Vàng A Sinh đạp chân lên đám lá còn đẫm hơi sương. Vào rừng đi săn phải đi từ sớm. Sáng sớm, rừng cây còn chưa tỉnh giấc, không khí còn trĩu nặng hơi sương, mùi người chưa bay xa được, con thú khó đánh hơi thấy để mà đề phòng.
A Sinh đi qua đồi Rậm.
Thời xưa, rừng cây bát ngát mênh mông.
Thời xưa, đồi Rậm còn nằm sâu trong tim rừng.
A Sinh còn nhớ mỗi lần đi săn, từ đường mòn đến đồi Rậm để cắm trại nghỉ ngơi có khi phải mất cả ngày. Bây giờ, đường mòn ngày càng lấn sát vào tim rừng, xe cộ đi lại rầm rầm. Từ chỗ dừng xe vào đến đồi Rậm chỉ mất có vài tiếng. Nơi đây lúc trước hoang vu là thế, cây cối rậm rạp mướt mắt, giờ đồi trọc lóc, trơ trọi một màu đất đỏ chói lói.
A Sinh tìm đến gốc Cụt nghỉ ngơi. Cái gốc Cụt này vẫn còn y nguyên. Vẫn còn cái hốc dưới gốc cây như cái lần anh bắt được con Sứt.
Xa xa từ đâu đó trong rừng bỗng có tiếng hú rền vang.
Chẳng lẽ đó là tiếng hú của chó sói?
Từ lâu lắm rồi, quanh rừng Nà Loòng làm gì còn chó sói?
A Sinh nghiêng tai nghe. Có lẽ chỉ là tiếng gió rít qua những lùm cây lúp xúp.
Anh nhớ tiếng hú của con Sứt. Nó nguyên là chó sói. Không hiểu sao nó bị chó mẹ bỏ lại nằm lăn lóc ở gốc Cụt. Lần đó, A Sinh nghỉ chân ở đồi Rậm, bỗng anh nghe thấy tiếng rên i ỉ. Lần theo tiếng kêu đến gốc Cụt, anh phát hiện ra một con chó sói con đang bị kiến bu đầy mình. Anh phủi kiến, nhấc con sói con lên. Con chó có hai mắt sáng, chân tay bụ bẫm, ức nở rộng, trông chẳng khác gì chó nhà. Một bên tai con sói con đã bị kiến gặm sứt một mảng, máu chảy rươm rướm. Thấy có người nhấc mình lên, con chó lưỡi thè lè. Anh quan sát thấy đốm lưỡi nó đen ngòm. Theo những tay sành xem tướng thì đây là một con chó thông minh. Suy nghĩ một lúc, A Sinh bỏ con chó lên gùi. Anh mang nó về bản Nà Loòng cho nó canh nhà.
Vì tai nó đã bị sứt một miếng nên anh gọi nó là con Sứt.
*
Vàng A Sinh vẫy tay. Con Đốm chạy vọt lên. Dáng chạy băng băng.
Dáng chạy của con Đốm rất khác với con Sứt. Con Sứt chạy lúc nào cũng như đang dè chừng một điều gì đó. Nó có tật vừa chạy, vừa ngoái lại nhìn xung quanh. Điệu bộ của nó lúc nào trông cũng có vẻ gian gian.
Con Sứt được A Sinh nuôi dạy rất nghiêm khắc. Nó trở thành chó giữ nhà. Về cơ bản, nó là một con chó ngoan. Thực ra nó chẳng khác gì những con chó giữ nhà khác là mấy. Nhưng A Sinh vẫn ám ảnh. Dù sao con Sứt vẫn là chó sói. Trong con người nó vẫn là dòng máu sói. Không cẩn thận, thú tính của nó nổi lên là hậu quả khôn lường.
A Sinh thể hiện quan điểm rõ ràng với con Sứt. Anh dạy nó bằng đòn roi. Con chó mắc bất cứ lỗi nhỏ nào là anh trừng trị thẳng tay. Sủa linh tinh, đánh! Chạy lang thang không trông nhà, đánh! Cắn nhau với chó hàng xóm, đánh! Kể cả thấy nó léng phéng nhìn đàn gà với đôi mắt gian gian là A Sinh cũng vác roi ra vụt cho nó một trận không thương tiếc.
