ĐBSCL: Đê bao làm mất khả năng trữ nước ngọt

Việc xây dựng đê bao được xem là giải pháp cải tạo đất, đem lại hiệu quả lớn trong canh tác lúa. Tuy nhiên, các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu trong và ngoài nước cho rằng, hệ thống đê bao đã làm mất khả năng trữ nước của khu vực.

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam (Bộ NN&PTNT), hiện đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã xây dựng trên 23.687km đê bao thủy lợi. Trong đó, 4 tỉnh thuộc vùng Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười, gồm: An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, Long An có tới 17.128km đê bao. 

Việc xây dựng đê bao được xem là giải pháp cải tạo đất, đem lại hiệu quả lớn trong canh tác lúa. Đặc biệt là tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười, từ những “cánh đồng hoang” đã trở thành những cánh đồng canh tác lúa 3 vụ. 

Trong 12 năm (2000 – 2012) diện tích canh tác lúa tại 2 vùng trũng này tăng 7 lần, từ 53.000 ha lên 403.000ha. Nhiều nhất là ở 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp. Tuy nhiên, các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu trong và ngoài nước cho rằng, hệ thống đê bao đã làm mất khả năng trữ nước của khu vực. Lượng nước hàng năm mất khoảng 16 tỉ mét khối nước ngọt, nên ảnh hưởng đến lưu lượng dòng chảy trong mùa kiệt, gây xâm nhập mặn ở các địa phương cuối nguồn.

Hệ thống đê bao ở xã Thạnh Mỹ Tây, huyện Châu Phú (An Giang), bị trận lũ tháng 9-2011 “đánh sập”.
Hệ thống đê bao ở xã Thạnh Mỹ Tây, huyện Châu Phú (An Giang), bị trận lũ tháng 9-2011 “đánh sập”. 

Ghi nhận tại tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười khả năng trữ nước tại tiểu vùng này không đáp ứng đủ cho sản xuất tại chỗ trong mùa khô và không còn khả năng tích trữ nước cho cả vùng ĐBSCL trong mùa kiệt. 

Tháng 3-2016, vào cao điểm đợt hạn hán lịch sử, người dân vùng Đồng Tháp Mười phấn khởi khi hay tin Trung Quốc xả đập thủy điện để có nước cứu lúa Hè - Thu vì nước trong kênh nội đồng đã kiệt. Nhờ nguồn nước thượng nguồn xả về nên 12.000ha lúa Hè -Thu của địa phương vào thời điểm đó được giải cứu, giúp nông dân giảm chi phí bơm tưới; ao hồ có nguồn nước mới đỡ ô nhiễm… 

Không chỉ trong cơn đại hạn lịch sử 2016, từ nhiều năm trước, tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên phải thường xuyên đối phó với tình trạng thiếu nước ngọt và xâm nhập mặn trong mùa kiệt.

Trước đó, tại hội thảo “Các giải pháp kiểm soát mặn, trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và dân sinh vùng ĐBSCL” tổ chức tại Hậu Giang vào tháng 7-2016, GS-TSKH Nguyễn Ngọc Trân, cho biết: 

“Để ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng ĐBSCL cần phải xây dựng một cơ chế sử dụng nguồn nước chung của 6 nước trong lưu vực sông Mê Kông với tinh thần hợp tác cùng phát triển. Các Bộ, Ủy ban Mê Kông Việt Nam, cùng các nhà khoa học phải phát hiện, theo dõi, đánh giá tác động của các dự án khai thác nguồn nước ở thượng nguồn; tiến hành rà soát lại quy hoạch tổng thể bằng cách tiết kiệm nước ngọt, chung sống với hạn mặn, khai thác nước lợ và nước mặn như một tài nguyên”. 

