Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là đề xuất hoàn thiện cơ chế giá bán lẻ điện đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.
Theo đó, Luật sửa đổi chỉ quy định các nguyên tắc chung về cơ chế giá điện, còn việc xây dựng và điều chỉnh biểu giá bán lẻ điện sẽ giao Chính phủ quy định nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường điện.
Bộ Công Thương cho biết hiện nay khách hàng sinh hoạt chủ yếu áp dụng biểu giá bán lẻ điện bậc thang, trong khi phụ tải khu vực dân cư ngày càng chiếm tỷ trọng lớn và tập trung vào các khung giờ cao điểm, gây áp lực lên hệ thống điện. Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất nghiên cứu áp dụng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng (Time of Use - TOU) đối với khách hàng sinh hoạt.
Theo định hướng này, giá điện sẽ được thiết kế theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm, qua đó khuyến khích người dân dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và góp phần giảm áp lực vận hành hệ thống. Bộ Công Thương cũng đề xuất tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo, hộ chính sách và các đối tượng yếu thế.
Hiện, giá điện theo thời gian sử dụng (cao, thấp điểm và bình thường) chủ yếu áp dụng với khách hàng sản xuất, kinh doanh. Còn hộ gia đình, tiền điện vẫn được tính theo biểu giá bán lẻ sinh hoạt bậc thang.
Theo Bộ Công Thương, cơ chế này phù hợp với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nơi nhu cầu điện tăng trưởng ở mức cao, thường xuyên trên 10% mỗi năm và có cường độ sử dụng năng lượng lớn. Biểu giá bậc thang khuyến khích người dân sử dụng năng lượng tiết kiệm, hỗ trợ các hộ thu nhập thấp tiếp cận điện năng ở mức cần thiết, phù hợp khả năng chi trả.
Theo cơ quan soạn thảo, việc hoàn thiện cơ chế giá điện là một bước trong lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh theo chủ trương của Bộ Chính trị, hướng tới phản ánh đầy đủ hơn chi phí cung ứng điện, tăng tính minh bạch trong điều hành giá và từng bước giảm tình trạng bù chéo giữa các nhóm khách hàng.
Dự thảo Luật cũng bổ sung và hoàn thiện nhiều quy định nhằm thúc đẩy phát triển các nguồn điện sạch.
Đối với điện mặt trời mái nhà, dự thảo tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện, đồng thời làm rõ hơn các quy định liên quan đến cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn.
Đáng chú ý, Bộ Công Thương cũng đề xuất bổ sung các quy định để thể chế hóa chủ trương phát triển điện từ rác thải đô thị, chất thải rắn và sinh khối theo Nghị quyết 70-NQ/TW. Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung quy định trong Luật Điện lực sẽ tạo cơ sở pháp lý để phát triển các dự án xử lý rác kết hợp phát điện, góp phần vừa giải quyết bài toán môi trường, vừa bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống
Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho phát triển ngành điện, bảo đảm cung ứng điện ổn định, an toàn, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực xã hội đầu tư vào các dự án điện để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
