Điều tra lại cái chết bí ẩn của điệp viên Mossad - Ashraf Marwan

Cơ quan điều tra về những cái chết bất thường của Anh sẽ mở cuộc điều tra lại vào tháng 7 tới về cái chết không rõ căn nguyên của tiến sĩ Ashraf Marwan ở London cách đây 3 năm, như là một phần theo yêu cầu của gia đình nạn nhân.

Điệp viên - tỉ phú

Marwan rơi từ lan can lầu 4 nhà ông ở London trong tháng 6/2007 và gia đình ông tuyên bố - trái ngược với những đánh giá điều tra ban đầu - đây không là một vụ tự sát mà đúng hơn là hành động ám sát của các điệp viên Mossad. Tuy nhiên, có nhiều khả năng là Marwan bị ám sát bởi các nhân viên tình báo Ai Cập do muốn báo thù vì chuyện ông đã phản bội Ai Cập và lộ mặt là một điệp viên của Mossad. Marwan là con rể của Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser và cố vấn đặc biệt của Tổng thống kế nhiệm Anwar Sadat.

Năm 1969, thông qua Đại sứ quán Israel London , Marwan đề nghị được làm điệp viên cho Mossad. Ban đầu, đề nghị của Marwan bị bỏ qua, nhưng sau đó một sĩ quan tình báo trong nhóm điều hành mạng lưới điệp viên của Mossad - nhóm Tzomet - quyết định sử dụng ông. Mossad quản lý Marwan, nhưng chính cơ quan tình báo quân đội của Bộ Quốc phòng Israel - đơn vị chịu trách nhiệm đánh giá tình báo quốc gia - xử lý những báo cáo được chuyển đến từ điệp viên người Ai Cập này. Marwan cung cấp cho Israel một số lượng khổng lồ những thông tin tình báo rất có giá trị.

Ví dụ, Marwan thông tin cho Israel về quyết định chiến lược của Tổng thống Anwar Sadat trong tháng 10/1972 chuẩn bị tấn công Israel . Marwan cũng tiết lộ kế hoạch chiến tranh của Ai Cập và trong tháng 5/1973 - khi có sự lo ngại rằng Ai Cập chuẩn bị chiến tranh - Marwan tiếp tục mật báo tin người Ai Cập đang chuẩn bị những âm mưu hơn là giao chiến. Thông tin này cũng được chứng minh là chính xác và giúp Israel khỏi phải tốn một khoản tiền lớn cho việc huy động quân dự bị.

Khoảng 5 tháng sau, Marwan tiếp tục cảnh báo Israel rằng ngày 6/10/1973 sẽ nổ ra cuộc chiến tranh vào ngày lễ sám hối của người Do Thái - Yom Kippur. Nhưng bất chấp cảnh báo của Marwan, Israel quyết định không tấn công trước vì sợ bị buộc tội gây thù địch trong khu vực. Vài năm sau chiến tranh, và sau khi Marwan nhận được trên 1 triệu đôla tiền công cung cấp thông tin tình báo, Mossad ngưng tiếp xúc với ông. Marwan di chuyển đến London và trở thành doanh nhân quốc tế thành đạt.

Ashraf Marwan (trái) - với cô dâu Moni Nasser - bắt tay cha vợ là Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser năm 1966.
Ashraf Marwan (trái) - với cô dâu Moni Nasser - bắt tay cha vợ là Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser năm 1966.

Thông tin giả?

Vào đầu thập niên 90 thế kỷ trước, Eli Zeira, người lãnh đạo Tình báo Quân đội Israel trước và trong cuộc chiến 1973, tiết lộ cho giới báo chí về khả năng Ashraf Marwan từng là điệp viên hai mang cung cấp thông tin giả cho Israel. Zeira làm điều đó nhằm phục hồi thanh danh cho mình và hướng sự chỉ trích về phía Israel. Sau khi các nhà báo và nhà nghiên cứu Israel nghe được cái tên Ashraf Marwan từ chính Zeira, một số người không nhắc lại sự buộc tội Marwan và không công bố tên của điệp viên do ý thức về trách nhiệm dân tộc và lo ngại như thế sẽ gây nguy hiểm cho cuộc sống của nhà tỉ phú - điệp viên người Ai Cập này. Tuy nhiên một số khác lại làm điều đó - trong đó bao gồm tiến sĩ khoa chính trị - Đại học King's ở London - Ahron Bregman, nhà báo Mỹ Howard Bloom.

Tháng 10/2003, nhà báo Shlomo Nakdimon viết một bức thư than phiền đến Bộ trưởng Tư pháp lúc đó là Elyakim Rubinstein về sự việc để lộ tên của một điệp viên Mossad cho những người không được phép - các nhà báo và nhà nghiên cứu. Rubinstein hồi âm là ông quyết định không mở cuộc điều tra. Khoảng 1 năm sau, 3 cựu sĩ quan tình báo chuyển vấn đề sang người kế nhiệm Rubinstein là Menachem Mazuz. Bộ 3 người này - đại tá Yossi Langotsky và chuẩn tướng Amos Gilboa (cả hai đều là sĩ quan tình báo quân đội) và cựu lãnh đạo Mossad Zvi Zamir - yêu cầu Mazuz đưa Zeira ra tòa vì phạm phải một hành động trầm trọng chưa từng có: đó là tiết lộ danh tính của một điệp viên làm việc cho Israel.

