Giản dị vẫn vui
Tại tỉnh Bắc Giang trước đây, tôi từng được biết nhiều đám cưới cỗ bàn linh đình, thậm chí tổ chức ăn uống đến 3 ngày liên tiếp. Nhưng giờ khác quá, tôi được dự những đám cưới làng quê vui vẻ, giản dị với tiệc ngọt và các tiết mục văn nghệ vui tươi lành mạnh. Các cụ ở quê gọi là “không màu mè”, tức chẳng cần bắc rạp, mắc loa hát ầm ĩ, cũng không cầu kỳ cỗ bàn.
Như tại xã Lão Hộ (huyện Yên Dũng), tham dự đám cưới của đôi bạn trẻ Lê Văn Doanh và Hoàng Thị Mạc ở thôn Liên Sơn, khách mời được mời uống nước, ăn kẹo, hạt hướng dương và tham dự sôi động vào các tiết mục văn nghệ mà Đoàn thanh niên xã Lão Hộ tổ chức.
 |
| Đám cưới tập thể vừa được tổ chức tại Hà Nội |
Chú rể Lê Văn Doanh cho hay: “Chi phí cho đám cưới của chúng em cũng chỉ vài triệu đồng, vừa là chụp ảnh kỷ niệm, mua sắm một số đồ khánh tiết cho buổi văn nghệ và bánh kẹo. Tức là chẳng đáng gì so với những đám cưới tổ chức cả trăm mâm cỗ, ăn uống linh đình ba bốn ngày”.
Có mặt trong đám cưới của Doanh là anh Nguyễn Khắc Đức, vừa tổ chức đám cưới hôm 15-3-2017, tâm sự: “Bây giờ em vẫn chưa nguôi cảm xúc hôm đám cưới của mình. Đúng là đã khác xưa rất nhiều!”.
Ở xã Lão Hộ từng có nhiều cặp đôi tổ chức đám cưới văn minh, tiết kiệm với “5 không” (không mời thuốc; không rượu say; không đánh bạc ăn tiền; không đánh cãi chửi nhau; không mở loa đài to từ 22 giờ hôm trước đến 7 giờ hôm sau).
Các đám cưới cam kết nghiêm túc chấp hành đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông và đưa đón dâu bằng xe môtô, gắn máy; không chở quá số người quy định.
Trực tiếp tham dự đám cưới đôi bạn trẻ Nguyễn Văn Thành và Lê Mỹ Lộc được tổ chức gọn nhẹ, ấm cúng tại trụ sở UBND phường Hùng Vương – quận Hồng Bàng (Hải Phòng) mới thấy hết việc nhìn nhận về cưới hỏi đã có sự thay đổi rất nhiều.
Khách đến là những cán bộ phường, đoàn viên thanh niên nơi hai bạn trẻ công tác và những người thân cận trong gia đình cô dâu chú rể.
Điều đặc biệt, đám cưới chỉ có tiệc ngọt nhẹ nhàng, các tiết mục trao nhẫn, cắt bánh, rót rượu cũng được tiến hành nhưng hết sức gọn nhẹ. Người dẫn chương trình hay các tiết mục văn nghệ cũng sử dụng “cây nhà lá vườn” là những đoàn viên thanh niên cơ sở được mời đến góp vui.
Tâm sự với chú rể Văn Thành, được biết đám cưới của đôi bạn trẻ có chi phí chỉ hơn một triệu đồng, nhưng vẫn ấm áp. Thành cho biết: “Trước đây em đi đám cưới bạn bè rồi, nhiều người cứ quan niệm rằng đi ăn cỗ và mừng bạn bè rồi, giờ phải tổ chức to, mời đông khách khứa để lấy lại. Thực ra điều đó không quan trọng nữa.
Ngay cả bây giờ ở Hải Phòng, vẫn có không ít đám cưới tổ chức với chi phí vài tỷ đồng. Nhưng đó là chuyện của người ta. Phần vợ chồng em chỉ cần tự bản thân chúng em thấy vui, nhận được những lời chúc phúc của người thân là vui lắm rồi”.