TS Ngô Quang Toản, Viện Khoa học thủy lợi Miền Nam đề xuất, rà soát lại quy hoạch lũ ĐBSCL trong bối cảnh có xét đến các tác động bất lợi về dòng chảy lũ, số lượng lũ vừa và nhỏ sẽ tăng. Bên cạnh đó, ưu tiên xây dựng các cống ngăn mặn cặp theo sông Tiền, sông Hậu để ứng phó với các trường hợp mặn xuất hiện sớm và sâu bất thường. 

Còn PGS-TS Trịnh Công Vấn, Viện trưởng Viện đổi mới công nghệ thủy lợi Mê Kông, cho rằng: “Công tác nạo vét kênh rạch ở ĐBSCL là rất quan trọng nhằm duy trì sự phát triển châu thổ một cách bền vững. Trong bối cảnh hiện nay việc nạo vét kênh rạch ở khu vực này càng trở nên cần thiết và luôn là sự đầu tư không hối tiếc”…

Theo ông Kỷ Quang Vinh, Chánh Văn phòng công tác biến đổi khí hậu TP Cần Thơ, hiện ĐBSCL luôn bị hạn, mặn, lũ lụt nên phải có biện pháp vừa chống lũ lụt vừa phòng chống hạn, mặn. Trước tiên, chúng ta phải trữ nước. Với tầng nước mặt có 2 cách, thứ nhất là trữ tại những khu dự trữ ở vùng đất ngập nước như Đồng Tháp Mười; thứ hai là từng nông dân, từng địa phương thực hiện nạo vét sâu kênh rạch, trữ nhiều nước nhất trong mùa mưa để dùng trong mùa khô và phải tái bổ cấp nước ngầm. Điều này Trung ương làm chứ từng địa phương không thể làm được, đòi hỏi công nghệ, tài chính và thời gian…

Thạc sỹ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia sinh thái độc lập ĐBSCL cho biết, trước kia Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười là hai vùng trũng tự nhiên. Hằng năm ngập đến 3,5m, có thể hấp thu từ 9 đến 10 tỉ mét khối nước mỗi vùng. Trong 20 năm qua, không gian hấp thu lũ của 2 vùng này đã bị chiếm nhiều bởi các ô đê bao khép kín canh tác 3 vụ lúa/năm. Riêng vùng Tứ giác Long Xuyên, khả năng hấp thu lũ đã giảm từ 9,2 tỉ khối/năm năm 2000 xuống còn 4,5 tỉ khối/năm  năm 2011 (giảm 4,7 tỉ khối).
Đức Văn

Các tin khác

Phát hiện nhiều cơ sở có vi phạm trong cung cấp thực phẩm cho trường học

Phát hiện nhiều cơ sở có vi phạm trong cung cấp thực phẩm cho trường học

Chiều 19/11, Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh thông tin về kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm năm 2026. Qua kiểm tra 913 trường học và 117 cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, cơ quan chức năng phát hiện nhiều đơn vị vi phạm, ra quyết định xử phạt 110 triệu đồng và khuyến khích phụ huynh cùng giám sát bữa ăn học đường.

TP Huế triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 gắn với hiệu quả thực chất và yêu cầu phát triển

TP Huế triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 gắn với hiệu quả thực chất và yêu cầu phát triển

Đến nay, TP Huế đã cung cấp 2.122 thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, trong đó có 1.542 thủ tục toàn trình; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 96,97%, cấp kết quả điện tử đạt 95,12%. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của thành phố đã kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia và liên thông với 12 hệ thống của các bộ, ngành…

Nha Trang: Phát hiện thi thể trong hộp quảng cáo ở công viên

Nha Trang: Phát hiện thi thể trong hộp quảng cáo ở công viên

Trong lúc đi ngang qua công viên bờ biển Nha Trang, một thành viên lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở phát hiện mùi hôi lạ thường. Kiểm tra bên trong, thành viên này tá hỏa khi nhìn thấy thi thể người đàn ông đang trong giai đoạn phân hủy.

Tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước

Tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước

Ngày 19/11, tại tỉnh Tuyên Quang, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước cho đội ngũ cán bộ, công chức tham mưu thực hiện công tác bồi thường nhà nước cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn phường Hà Giang 1.

