Các nhà toán học, kỹ sư về an ninh mạng, dịch thuật về dữ liệu truyền thông, nhà sinh học, hóa học, nhà ngôn ngữ học, địa chất học, phi công, chuyên viên mở khóa hay thợ may… Là cơ quan bí mật với 100 ngành nghề và 1.001 mặt nạ, DGSE đã bước ra khỏi bức màn kín đáo để thực hiện việc tuyển mộ rầm rộ nhất của các cơ quan tình báo Pháp từ trước đến nay.
Như đã được dự trù trong Sách Trắng do cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy yêu cầu, Tổng cục phải tuyển mộ thêm 690 nhân viên trong vòng 6 năm. Đây là một "phần thưởng" giữa lúc ngân sách quốc gia đang bị thu hẹp. Công việc được khởi động từ năm 2009 và sẽ kết thúc vào năm 2014. Mong muốn tuyển chọn 420 kỹ sư và kỹ thuật viên tài năng, những người tuyển mộ đã thiết lập một mạng lưới vững chắc với các trường đại học, cao đẳng để tìm kiếm và đào tạo những tinh hoa của đất nước.
Isabelle, một phụ nữ 30 tuổi, nằm trong số người thay thế đó. Cô kỹ sư chuyên về xử lý hình ảnh này không được học hỏi về nghề gián điệp. "Năm 23 tuổi, tôi rất lạ lẫm với thế giới tình báo, và trước khi theo khóa đào tạo đầu tiên tại Tổng cục, tôi chỉ biết mơ hồ về tên tắt của cơ quan tuyển dụng tôi. Sau khi được nhìn thấy khả năng các máy móc mà tôi được sử dụng, tôi đã xin và được nhận vào làm trưởng ban, dưới quyền là 5 chuyên gia khác". Công việc của Isabelle là thu thập hình ảnh và các bưc điện mã hóa lưu hành trên khắp thế giới. Chỉ có vài người thân mới biết cô làm việc cho DGSE.
"Từ 2 năm qua chúng tôi tăng cường giao lưu với các trường đại học. Ở mỗi cuộc trò chuyện, chúng tôi trình bày những giá trị trước sinh viên - Sandrine, đảm trách phần quản lý nhân sự của DGSE, cho biết. Các chuyên gia trình bày sơ lược hoạt động của cơ quan rồi giới thiệu vài chức vụ cần tuyển. "Sự đón tiếp rất nồng hậu và thích hợp. Chúng tôi đưa ra các lợi thế đặc biệt. Ngoài viễn cảnh có được một nghề nghiệp khác lạ, các ứng viên còn bị lôi cuốn bởi những thiết bị kỹ thuật của chúng tôi, các máy tính, hệ thống quan sát và thu nhận mạnh nhất châu Âu" - Sandrine nói tiếp.
"Ở Pháp, ngành tình báo không còn bị xem là công việc mà người ta phải che giấu. Tại nước Anh, từ lâu người ta đã biết rằng tri thức chính là quyền năng, những sinh viên xuất sắc của Đại học Oxford hay Cambridge phải chen nhau để có được một vị trí trong ngành tình báo. Chúng tôi phải đuổi kịp thời gian đã mất, hơn nữa vì chúng tôi là một trong các cơ quan hiếm hoi không có được sự tăng cường nào từ sau vụ khủng bố 11-9 tại Mỹ" - Giám đốc nhân sự Vincent Nibourel - cho biết.
Từ đầu năm 2013, DGSE đã mở 24 cuộc thảo luận tại các trường học, nghiên cứu 400 hồ sơ ứng tuyển và nhận phỏng vấn 200 học sinh tốt nghiệp tú tài hạng +4 hay +5. Ban đầu có 80 học viên đã được tuyển chọn. Khoảng 30 ứng viên phải trải qua một kỳ thi trắc nghiệm tâm lý và thi vấn đáp để chứng tỏ khả năng ứng biến trước các trường hợp bất ngờ và những câu hỏi hóc búa. "Những người có trực giác tốt, có ý thức tốt và có sức hấp dẫn, thông minh trước các tình huống và nhanh nhạy về trí tuệ sẽ được lưu ý.
Đối với nghề gián điệp của chúng tôi, phải biết quên hết để học lại tốt hơn và vứt bỏ những ảo tưởng nhưng không nhất thiết phải đánh mất chúng. Dù sao chúng tôi cũng không bao giờ vẽ vời về huyền thoại điệp viên vì hậu quả sẽ rất tai hại khi các "lính mới" khám phá ra thực tế. Theo năm tháng, "cái hộp" (tên mà các nhân viên gọi DGSE) đã biến chuyển. Trước đây thuộc quân đội và dành cho nam giới, cơ quan ra đời từ chiến tranh, giờ đây sử dụng 4.700 người, 70% trong số đó là dân thường. Tỉ lệ nhân viên nữ từ 6 % tăng lên 25% trong vòng 15 năm và khuynh hướng này sẽ còn tiếp tục.