Ông Nguyễn Văn Thơm - phụ huynh chú rể Nguyễn Văn Thành cho biết: “Tôi rất ủng hộ các cháu tổ chức đám cưới theo chương trình văn minh, đời sống mới để đỡ tốn kém. Tôi cũng chẳng quan trọng chuyện “nợ miệng” như dân gian vẫn nói.
Vợ chồng tôi thống nhất nên làm thế nào là tùy các cháu. Miễn là các cháu thấy vui. Một số người trong họ mạc tôi cũng bảo sao không làm hoành tráng, cho đỡ tủi. Nhưng tôi bảo: Hai cháu tự quyết, xin cứ theo ý kiến các cháu. Và đã có buổi tiệc ngọt giản dị như anh chứng kiến hôm nay”.
 |
| Nhiều bạn trẻ ở Bắc Giang thực hiện cưới văn minh, tiết kiệm |
Trong tâm trạng của một người cha, ông Thơm nhớ lại quãng thời gian 35 năm trước, ông và vợ là bà Đinh Thị Tin được đồng đội tổ chức cho ngay tại đơn vị, cũng chỉ có tiệc ngọt. Vậy mà ông bà vẫn con đàn cháu đống, sống hạnh phúc đến bây giờ.
Cũng theo nếp sống mới, đôi bạn trẻ Thanh Huyền và Nguyễn Hữu Mỹ ở phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền) tổ chức đám cưới với chi phí chỉ vỏn vẹn một triệu đồng.
Người dẫn chương trình cũng đồng thời là chủ hôn là nữ Bí thư đoàn phường Lê Lợi, lãnh đạo UBND xã, là người trao giấy chứng nhận kết hôn, khách khứa được mời khoảng 40 người.
Anh Mỹ tâm sự: “Tôi và gia đình đủ khả năng để tổ chức đám cưới rình rang, thậm chí ở trung tâm tiệc cưới như những người khác. Nhưng được lãnh đạo Quận đoàn tư vấn, với lại thấy không cần thiết phải tổ chức to. Chỉ cần làm 5 mâm mặn tại gia đình kính báo tổ tiên và một buổi tiệc ngọt tại trụ sở UBND phường, thế là được rồi!”.
Theo tìm hiểu, nếp sống tích cực đang được nhân lên ở thành phố Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang, Hải Dương, Hà Nội…
Quan trọng là hạnh phúc
Tại tỉnh Bắc Giang, đám cưới an toàn giao thông, tiết kiệm cũng được triển khai và thực hiện tốt ở các xã: Quang Tiến, Đại Hóa, Cao Thượng, Việt Ngọc, Tân Trung, thị trấn Cao Thượng (huyện Tân Yên) và các huyện Lạng Giang, Yên Thế...
Từ năm 2015 đến nay, toàn tỉnh Bắc Giang đã có gần 1.000 đoàn viên thanh niên tổ chức “Cưới văn minh, tiết kiệm”.
Cụ Nguyễn Hữu Thế (85 tuổi) ở xã Lão Hộ (Bắc Giang), tâm sự: “Đám cưới là một phong tục đẹp. Và xét nhỏ hơn là có những phong tục trở thành luật tục, ăn sâu, bám rễ trong nhân dân. Đám cưới ngày xưa có thể nói là cầu kỳ hơn bây giờ rất nhiều. Xã hội văn minh rồi, các cháu tổ chức đám cưới cũng đã khác, không nệ vào luật tục xưa nhiều nên giản tiện, bớt được chi phí không cần thiết. Chứ xưa nhiều hộ tổ chức cho con xong, cứ nghĩ sau này phải đi trả nợ mà lo ngay ngáy. Rồi trong lúc tổ chức cỗ bàn, gia chủ thì vất vả, anh em họ mạc được mời để làm công tác phục vụ cỗ bàn cũng mệt mỏi. Bây giờ nên nghĩ nhiều hơn đến các đôi bạn trẻ”.