Bản Nà Loòng vẫn thường tổ chức đi săn. A Sinh cũng thuộc phường săn của bản. Nhưng mỗi khi đi săn thú, không bao giờ anh cho con Sứt đi theo. Anh sợ việc chạy đuổi theo những con thú bị thương sẽ làm sống lại thú tính săn bắt của nó. Chỉ khi nào đi rừng, đặt bẫy, anh mới cho nó đi theo…
Vàng A Sinh bước đến truông Cấm.
Con Đốm vẫn cần mẫn chạy phía trước. Thỉnh thoảng nó lại sục vào bụi rậm. Chắc nó đánh hơi thấy con sóc hay con chuột nào đó. Nó đánh hơi rồi ngoái lại nhìn anh như chờ đợi xem anh có ra lệnh cho nó bắt đầu một cuộc săn nhỏ hay không. Anh xua tay sùy sùy. Thế là nó nhảy ra khỏi bụi rậm, quay trở lại con đường mòn giữa rừng.
Hồi xưa, vào đến truông Cấm là đã vào rất sâu trong tim rừng rồi.
Người dân bản Nà Loòng đặt tên nơi đây là truông Cấm bởi chỗ này rừng cây rậm rạp, rất nhiều thú dữ. Nhiều khi phường săn vào đến đây, quan sát xung quanh, họ còn thấy có những dấu chân hổ to bằng cái bát in hằn trên nền lá ẩm mục.
Mấy năm nay, những câu chuyện về hổ đã ít đi nhiều. Hổ bị mọi người săn đuổi ráo riết, dần dần bị tận diệt. Người ta gọi hổ là Chúa sơn lâm. Thế nghĩa là số phận của hổ đã bị định đoạt. Từ ngàn xưa, những gì bị tôn vinh là Vua, là Chúa rồi khắc sẽ bị săn đuổi. Chúa tể của rừng xanh chỉ là danh xưng người ta gọi cho có vẻ kính trọng. Còn trên thực tế, họ sẵn sàng săn lùng tiêu diệt, lột da để làm thảm, nấu xương để làm cao, bẻ nanh, bẻ vuốt để làm vật trang trí.
Những con hổ cuối cùng cũng đã rời khỏi cánh rừng.
Có lẽ rồi chúng sẽ chỉ còn xuất hiện ở những câu chuyện kể bập bùng bên bếp lửa.
Truông Cấm cũng không phải là nơi cấm địa nữa.
Làm gì còn hổ nữa đâu mà sợ?
Tuy nhiên nhiều người vẫn e ngại khu vực truông Cấm. Hổ không còn nhưng lại có chó sói.
Ba năm trước…
Lần đó, A Sinh cùng con Sứt đi rừng hái thuốc. Đến truông Cấm, bỗng nhiên con Sứt lông gáy dựng đứng. Mắt nó nhìn thẳng vào lùm cây trước mặt, sủa dữ dội. Lùm cây động đậy. Rồi xung quanh cây cối rung rung. Những chiếc tai nhọn hoắt như từ dưới đất mọc lên, rẽ cây tiến lại gần phía A Sinh. Một đàn chó sói xuất hiện bất ngờ, dễ chừng phải hơn chục con. Chúng lập tức bao quanh hai con mồi, mắt nhoáng lửa, răng nanh nhe ra trắng ởn. Con Sứt vừa sủa vừa lùi về phía chân A Sinh tìm sự che chở. A Sinh tay phải rút nỏ, tay trái cầm chắc con dao rừng.
Một con sói lao đến. A Sinh buông lẫy nỏ. "Tách!", con sói bị mũi tên đâm xuyên qua ức đổ gục xuống. Cả đàn sói lập tức ào lên. A Sinh không kịp lắp tên, vội cầm chặt dao rừng nhằm lũ sói chém mạnh. Một con sói nữa bị dao chém thẳng vào đầu nằm lăn ra đất. Bỗng "goằm!", anh bị một con sói vòng ra đằng sau cắn vào đùi anh. Mấy con sói phía trước vội nhao đến. A Sinh khua dao rối rít, vừa giẫy chân cố hất con sói ra. Hàm răng chó sói sắc như dao, máu anh chảy xuống ấm cả một bên đùi.
