Tại dự thảo tờ trình dự thảo quyết định, Bộ Công an cho biết, qua 2 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, số lượng khách hàng được vay vốn ưu đãi ngày càng tăng cao, người chấp hành xong án phạt tù (CHXAPT) đã sử dụng nguồn vốn được vay đúng mục đích để tạo việc làm, có thu nhập trang trải cuộc sống sau khi trở về địa phương.
Việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi đã giúp nhiều người CHXAPT có điều kiện làm lại cuộc đời, xóa bỏ mặc cảm, đồng thời là tấm gương tuyên truyền, chăm chỉ lao động sản xuất, phát triển kinh tế bản thân và gia đình, giảm tỷ lệ tái phạm tội trong xã hội.
Những kết quả bước đầu triển khai thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg cho thấy chính sách tín dụng cho người CHXAPT được vay vốn đã đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn và thực sự có hiệu quả trong công tác phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, góp phần phát triển kinh tế, xã hội trên cả nước.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện chính sách tín dụng đối với người CHXAPT theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg đã bộc lộ những hạn chế, khó khăn, vướng mắc.
Chính vì vậy, để xử lý, khắc phục các tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai thực hiện, và đưa chính sách tín dụng đối với người CHXAPT phù hợp với điều kiện thực tế hơn nữa, tạo điều kiện cho người CHXAPT có việc làm, thu nhập cho bản thân và gia đình, hạn chế tái phạm tội, bảo đảm giữ gìn trật tự, an toàn xã hội thì việc xây dựng quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg là hết sức cần thiết.
Về nội dung, dự thảo quyết định gồm 3 điều với những sửa đổi, bổ sung quan trọng. Cụ thể, về phạm vi điều chỉnh, dự thảo quyết định quy định về chính sách tín dụng đối với người CHXAPT, cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng người lao động là người CHXAPT được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đào tạo nghề; sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Về điều kiện vay vốn, dự thảo quyết định sửa đổi, bổ sung quy định tại điểm a khoản 2, Điều 2 Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg như sau: Thời gian kể từ khi chấp hành xong án phạt tù đến thời điểm vay vốn tối đa là 10 năm. Quy định hiện hành là 5 năm.
Đồng thời, để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế, tránh chồng chéo giữa các chính sách tín dụng cho cùng một đối tượng và đồng thời cũng đảm bảo việc đối tượng vay vốn có thể có các phương án sản xuất kinh doanh tạo việc làm khác nhau, đa dạng hóa nguồn thu nhập và hạn chế rủi ro, nhưng không vượt quá hạn mức cho vay không phải bảo đảm tài sản, dự thảo quyết định sửa đổi quy định tại khoản 3, Điều 3 như sau: Trường hợp người CHXAPT (trực tiếp đứng tên vay vốn hoặc vay vốn thông qua hộ gia đình) và cơ sở sản xuất kinh doanh đang có dư nợ các chương trình tín dụng khác có cùng mục đích sử dụng vốn vay để đào tạo nghề và sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm thì tổng dư nợ của chương trình cho vay đối với người CHXAPT, cơ sở sản xuất kinh doanh và các chương trình tín dụng khác có cùng mục đích không vượt quá mức cho vay tối đa theo quy định.
Về mục đích sử dụng vốn vay, căn cứ những khó khăn vướng mắc cũng như để thực hiện nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an xây dựng Dự án lao động, hướng nghiệp và dạy nghề cho phạm nhân trong, ngoài trại giam và phạm nhân tại trại giam, dự thảo quyết định bổ sung quy định về mục đích sử dụng vốn vay đối với vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là chi trả các khoản chi phí đi làm việc ở nước ngoài theo quy định được ghi trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài đã ký kết giữa khách hàng và doanh nghiệp.
Về mức vốn cho vay, dự thảo quyết định quy định như sau:
Đối với vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, người CHXAPT được vay vốn tối đa là 200 triệu đồng/người CHXAPT; cơ sở sản xuất kinh doanh được vay vốn tối đa là 5 tỷ đồng/dự án và không quá 200 triệu đồng/người lao động tại cơ sở sản xuất kinh doanh. Người CHXAPT và cơ sở sản xuất kinh doanh có thể vay vốn một hoặc nhiều lần để sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm nhưng không vượt quá mức vay tối đa theo quy định này.
Đối với vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, mức cho vay tối đa là 100% tổng chi phí khách hàng phải trả trước khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài ký kết giữa khách hàng và doanh nghiệp.
Về bảo đảm tiền vay, dự thảo quyết định quy định người CHXAPT vay vốn đào tạo nghề; vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không phải thực hiện bảo đảm tiền vay. Đối với mức vay trên 200 triệu đồng để đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, khách hàng phải thực hiện bảo đảm tiền vay theo quy định của pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.
Cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng lao động là người CHXAPT vay vốn trên 200 triệu đồng phải thực hiện bảo đảm tiền vay theo quy định của pháp luật và Ngân hàng Chính sách xã hội về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ vay vốn.
