Hội thảo nhằm nghiên cứu, đề xuất lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp với đặc điểm của các Trại tạm giam, phân Trại tạm giam do Bộ Công an quản lý.
Hội thảo có sự tham dự của các chuyên gia, các nhà khoa học trong và ngoài ngành; đại diện lãnh đạo các Cục nghiệp vụ, đơn vị chức năng Bộ Công an; đại diện lãnh đạo Công an một số tỉnh, thành: Lai Châu, Ninh Bình, Quảng Ngãi, Tây Ninh và Công an TP Hồ Chí Minh.
Chú trọng công tác bảo vệ môi trường, xử lý nước thải tại cơ sở giam giữ
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Thiếu tướng. TS Phạm Thị Lan Anh, Cục trưởng Cục Y tế nêu rõ, hiện nay, Bộ Công an được giao quản lý hệ thống cơ sở giam giữ gồm các trại tạm giam, phân trại tạm giam, trại giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện ma túy trên toàn quốc, đóng quân trên địa bàn khắp cả nước với địa hình đa dạng: đồng bằng, trung du, miền núi, ven biển, đô thị và nông thôn. Thực tế hiện nay, điều kiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật của các cơ sở giam giữ nói chung còn nhiều khó khăn, hạn chế: phần lớn các đơn vị được xây dựng từ lâu, cơ sở vật chất cũ và xuống cấp, các công trình, hạng mục bảo vệ môi trường chưa đồng bộ, trong khi tỷ lệ can phạm nhân mắc bệnh truyền nhiễm trước khi vào trại cao.
Đại tá Mai Thị Kim Thanh, Phó Cục trưởng Cục Y tế điều hành tham luận.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm môi trường đối với các cơ sở giam giữ, thời gian qua, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an đã quan tâm, chỉ đạo, tập trung đẩy mạnh đầu tư xây dựng, trang cấp các hệ thống, thiết bị xử lý ô nhiễm môi trường cho các cơ sở giam giữ để đảm bảo tuân thủ các quy định nhà nước về bảo vệ môi trường, góp phần cải thiện môi trường làm việc cho CBCS và môi trường cải tạo cho can phạm nhân, mang lại nhiều hiệu quả tích cực cả về mặt xã hội và môi trường.
Qua công tác kiểm tra thực tế, nắm tình hình tại Công an các đơn vị, địa phương thời gian qua cho thấy, công tác xử lý nước thải, đặc biệt là tại các cơ sở giam giữ vẫn tồn tại một số vấn đề cần quan tâm, giải quyết.
Theo Thiếu tướng Phạm Thị Lan Anh, thực tế hiện nay có rất nhiều công nghệ xử lý nước thải được áp dụng tại Việt Nam có thể đáp ứng yêu cầu xử lý nước thải cho các cơ sở giam giữ, nhưng để có thể lựa chọn được mô hình phù hợp với tính chất đặc thù, điều kiện về diện tích, địa hình, quy mô hoạt động của từng đơn vị cũng như giải quyết được vấn đề kinh phí vận hành hạn hẹp và thiếu nhân lực chuyên môn sâu là một thách thức không nhỏ.
Để đạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra, Ban tổ chức hội thảo mong muốn các chuyên gia, các nhà khoa học, các đơn vị chức năng sẽ thảo luận, cho ý kiến tập trung vào 2 vấn đề: Xác định được các công nghệ xử lý nước thải phù hợp áp dụng đối với các cơ sở giam giữ do Bộ Công an quản lý. Đồng thời, xây dựng phương án tổ chức phân nhóm các cơ sở giam giữ, ví dụ như phân nhóm theo quy mô hoạt động, theo đặc điểm địa hình, theo yêu cầu chất lượng nước thải đầu ra… để làm căn cứ xác định được phương án công nghệ phù hợp, tối ưu và khả thi nhất.
Phân tích, đánh giá ưu, nhược điểm của từng loại công nghệ xử lý nước thải để lựa chọn áp dụng đối với từng nhóm cơ sở giam giữ, đảm bảo các tiêu chí về tính chất đặc thù, quy mô, điều kiện địa hình, dễ vận hành, sử dụng; chất lượng nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn hiện hành, hiệu quả sử dụng lâu dài, tiết kiệm chi phí đầu tư và tối ưu nhân lực vận hành.
Tìm giải pháp, phương án công nghệ phù hợp, tối ưu và khả thi nhất.
