Vừa qua nghĩa trang Thánh Mẫu, phường 7, TP Đà Lạt được vài chục mét, một mùi thơm thơm, nồng nồng, hắc hắc của hành tây bị người dân bổ bỏ trong các vực sâu theo gió thổi xộc lên, đó là dấu hiệu một mùa hành tây trở thành loại nông sản đắng đối với người nông dân. Cách mặt đường 4m là đống hành tây mà một gia đình kề đó đã đổ cách đây chừng chục ngày, hành bắt đầu thối rữa, nảy mầm. Một cậu bé khoảng 8 tuổi thấy có người lạ liền từ trong căn nhà gỗ lụp xụp chạy ra nói: “Hành bố cháu mới đổ, 2 tấn đó, chú cứ đi thẳng xuống dưới, người ta cũng đổ nhiều lắm!..”.
Thấy chúng tôi ngao ngán nhìn thành quả lao động của người dân bị đổ bỏ, anh Phan Thành Hùng, tổ 1, khu Đất Mới, phường 7 xua tay nói: “Úi cha… chỗ đó thì đã thấm vào đâu, ngay nhà tôi đây này, đã đổ hết 5 tấn rồi!...”.
Theo anh Hùng, vụ hành tây vừa qua, gia đình anh trồng hơn 8 sào hành, thu về khoảng 80 tấn củ. Do thời điểm thu hoạch giá hành xuống rất thấp nên gia đình anh phải thuê gần 60 công lao động tập trung thu hoạch hành để tránh những cơn mưa. Thế nhưng một lượng lớn hành tây trong lúc thu hoạch đã trúng mưa đá, trữ được 2 tháng thì hành thối rữa, mọc cây, bén rễ trong khi giá vẫn không lên. Vài tuần gần đây, vợ chồng anh Hùng phải vào kho nhặt bỏ khoảng 5 tấn hành hư hỏng đem đổ để tránh lây lan ra những củ hành khác.
 |
| Gia đình anh Hùng bán tháo hành tây có nguy cơ hư hỏng với giá 500 đồng/kg. |
Sáng 15/6, vợ chồng anh Hùng mở kho bán tháo khoảng 4 tấn hành tây đã có dấu hiệu hư hỏng với giá chỉ 500 đồng/kg. “Để trong kho thì cũng đến nước đổ đi, đổ đi thì mình lại phải mất thêm tiền thuê nhân công bốc, chở đi đổ, xe cộ… bán tháo đi được đồng nào thì hay đồng đó, có vẫn cứ hơn là không!...” - anh Hùng uể oải nói.
Hiện tại, thương lái tới địa phương mua hành loại một với giá từ 2.500 -2.900 đồng/kg, hành xấu hơn chỉ vài trăm đồng. Theo nhiều người trồng hành tây nơi đây, như vậy là giá đã nhích hơn trước được vài trăm đồng/kg so với thời điểm chính vụ thu hoạch rộ. Nhiều gia đình kỳ vọng trong thời gian tới giá sẽ khá hơn nên vẫn trữ hàng chục tấn hành trong kho đem theo sự thấp thỏm, hồi hộp trong khi số hành hư phải đổ bỏ đã lên đến hàng tấn.
Ông Võ Thắng cho biết: “Mỗi sào hành trung bình đạt năng suất từ 8-10 tấn, với giá bán cao nhất hiện nay là 2.900 đồng/kg thì nhà vườn mới chỉ hòa vốn nếu gia đình nào hành không bị thối, và 100% đều loại 1, còn thối thì lỗ nặng là chắc. Đó là chưa tính công sức lao động bỏ vào đó liên tục trong vòng 3 tháng, cất trữ khoảng 3 tháng nữa”.
Trong khi đó, tại huyện Đơn Dương, nơi trồng hành tây lớn nhất Lâm Đồng, người dân cũng đang lâm vào hoàn cảnh tương tự. Nhiều gia đình xây kho, trữ hàng trăm tấn hành tây chờ cơ hội tăng giá nhưng bất thành. Hành củ mọc rễ, lên mầm, hư hỏng do thối, rất nhiều gia đình đã phải chở hành đi đổ dọc theo quốc lộ 27, chấp nhận thêm một vụ hành thất bại nặng nề.
 |
| Hàng trăm tấn hành tây được các gia đình tích trữ chờ tăng giá đang có nguy cơ hư hỏng. |
Theo ông Thuận, nguyên nhân khiến giá hành tây xuống thấp trong hai năm qua, nhất là niên vụ này là do người dân đã đổ xô trồng hành tây quá nhiều, không riêng gì Đà Lạt mà các huyện Đơn Dương, Lạc Dương, Đức Trọng người dân cũng trồng với diện tích rất lớn.
“Cung vượt quá cầu đã khiến người nông dân phải gánh thiệt hại như hôm nay mặc dù chúng tôi đã vận động người dân không nên tập trung trồng hành tây quá nhiều. Thế nhưng, thói quen canh tác trong nhiều năm qua đã khiến người dân không dứt được khỏi cây trồng này mặc dù nó đang có quá nhiều may rủi” - ông Thuận nói.