Đồng quan điểm ấy, anh Đào Phú Dương, Phó Bí thư Thành đoàn Hải Phòng cho biết, tập quán của người Việt Nam ta là cứ phải tổ chức cưới treo linh đình. Và có thực tế là với những đám cưới như vậy, việc tụ tập lớn số lượng thanh niên hò hát, đi đón dâu rất dễ xảy ra mâu thuẫn, đánh nhau.
Rồi đi đường không đội mũ bảo hiểm, sử dụng thuốc lá, rượu bia vô tội vạ, cưới xin mà kéo theo nhiều hệ lụy quá. Bởi vậy, thực hiện Chỉ thị 15 của Thành ủy Hải phòng, chúng tôi tuyên truyền sâu rộng tới các bạn trẻ, đoàn viên thanh niên tổ chức mô hình đám cưới văn minh trong đoàn viên thanh niên.
Từ năm 2009, Thành đoàn Hải Phòng đã tổ chức thí điểm mô hình “Cưới văn minh trong đoàn viên thanh niên” tại huyện An Dương và có kết quả tích cực, được lãnh đạo thành phố đánh giá cao.
Từ năm 2010, mô hình này được triển khai toàn thành phố, với các tiêu chí như chỉ nên mời thân nhân gia đình, người trong họ hàng hai bên tham dự tiệc mặn; trong tiệc cưới không dùng nhạc với cường độ âm thanh cao, hạn chế sử dụng thuốc lá, đồ uống có cồn. Trong năm 2016, toàn thành phố đã có 48 cặp đoàn viên thanh niên tổ chức đám cưới văn minh.
Tiêu biểu có các đơn vị: Quận đoàn Đồ Sơn đã tổ chức đám cưới văn minh thông qua hình thức cưới tập thể cho 10 cặp đoàn viên thanh niên, sau lễ cưới các cặp cô dâu - chú rể được tham gia các hoạt động ý nghĩa như dâng hương tại đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, tham gia lớp học đạo, trồng cây…
Một trong những chìa khóa để thành công chính là các tổ chức đoàn cơ sở đã vận động những bậc cao niên, những người có tiếng nói trong các dòng họ, để nhờ các cụ thuyết phục, phân giải. Từ đó đưa vào các quy ước làng văn hóa, các quy chế của khu dân cư để tạo mối ràng buộc trong cộng đồng.
 |
| Nhiều người đến chia vui với những đám cưới văn hóa. |
Còn nhớ, vào ngày 10-10-2016, một đám cưới tập thể cho 9 cặp đôi tại huyện Ứng Hòa đã làm lan tỏa những giá trị đẹp của nếp sống mới trong tổ chức cưới hỏi trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Tại không gian ngoài trời của nhà văn hóa huyện Ứng Hòa, họ hàng và khách mời của 9 cặp đôi đã ấn tượng về một buổi lễ trang trọng, ý nghĩa và tiết kiệm.
Cũng tại Hà Nội, trong những tháng đầu năm 2017 diễn ra không ít đám cưới tập thể. 20 cặp cô dâu chú rể và 20 cặp đôi đám cưới vàng đã cùng nhau tổ chức một nghi lễ thiêng liêng đầy xúc động dưới chân tượng đài Lý Thái Tổ sáng 15/4. Trong đó nhiều đám cưới ngoài nghi thức chung, tại các gia đình cũng chỉ tổ chức một số ít mâm cỗ, mời những người thân thiết nhất, hoặc chỉ tổ chức tiệc ngọt.
Như thế để thấy, ngay như Thủ đô Hà Nội, nhận thức về cưới hỏi của các bạn trẻ cũng như gia đình đã thay đổi. Họ không còn chú tâm vào việc làm sao để tổ chức hoành tráng nhất, mời được đông khách nhất, mà hướng tới tiết kiệm, giản dị, vui tươi.
Người ta vẫn nói, đám cưới là việc của trăm năm. Song thực hiện theo cách nào để từ sau đám cưới đến cả trăm năm sau, mỗi cặp vợ chồng đều được hạnh phúc là điều cần tính đến. Và rõ ràng, cưới văn minh, tiết kiệm đã cho thấy một nét đẹp văn hóa.