Bộ phận lãnh đạo Mossad có những ý kiến trái ngược nhau về vấn đề này. Một số lãnh đạo - bao gồm "N." - lãnh đạo Tzomet và sau đó là Phó giám đốc Mossad Meir Dagan - yêu cầu nghiêm trị Zeira. Họ tuyên bố hành động của Zeira đã gây tai họa cho "khu vực thiêng liêng" của một tổ chức tình báo, đó là bộ phận tuyển mộ điệp viên cao cấp. Họ giải thích là hành động của Zeira đã khiến cho những điệp viên tiềm tàng lo sợ khi phải làm việc với một quốc gia không có khả năng giữ kín danh tính của họ. Nhưng Dagan lại cho rằng, hành động chống Zeira chỉ càng làm cho vụ việc trở nên rùm beng và có thể gây hại cho khả năng tuyển mộ điệp viên của Mossad.

Tuy nhiên, Zamir và Zeira bắt đầu tranh cãi công khai, buộc tội lẫn nhau và cuối cùng là đệ đơn kiện cáo lẫn nhau. Với sự can thiệp của Mossad, cuối cùng cả hai người đồng ý nhờ một quan tòa phân xử - đó là Theodor Or, cựu Phó chủ tịch Tòa án tối cao Israel. Mossad cũng cho phép Zamir xem các tài liệu mật để chuẩn bị cho vụ kiện. Theodor Or lấy lời khai nhân chứng từ tất cả những người liên quan đến vụ việc, bao gồm các nhà báo, nhà điều tra và nhân viên tình báo. Cuối tháng 3/200, thẩm phán Theodor Or cho biết, ông tin Ashraf Marwan không là điệp viên hai mang và do đó Zamir không vu khống Zeira.

Thẩm phán cho rằng Zamir đã nói ra sự thật khi buộc tội Zeira để lộ danh tính điệp viên và từ đó gây nguy hiểm cho cuộc sống người này. Đồng thời quyết định phân xử của Theodor Or, được công bố trong tháng 6/2007, có ghi tên Ashraf Marwan. Mặc dù tên của Ashraf Marwan đã xuất hiện trên các mặt báo từ năm 2003, nhưng bây giờ mới thật sự lộ ra trên văn bản chính thức.

Các tổ chức nước ngoài như là tình báo Ai Cập đánh giá quyết định phân xử của Theodor Or như là sự khẳng định chính thức của Nhà nước Israel về việc tuyển dụng Ashraf Marwan trước kia. Vài tuần sau, người ta tìm thấy xác của Marwan nằm trên hè đường gần nhà ông ở quận Mayfair thành phố London (Anh). Cảnh sát London bắt đầu một cuộc điều tra kéo dài mà những kết luận cho đến nay vẫn chưa được tiết lộ.

"Gánh nặng đau buồn"

Hiện nay các nhân chứng sẽ được gọi ra phục vụ cho cuộc điều tra được mở lại về cái chết bí ẩn của Ashraf Marwan. Gia đình của Marwan đã thuê những luật sư giỏi nhất ở địa phương mở cuộc điều tra riêng và họ tin rằng sẽ thuyết phục được bồi thẩm đoàn là chính Mossad đã gửi sát thủ đến London thủ tiêu Ashraf Marwan. Trong số các nhân chứng có mặt thì Tiến sĩ Ahron Bregman, một trong những người duy nhất có dính líu đến Marwan.

Một ngày trước khi chết, Marwan đã gọi điện đến Bregman và để lại 3 thông điệp trên điện thoại nhà của người này; trong đó 2 thông điệp đặt ngày hẹn hai người sẽ gặp nhau đúng ngày Marwan chết. Bregman sau đó đã bày tỏ sự hối tiếc về việc ông đã công bố tên của Marwan và gọi đó là một "gánh nặng đau buồn".

Tiến sĩ Bregman nói: "Ashraf Marwan làm việc cho cả Israel lẫn Ai Cập, cũng như cho Anh và Italia. Ông làm thế, theo ý kiến của tôi, không vì tiền, vì ý thức hệ hay vì nguyên do nào khác - mà đơn giản vì ông bị rơi vào bẫy của một trò chơi gián điệp. Bregman tin rằng Marwan bị ám sát vì quá khứ gián điệp của ông. Tiến sĩ Uri Bar-Yosef, nhà sử học về cuộc chiến tranh Yom Kippur năm 1973 ở Đại học Haifa, tin rằng Ashraf Marwan là một trong những điệp viên giỏi nhất của Mossad.  Cuộc điều tra lại ở London cũng thúc bách Israel xử lý những vụ việc liên quan đến Ashraf Marwan

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.