Đắk Lắk: Công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước còn nhiều hạn chế

“Bất thường” trong vấn đề liên quan đến thuế

KTNN đánh giá, năm 2022, công tác lập, phân bổ, giao dự toán thu, chi ngân sách của tỉnh Đắk Lắk đã cơ bản được thực hiện theo các quy định, hướng dẫn của Trung ương, Nghị quyết của hội đồng nhân dân (HĐND).  Số thu NSNN trên địa bàn thực hiện vượt 37,5% dự toán Trung ương giao, vượt 11,8% dự toán HĐND tỉnh quyết nghị. Tuy nhiên, báo cáo kiểm toán đã chỉ ra nhiều tồn tại hạn chế trong công tác lập và giao dự toán NSNN.

Cụ thể, tỉnh Đắk Lắk giao dự toán thu nội địa cho các huyện chưa dựa trên cơ sở kết quả thực hiện thu ngân sách năm 2021 theo quy định của Bộ Tài chính. Quá trình xây dựng dự toán chi chưa gắn với tinh giản biên chế, chưa dựa trên cơ sở khối lượng nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao và chưa xác định cụ thể các tác động tăng hoặc giảm quỹ lương theo quy định tại Thông tư số 61/2021/TT-BTC ngày 26/7/2021 của Bộ Tài chính. Giao dự toán chi sự nghiệp giáo dục cho đơn vị trực thuộc thấp hơn mức phân bổ của Thủ tướng Chính phủ 95,259 tỷ đồng, chưa phù hợp với quy định của Bộ Tài chính.

Qua kiểm tra hồ sơ thanh tra, kiểm tra thuế, KTNN đã chỉ rõ, tại Công ty Cổ phần Ea Súp 3: Đoàn kiểm tra đã xác định Công ty không nộp hồ sơ khai thuế là hành vi trốn thuế, nhưng xác định lại là hành vi kê khai sai và đề nghị Cục Thuế quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi kê khai sai. Tuy nhiên hồ sơ Đoàn kiểm tra cung cấp chưa đủ cơ sở để làm rõ việc xác định lại hành vi trốn thuế thành hành vi kê khai sai.

Hồ sơ, tài liệu Cục Thuế cung cấp bổ sung (sau khi kết thúc kiểm toán) có điểm mâu thuẫn, không phù hợp với tài liệu mà Đoàn kiểm tra thuế đã cung cấp. Tại Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Tân Thành Đạt, Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Kỳ Nguyên: Hồ sơ thanh tra, kiểm tra có dấu hiệu bất thường; báo cáo kết quả thanh tra, kiểm tra không ghi chi tiết kết quả đã thanh tra, kiểm tra theo từng nội dung rủi ro đã phân tích; các nội dung khác phát hiện trong quá trình kiểm tra chưa đảm bảo quy trình thanh tra, kiểm tra thuế; hồ sơ kiểm tra tại Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Kỳ Nguyên không được lưu trữ theo quy định; công tác giám sát hoạt động thanh tra, kiểm tra của Cục Thuế không phát hiện sai sót về trình tự thủ tục, quy trình của Đoàn thanh tra, Đoàn kiểm tra nên trong báo kết quả giám sát đã ghi nhận 2 Đoàn đã thực hiện thanh tra, kiểm tra tại trụ sở theo đúng quy định, chưa đảm bảo nguyên tắc giám sát theo quy định, không phát hiện để báo cáo Cục trưởng Cục Thuế khi Đoàn thanh tra, Đoàn kiểm tra thuế có dấu hiệu bất thường.

Đáng chú ý, trong năm 2022, có 6 trường hợp chuyển nhượng vốn theo hình thức cho tặng, thừa kế thuộc đối tượng phải khai nộp thuế TNCN nhưng đến nay chưa được Cục Thuế quản lý thu. Cục Thuế chậm điều chỉnh đơn giá thuê đất đối với 3 trường hợp đã hết thời hạn ổn định đơn giá thuê đất; cho thuê tài sản gắn liền với đất để kinh doanh nhưng chưa nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (3 đơn vị thuộc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch)…