Tại hội thảo, đại diện các cục nghiệp vụ, các đơn vị chức năng Bộ Công an đã phát biểu tham luận, đóng góp ý kiến tại hội thảo. Trung tá Nguyễn Như Viện, Phó Trưởng phòng 3, Cục Cảnh sát Quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng (C11) phát biểu tham luận với chủ đề “Tổng quan về thực trạng, đặc thù và yêu cầu xử lý nước thải tại các trại tạm giam, phân trại tạm giam do lực lượng CAND quản lý”. Tham luận của đại diện Cục C11 đã cung cấp cho hội thảo những số liệu thực tế và thông tin về thực trạng công tác xử lý nước thải tại các trại tạm giam, phân trại tạm giam do lực lượng Công an quản lý. Đại diện Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (C10) đã tập trung phân tích, làm rõ những nguyên nhân, tồn tại, hạn chế trong quản lý, vận hành, sử dụng các hệ thống xử lý nước thải và bài học kinh nghiệm, giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư hệ thống xử lý nước thải đối với đặc thù các cơ sở giam giữ của ngành Công an. Có thể thấy, tình trạng và nguyên nhân chính được chỉ ra có sự tương đồng khá lớn với tham luận của Công an một số tỉnh, thành: Ninh Bình, Quảng Ngãi, TP Hồ Chí Minh…
Đại diện Cục Quản lý xây dựng và doanh trại (H02) nêu thực trạng công tác đầu tư công trình xử lý nước thải tại các trại giam, trại tạm giam do Bộ Công an quản lý; những tồn tại, hạn chế và giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư, yêu cầu đối với giải pháp công nghệ xử lý nước thải; Đại diện Cục Công nghiệp An ninh (H08) nêu lên thực trạng và công nghệ xử lý nước thải tại các cơ sở giam giữ do Bộ Công an quản lý; tiêu chí, yêu cầu lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp với các trại tạm giam, phân trại tạm giam do Bộ Công an quản lý…
Về phía các chuyên gia, nhà khoa học ngoài ngành Công an, cũng có rất nhiều ý kiến tham luận rất đáng chú ý. Tham luận của ThS. Nguyễn Triều Dương, Phó Trưởng phòng Công nghệ xử lý ô nhiễm, Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã giới thiệu và đề xuất các công nghệ xử lý nước thải phù hợp với các nhóm cơ sở giam giữ theo: Quy mô nhỏ, quy mô trung bình - lớn và cơ sở có yêu cầu đặc biệt. Tham luận cũng đã đánh giá, nhận định: Giải pháp công nghệ xử lý phù hợp nhất với các cơ sở giam giữ, đó là công nghệ bảo đảm được sự cân bằng giữa hiệu quả xử lý, độ ổn định vận hành, chi phí hợp lý và tính phù hợp với điều kiện quản lý đặc thù của lực lượng CAND.
GS.TS. Nguyễn Mạnh Khải, Trưởng Khoa Môi trường, Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ môi trường xanh và tái chế chất thải (GreenLab), Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ các nghiên cứu về công nghệ xử lý nước thải áp dụng tại các đơn vị tập trung đông người. Trên cơ sở đó, GS.TS Nguyễn Mạnh Khải cũng đã phân tích, đề xuất phân nhóm quy mô, điều kiện cùng với các công nghệ phù hợp áp dụng theo nhóm quy mô của các cơ sở giam giữ; chỉ ra xu hướng phát triển công nghệ xử lý nước thải hiện nay không chỉ là tăng hiệu suất xử lý, mà là chuyển sang hệ thống phân tán - mô-đun - ít năng lượng - có khả năng thu hồi tài nguyên - quản lý rủi ro - giám sát số hóa. Đây là định hướng quan trọng cho việc lựa chọn công nghệ xử lý nước thải của Bộ Công an trong thời gian tới để góp phần vào thực hiện các cam kết quốc tế của Chính phủ về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, ThS Nguyễn Bích Thủy, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Giải pháp quản lý và xử lý nước thải tại các cơ sở giam giữ: thực trạng, thách thức và định hướng công nghệ theo xu hướng phân tán và bền vững. GS.TS Trần Đức Hạ, Khoa Kỹ thuật môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cũng tham luận về lựa chọn các công nghệ xử lý nước thải phi tập trung, khuyến nghị lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp với các cơ sở giam giữ do Bộ Công an quản lý. Phát biểu tổng kết hội thảo, Thiếu tướng Phạm Thị Lan Anh nhấn mạnh, bảo vệ môi trường tại các cơ sở giam giữ do Bộ Công an quản lý không chỉ là thực thi pháp luật, mà còn là trách nhiệm với sức khỏe của CBCS, của người bị giam giữ và cộng đồng dân cư nơi đơn vị đóng quân. Kết quả của hội thảo sẽ là căn cứ khoa học quan trọng để Cục Y tế tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an đưa ra các quyết sách đúng đắn về đầu tư hạ tầng môi trường, kiểm soát ô nhiễm, xử lý nước thải đối với các cơ sở giam giữ trong CAND trong giai đoạn tới.
Sau hội thảo này, Cục Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan trong và ngoài ngành để nghiên cứu, đề xuất, kiến nghị với lãnh đạo Bộ Công an các tiêu chí, giải pháp lựa chọn, áp dụng công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt phù hợp với các cơ sở đóng quân của lực lượng CAND nói chung, cơ sở giam giữ nói riêng và hướng dẫn thực hiện chung trong toàn lực lượng.