Con Sứt từ đâu lao đến như một mũi tên, húc vào con sói. Con Sứt và con chó sói cuốn chặt lấy nhau lăn lông lốc ra xa. Cả đàn sói lập tức nhao đến cắn con Sứt túi bụi. A Sinh thấy tình hình không ổn vội quay đầu chạy về phía bản. Con Sứt cố gắng chặn đường cho anh một cách tuyệt vọng.
A Sinh chạy thục mạng.
Đàn chó sói không đuổi theo anh nữa, quây vào con Sứt.
Tiếng chó sủa xa dần, xa dần…
Chạy về đến bản Nà Loòng, A Sinh mới tin rằng mình thoát chết. Anh vội cùng phường săn vào rừng bắt lũ sói. Đến truông Cấm, chỉ thấy máu me be bét. Người ta bảo rằng con sói nào chết, đồng bọn sẽ ăn thịt chúng luôn.
Chắc con Sứt cũng đã bị lũ chó sói ăn tươi nuốt sống rồi.
Vàng A Sinh tìm đến bụi rậm chỗ con Sứt đánh nhau với đàn chó sói. Lùm cây vẫn còn nguyên đó. Con Đốm đang chạy đến chỗ bụi cây ngửi ngửi. A Sinh nói to: "Có ngửi thấy mùi con Sứt không?". Con Đốm ngoái lại nhìn anh ngơ ngác…
*
Đã gần đến chỗ Vàng A Sinh đặt bẫy.
Ngày xưa, chỉ cần đặt bẫy ở rìa rừng là cũng có thể bắt được thú. Giờ thú rừng ngày càng ít đi. Muốn hiệu quả, phải vào tận sâu trong tim rừng, bẫy phải được ngụy trang khéo léo mới mong bắt được thú. Thú rừng ngày càng ít đi. Bản năng sinh tồn khiến chúng ngày một khôn ngoan hơn, cảnh giác hơn. Mỗi lần đặt bẫy, A Sinh thường đặt một chùm vài cái bẫy chặn nhiều lối đi lại của thú rừng. Thế mới mong bắt được chúng.
Rừng cây bây giờ không còn hào phóng như xưa nữa. Những chuyến đi săn ngày một khó khăn. Phường săn ở bản Nà Loòng đã tan rã. Nhiều thanh niên trong phường săn giờ chuyển sang làm việc cho những đầu nậu gỗ ở dưới xuôi. Chỉ việc vào rừng chặt gỗ chở ra đường cái cho các đầu nậu là xong. Tiền công rất hậu hĩnh. Càng nhiều cây bị cắt, thú rừng càng ít đi.
A Sinh vẫn đi săn thú bởi vì người ta trả giá cho thú rừng cao hơn trước. Mỗi chuyến đi rừng, chỉ cần vài con thú dính bẫy là anh cũng có thể đem bán, đủ tiền cho gia đình trang trải một thời gian.
Con Đốm đang chạy với tốc độ bình thường phía trước, bỗng nó nhổm lên mô đất, mũi hít hít theo hướng gió. Rồi nó sủa to một tiếng, chạy thẳng đến chỗ đặt bẫy. A Sinh vui mừng. Chắc bẫy đã sập. Thế là có tiền rồi. Anh hăm hở chạy theo con Đốm. Nhìn ra vị trí đặt bẫy, A Sinh thấy xác một con chó sói cái. Con Đốm đang cắn chặt vào gáy khiến con sói cái giật giật lên giãy chết.
A Sinh tiến lại gần.
Bỗng từ trong lùm cây có tiếng chân chạy rập rạp. Một con chó sói to lớn rẽ lùm cây bước ra, miệng nó còn đang càm một con sóc nhỏ. A Sinh đoán đây là con sói đực. Chắc đôi sói này đi cùng nhau, con sói cái dính bẫy, đói quá nên con sói đực bắt sóc về cho nó ăn.
Thấy con sói cái bị con Đốm cắn chết, con sói đực sững lại trong giây lát. Con Đốm nhả gáy ra rồi định cắn tiếp vào phía bụng con sói cái. Sói đực gầm lên một tiếng rồi lao như một cơn lốc, húc thẳng vào mình con Đốm. Hai con chó cắn xé nhau quyết liệt. Con Đốm có vẻ thất thế hơn, bị con sói đực đè ngửa ra.