Bên cạnh đó, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 do tỉnh quản lý đạt thấp so với kế hoạch vốn giao (64,5%), chưa đạt mục tiêu phấn đấu. Ngoài ra, UBND tỉnh Đắk Lắk bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ Phát triển đất tỉnh ở mức cố định 10% dự toán thu tiền sử dụng đất (số tiền 211 tỷ đồng) không tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định của Luật NSNN…

Nhiều sai sót về khối lượng, đơn giá trong vốn đầu tư

Kết quả kiểm toán chi tiết tại các dự án cho thấy công tác quản lý, sử dụng vốn đầu tư còn sai sót về khối lượng, đơn giá và sai khác số tiền 2,942 tỷ đồng. Tại Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu đất tại phường Tân Hòa, thành phố Buôn Ma Thuột còn tính sai tổng mức đầu tư.

Cụ thể: Tính trùng dự phòng của chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và chi phí tổ chức thực hiện số tiền 1,683 tỷ đồng; xác định chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng số tiền 3,837 tỷ đồng chưa đảm bảo quy định; Chi trả chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng cho Chi nhánh Công ty Cổ phần Xây dựng công trình 507 tại Đắk Lắk còn thiếu hồ sơ chứng minh Chi nhánh là chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, thậm chí có tài sản hình thành trước khi UBND tỉnh giao đất cho Công ty (nhà số 10) nhưng chưa được Hội đồng định giá tài sản làm rõ về chủ sở hữu tài sản, làm cơ sở để chi trả bồi thường; Hội đồng định giá tài sản xác định nguồn gốc hình thành tài sản trên đất chỉ dựa trên báo cáo của Chi nhánh.

Về công tác chi thường xuyên, kết quả kiểm toán cho thấy việc sử dụng nguồn cải cách tiền lương để chi thường xuyên chưa đúng quy định số tiền 3,359,2 tỷ đồng; chi hỗ trợ người lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 từ nguồn cải cách tiền lương khi chưa sử dụng hết nguồn ngân sách địa phương, không phù hợp quy định số tiền 6,725 tỷ đồng.

Một số khoản tạm ứng, ứng trước đã quá thời gian theo quy định nhưng chưa được bố trí để thu hồi, hoàn ứng theo quy định, trong đó các khoản ngân sách tỉnh tạm ứng ngân sách Trung ương là 25,073 tỷ đồng, các khoản ngân sách tỉnh ứng trước ngân sách Trung ương là 274,968 tỷ đồng (đến thời điểm kiểm toán, UBND tỉnh đã báo cáo Bộ Tài chính bố trí dự toán để thu hồi các khoản tạm ứng, ứng trước trên). Ngoài mức hỗ trợ 300.000 đồng/ha đối với diện tích rừng tự nhiên theo quy định tại Điều 6 Quyết định số 38/2016/QĐ-TTg ngày 14/9/2016 của Thủ tướng Chính phủ, địa phương hỗ trợ cho 12 công ty lâm nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ như sửa chữa, mua sắm thiết bị, hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy rừng số tiền 16.932 triệu đồng; hiện nay Chính phủ chưa có quy định cụ thể, UBND tỉnh chưa báo cáo HĐND tỉnh phương án, tiêu chí phân bổ đối với các nội dung trên theo quy định tại Điều 30 Luật NSNN.

Từ kết quả kiểm toán, KTNN kiến nghị UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo các đơn vị thực hiện xử lý tài chính 492,979 tỷ đồng (tăng thu NSNN 64,309 tỷ đồng; thu hồi, giảm chi ngân sách 428,670 tỷ đồng); kiến nghị giảm lỗ 3,169 tỷ đồng; kiến nghị khác 10,196 tỷ đồng. Đồng thời kiến nghị tỉnh chỉ đạo Cục Thuế, tổ chức kiểm tra, quản lý thu thuế TNCN đối với các tập thể, cá nhân có thu nhập từ nhận thừa kế, cho tặng từ chuyển nhượng vốn để xử lý theo quy định của pháp luật. 

Chỉ đạo Sở Tài chính, tạm dừng việc thu phí thẩm tra, quyết toán công trình hoàn thành đối với các công trình sử dụng kinh phí chi thường xuyên để sửa chữa công trình, thiết bị công trình cho đến khi cấp thẩm quyền có hướng dẫn…