Hiện nay DGSE điều động phụ nữ đi khắp thế giới, ngoại trừ các nước vùng Vịnh vì tại đấy họ phải che mặt, không được lái xe hay bắt tay" - một viên chức trong Tổng cục cho biết. Cô Julie, 27 tuổi, gia nhập DGSE từ năm 2008, hiện thân cho thế hệ mới đó. Là chuyên viên phân tích (trong giới gọi là "người khai thác"), cô được DGSE tiếp cận tại trường hàng không.
"Vào cuối năm học có 2 người đến gặp tôi và tự giới thiệu ở Bộ Quốc phòng. Nhưng có tin đồn họ là người của DGSE. Điều này đã gợi sự chú ý của 50 sinh viên trong khóa. Thật thú vị. Trên màn ảnh, chúng tôi được giới thiệu như là những cô gái quyến rũ chuyên thu thập thông tin trên giường hay là những kẻ làm tăng giá trị của nhân vật chính. Nhưng trong thực tế, tôi phải ngồi hàng giờ sau một cái bàn để ngăn chặn những vụ khủng bố" - Julie thổ lộ.
Ngoài việc tìm kiếm người ở trường đại học, DGSE còn cho đăng rao vặt trên các báo. "Việc tuyển dụng trước đây chỉ qua truyền miệng nhưng hiện nay thì chúng tôi - tuyển dụng cả sinh viên mới tốt nghiệp. Giám đốc Erard Corbin de Mangoux của DGSE cho biết.
Theo đó, DGSE đang tìm kiếm 270 sĩ quan tình báo là những người giỏi tiếng Nga, Trung Quốc, Arập, Pashtun, thổ ngữ vùng Bắc Phi và Syria, Liban. "Trái với các dự án kỹ thuật phải cần nhiều năm đầu tư, nhu cầu về những ngôn ngữ hiếm thay đổi tùy theo tình hình. Chẳng hạn trong vụ bắt cóc con tin ở Jolo năm 2000, chúng tôi phải nhờ đến những người nói tiếng Tagalog. Vì chúng tôi chỉ cần họ trong thời gian nhất định" - Vincent Nibourel giải thích.
Ngày càng có nhiều người giỏi, được chọn lọc công việc, đã bị hấp dẫn bởi tiếng gọi của DGSE. Thậm chí có người còn chấp nhận mức lương thấp hơn 5% so với bên ngoài để được làm việc trong DGSE. Hiện nay một nhân viên trẻ vừa mới ra trường nhận mức lương từ 36.000 đến 38.000 euro/năm, thậm chí là 50.000 euro nếu người đó có năng lực. Sau khi trúng tuyển các kỹ thuật gia và sĩ quan tương lai sẽ trui rèn kỹ năng qua 500 khóa đào tạo đặc biệt. Năm vừa qua, các chiến lược gia của DGSE đã bỏ ra 44.000 ngày đào tạo cho việc tuyển mộ và xử lý "nguồn nhân lực", cho các kỹ thuật ẩn náu, mở khóa, ngụy trang và biến hình.
"Các khóa học đó rất tiện ích, dạy cho học viên cách thay đổi hình dạng, cách phản ứng tự nhiên khi dùng tên giả hay cách sử dụng những thiết bị truyền tin tiên tiến" - Đại tá Henri đảm trách công tác đào tạo cho biết. Trên thực địa, trách nhiệm của các học viên DGSE rất quan trọng vì liên quan đến nhiều sinh mạng. Các điệp viên tập sự đã được cảnh báo. "Tại đây họ được nhắc nhở rằng chúng tôi làm việc trong vòng bí mật, nguyên tắc là phục vụ 24/24 giờ - Henri nhấn mạnh.
Trên tầng 1 của một tòa nhà thuộc DGSE, Florence biết rõ quy tắc của trò chơi. Có bằng cấp quan hệ quốc tế, cô tham gia DGSE cách đây 3 năm. Sở thích của cô về châu Phi khiến cô trở thành chuyên gia về nạn cướp biển, đặc biệt là ngoài khơi Somalia. "Tôi cần phải phiêu lưu cho cuộc sống thêm thi vị" - cô thổ lộ. Giống như các đồng nghiệp, cô chỉ tiết lộ công việc mình đang làm cho một vài người thân. Bên cạnh cô là Nicolas, kỹ sư truyền thông chuyên xử lý tín hiệu số, gia nhập DGSE vì "lợi ích trí tuệ".
Xuất thân từ gia đình có truyền thống trong quân đội, Nicolas có vợ và 1 con, hơn một năm qua anh theo đuổi dự án tuyệt mật "với phương tiện tài chính và kỹ thuật đồ sộ". Với mức lương 3.000 euro/tháng, anh vẫn không bỏ qua khả năng sẽ chuyển sang lĩnh vực khác. Nhưng có một ràng buộc là anh phải ký một bản cam kết giữ bí mật khi trả lại phù hiệu