Quảng Phú khơi dậy nội lực, tạo sinh kế bền vững cho người dân

Quảng Phú khơi dậy nội lực, tạo sinh kế bền vững cho người dân

Với 7/11 thôn, bon thuộc diện đặc biệt khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 44,5% dân số, xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng xác định giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà phải tạo điều kiện để người dân vươn lên bằng chính sức lao động của mình.

Khi người nước ngoài hòa nhịp Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc ở Đà Nẵng

Khi người nước ngoài hòa nhịp Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc ở Đà Nẵng

Tiếng hát của một người đàn ông quốc tịch Mỹ vang lên giữa không khí vui tươi của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại khu dân cư Thanh Khê Tây (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng) đã tạo nên khoảnh khắc đặc biệt. Hình ảnh giản dị ấy nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội sau khi được fanpage Công an phường Thanh Khê chia sẻ, với hàng nghìn lượt yêu thích, chia sẻ và bình luận.

Khơi thông nguồn lực từ tài sản công dôi dư sau sắp xếp

Khơi thông nguồn lực từ tài sản công dôi dư sau sắp xếp

Tỉnh Quảng Trị hiện có hàng chục cơ sở nhà đất dôi dư sau khi nhập tỉnh. Trong số này nhiều địa điểm từng là trụ sở các cơ quan cấp tỉnh Quảng Trị trước đây, nằm trên những tuyến đường trung tâm với diện tích đất hàng nghìn mét vuông. Tỉnh Quảng Trị đang khơi thông nguồn lực từ những tài sản công trên địa bàn.

 Nỗ lực tái định cư cho người dân trong dự án đường sắt tốc độ cao qua Đắk Lắk

Nỗ lực tái định cư cho người dân trong dự án đường sắt tốc độ cao qua Đắk Lắk

Đắk Lắk là một trong 15 tỉnh, thành phố có dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đi qua với chiều dài 98,68km thuộc địa phận 13 xã, phường ở phía Đông tỉnh này. Điểm khởi đầu ở phía Bắc xã Xuân Lộc và kết thúc ở phía Nam xã Hòa Xuân, trên tuyến có 1 ga hành khách Hòa Thành ở phường Phú Yên và 2 trạm bảo dưỡng ở xã Xuân Thọ và phường Phú Yên.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Đỗ Thị Thanh Hương phát biểu tại cuộc họp.

Thẩm định hồ sơ dự thảo nghị định về công tác bồi thường nhà nước

Vừa qua, Bộ Tư pháp tổ chức họp Hội đồng thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Bà Đỗ Thị Thanh Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật chủ trì thẩm định.

Cháy căn hộ chung cư Mandarin, 4 người dân thoát nạn an toàn

Cháy căn hộ chung cư Mandarin, 4 người dân thoát nạn an toàn

Rạng sáng 18/11, xảy ra cháy tại một căn hộ ở tầng 8, chung cư Mandarin, phường Yên Hòa, Hà Nội. Ngay sau khi nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an TP Hà Nội khẩn trương triển khai lực lượng, phương tiện đến hiện trường xử lý vụ việc.

Tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước

Tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước

Ngày 17/11, tại Tuyên Quang, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ về công tác bồi thường nhà nước cho đội ngũ cán bộ, công chức tham mưu thực hiện công tác bồi thường nhà nước cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tại tỉnh Tuyên Quang.

Lan tỏa các mô hình phòng cháy, chữa cháy hiệu quả trong khu dân cư

Lan tỏa các mô hình phòng cháy, chữa cháy hiệu quả trong khu dân cư

Thời gian qua, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an TP Huế cùng Công an các xã, phường tại Huế đã thực hiện nhiều kế hoạch, giải pháp để nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở. Trong đó, việc nhân rộng các mô hình PCCC tại chỗ đã được triển khai, góp phần nâng cao ý thức PCCC của người dân, doanh nghiệp.