chẩn đoán và điều trị đa chuyên khoa sâu cho bệnh nhân ung thư còn chưa phổ biến. Trong khi đó, ở Vinmec đây là quy trình bắt buộc. Hội đồng Ung thư Bệnh viện có sự tham gia của các chuyên gia nước ngoài và các giáo sư, bác sĩ đầu ngành trong nước đến từ tất cả các chuyên khoa. Khi chưa qua Hội đồng này thì chưa được điều trị. Đó là cách tiếp cận điều trị ung thư theo tiêu chuẩn quốc tế”, bác sĩ Trần Trung Dũng cho biết.
Theo bác sĩ Trần Trung Dũng, trong ca phẫu thuật này, in 3D có thể xem là “vũ khí” quyết định thành công. Do khối u có kích thước khổng lồ và ở vị trí phức tạp, hình dung thông qua các hình ảnh chụp cắt lớp hay siêu âm là khá mơ hồ. Còn khi khối u được in 3D theo đúng nguyên mẫu với tỷ lệ 1:1, các phẫu thuật viên đã có được cái nhìn trực quan toàn bộ chân dung của khối u, từ đó lên được kế hoạch chi tiết.
“In 3D chính là một trong những chìa khóa để mở cánh cửa của y học chính xác. Với y học chính xác, các phương án phẫu thuật đòi hỏi phải được cá thể hóa thay vì áp dụng kinh nghiệm, công thức chung cho tất cả người bệnh. Đây đang là xu hướng của thế giới và Vinmec đang đi đúng với xu hướng này”, bác sĩ Trần Trung Dũng khẳng định.
Bé gái 9 tuổi mang khối u buồng trứng khổng lồ 
Mang đến gương mặt mới cho bé gái có khối u hắc tố khổng lồ 