A Sinh lập tức giương nỏ. "Phực!". Mũi tên xé gió bắn ra găm thẳng vào đùi con sói đực khiến nó ngã lăn ra. Con Đốm lập tức nhỏm dậy chồm lên mình con sói, tợp một miếng chí mạng. Con sói vội nghiêng má tránh miếng đớp khỏi chỗ hiểm. Miếng đớp của con Đốm táp thẳng vào mắt con sói. Chỉ chờ có vậy, con sói nhanh như cắt giương hàm răng sắc ởn đớp một phát chí mạng vào cuống họng con Đốm. Con Đốm tru lên thê thiết, gục xuống, máu từ cuống họng nó trào ra ồng ộc.
Con sói đực lẩy bẩy đứng lên, chạy chồm vội về phía con sói cái. Bỗng "pặp!", tiếng bẫy khô khốc vang lên. Chân trước của nó đã dính vào một chiếc bẫy của A Sinh. Nó gầm lên những tiếng uất hận. A Sinh thấy con sói đực đã dính bẫy, anh bình tĩnh bước lại gần phía con sói cái. Thì ra đó là một con sói đang nuôi con. Ngực nó căng sữa. Dưới bụng nó là hai con chó sói con còn đang hì hụi rúc tí chó mẹ. A Sinh đá đá vào hai con sói con. Chúng đau đớn kêu lóc chóc.
Con sói đực thấy A Sinh đá lũ con của mình, nó lập tức sủa lên một tiếng vang động. Tiếng sủa quen quen. A Sinh chăm chú nhìn con sói đực. Một bên mắt của nó đã bị con Đốm cắn thủng, máu chảy tràn trề khuôn mặt.
Khuôn mặt nó trông quen quen.
Chẳng lẽ…?
Đúng là con Sứt rồi. Cái tai bị kiến gặm sứt của nó vẫn thế.
Con Sứt giương mắt nhìn chủ cũ, sủa lên mấy tiếng thân thiện, ánh mắt đầy van xin.
A Sinh nhìn xác con Đốm. Anh nghiến răng: "Đồ chó phản chủ!". Đoạn anh giương nỏ lên nhắm thẳng về phía con Sứt. Mấy con chó sói con lúc nãy đang ngủ, vừa bị anh đá giờ đã tỉnh dậy, chồm lên xác con sói mẹ sủa chóc chóc. A Sinh đặt ngón tay lên lẫy nỏ.
Bỗng con Sứt gầm lên một tiếng. Nó vặn người há to mồm đớp một phát đứt lìa cái chân đang dính bẫy của nó. A Sinh khiếp hãi. Con Sứt nhao đến như một tia chớp, đâm bổ vào ngực anh. A Sinh chới với ngã ngửa ra sau. Con Sứt chồm lên giơ hai hàm răng nanh sát cổ họng anh gừ gừ. A Sinh ngước mắt nhìn con Sứt. Mắt nó man dại vằn tia đỏ lựng. Máu ở cái chân bị cắn đứt của nó chảy thẫm đẫm lên ngực anh. A Sinh lắp bắp: "Sứt! Sứt! Tao đây! Tha cho tao!".
Trong chốc lát, ánh mắt hoang dại của con chó sói như giãn ra. Rồi nó bước ra khỏi ngực anh, tập tễnh đi về phía hai con chó con. Nó hít hít xác con chó sói cái, ngửa cổ lên trời tru lên một tiếng thê thiết.
A Sinh vùng dậy. Con Sứt ngoàm gáy hai con sói con, quay lại nhìn A Sinh. Anh đã kịp nhặt lấy chiếc nỏ, lắp tên vào và ngắm thẳng về phía con Sứt.
Người và sói nhìn nhau yên lặng có lẽ đến vài phút.
Hai con sói con dường như cảm nhận được cái chết của mẹ, chúng rên lên ư ử nghe não nuột rồi ngửa mặt lên trời tru lên những hồi dài.
A Sinh bỗng nhớ đến tuổi thơ mồ côi của mình.
A Sinh nhớ đến cảnh đứa con ở nhà đang rúc đôi bầu vú nhõng nhẽo của mẹ.
Anh thất thần buông nỏ xuống.
Con Sứt vẫn càm gáy hai con chó con, mắt nhìn anh nhoang nhoáng ướt rồi tập tễnh đi khuất dần sau những bụi cây rậm rạp…
A Sinh thu dọn xác con Đốm và con chó cái rồi chậm rãi lê bước về phía bản Nà Loòng.
Đó là lần cuối cùng anh đi săn
