Cuộc chiến bí mật của Mỹ với Al-Qaeda

Lần đầu tiên trong lịch sử, nước Mỹ phải đối mặt với cuộc chiến bí mật của một tổ chức. Để đáp trả, chính quyền Washington đã sử dụng những công cụ ngầm tốt nhất của sức mạnh Mỹ. Chính quyền Obama hiện đang ưu tiên cho các hoạt động bí mật của CIA từ Yemen đến Somalia.

Trong suốt mùa hè năm 2009, trong khi Tổng thống Barack Obama tiếp tục tăng viện binh theo yêu cầu của các tướng Mỹ tại Afghanistan, các nhà bình luận đã bắt đầu cho rằng ông Obama đang muốn tạo cho mình một "vỏ bọc".

Quan sát kỹ các vụ việc, người ta có thể thấy quan điểm ban đầu của một Obama yêu chuộng hòa bình và "mềm dẻo" với chủ nghĩa khủng bố cho tới nay chưa bao giờ được thể hiện rõ ràng. Bởi lẽ, cuộc chiến mà vị tổng thống này tiến hành chống lại Al-Qaeda giờ đã trở thành cuộc chiến bí mật và chủ yếu giao cho CIA đảm trách.

"Lần đầu tiên trong lịch sử, nước Mỹ phải đối mặt với lời tuyên chiến bí mật của một tổ chức. Chúng ta phải đáp trả lại chúng bằng chính cách chúng tiến hành chống lại chúng ta, đó là sử dụng những công cụ ngầm tốt nhất của sức mạnh Mỹ" - đó là phát biểu trên tờ New York Times của nghị sĩ đảng dân chủ Adam Smith, thành viên của Ủy ban lực lượng vũ trang và Ủy ban tình báo Hạ viện. Sau khi nhậm chức, vị nghị sĩ này đã có quyền truy cập vào phần lớn các tài liệu bí mật quốc phòng.

Tại Nhà Trắng, việc theo dõi cuộc chiến bí mật này được giao cho ông John Brennan, cố vấn chống khủng bố của Tổng thống Obama. Đã từng là cựu giám đốc Ban điều hành chiến dịch của CIA, cựu Trưởng văn phòng "Trung Đông", từng là nhân vật số 2 của CIA, Brennan rõ ràng là một người rất có kinh nghiệm. Trong một hội nghị vào tháng 5 vừa qua với nhóm think-tank (tập hợp chuyên gia đầu não) của Washington , Brennan đã giải thích rằng trong cuộc chiến chống khủng bố, Mỹ đã chuyển từ "búa tạ" sang "dao mổ". Một con dao mổ dĩ nhiên gây ít ồn ã và thiệt hại hơn một cái búa tạ.

Chiến lược này, được sự ủng hộ của hai đảng tại Quốc hội, đã hoàn toàn phủ nhận chiến lược của phe tân bảo thủ do Paul Wolfowitz khởi xướng. Theo chiến lược cũ, cuộc chiến chống lại chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan đã trải qua những lần "thay đổi chế độ" và chiếm đóng quân sự tại các nước xa xôi.

Thực tế đã cho thấy, sau khi nhậm chức, Obama đã gia tăng các hoạt động của CIA trong vùng các bộ lạc Pakistan, nhằm thủ tiêu "có chọn lọc" những thủ lĩnh của mạng lưới Al-Qaeda bằng những quả tên lửa Hellfire phóng ra từ máy bay không người lái.

Nhưng vụ việc khủng bố hụt vào ngày 25/12/2009 (tên khủng bố người Nigeria âm mưu làm nổ máy bay dân dụng đang trên đường bay qua Đại Tây Dương) đã chỉ ra rằng những âm mưu khủng bố nước Mỹ không còn là độc quyền của những phần tử khủng bố sống ở Pakistan và Afghanistan. Với việc tăng cường hợp tác giữa Lầu Năm Góc và tướng Kayani, người đứng đầu quân đội Hồi giáo Islamabad, không chỉ mạng lưới Al-Qaeda ở Afghanistan bị vô hiệu hóa mà mạng lưới của chúng tại Pakistan cũng trở nên tàn phế.

Những vùng đất khác của đạo Hồi, nơi thiếu sự kiểm soát của nhà nước hay thậm chí không có, đã trở thành nơi trú ngụ cho kẻ thù không đội trời chung của nền văn minh phương Tây. Những tên khủng bố nguy hiểm nhất trú ngụ tại Somalia hay Yemen (căn cứ của những kẻ cầm đầu Al-Qaeda đã giật dây tên khủng bố người Nigeria ). Tại đây, chúng có thể tự do luyện tập. 10 tháng gần đây, CIA đã tổ chức nhiều cuộc tập kích bí mật từ Kenya vào lãnh thổ Somalia nhằm trừ khử đội những phần tử của chủ nghĩa khủng bố toàn cầu.

Trước "sai lầm" ngày 25/5, nhiều cuộc không kích ít hiệu quả khác đã diễn ra tại Yemen . Vào tháng 12/2009, một cuộc oanh tạc bằng bom bi (về lý thuyết đã bị cấm theo Công ước Genève) đã san bằng một trại huấn luyện của Al-Qaeda ở sa mạc Somalia . Nhưng vụ nổ đã ảnh hưởng đến trại của người du mục gần đó. Thành thạo với chiến tranh truyền thông, Al-Qaeda đã lập tức cho phát sóng trên kênh vệ tinh Al-Jeriza đoạn phim đẫm máu quay cảnh trẻ em và phụ nữ thiệt mạng trong vụ đánh bom trên nhằm làm dấy lên phong trào chống Mỹ trong khu vực.

Một nhóm chiến binh tại Somalia được Al-Qaeda tuyển dụng.
Một nhóm chiến binh tại Somalia được Al-Qaeda tuyển dụng.

Tuy nhiên, với các thủ lĩnh Al-Qaeda thì những vùng sa mạc của Yemen hay Somali chỉ là nơi tuyển dụng một số ít thành viên mới. Mạng Internet nay đã trở thành nơi tuyển dụng chính các tay khủng bố nghiệp dư.

Cựu phóng viên chiến tranh Arnaud de Borchgrave, hiện đứng đầu một bộ phận chuyên trách về Pakistan của nhóm chuyên gia đầu não nổi tiếng CSIS giải thích với tờ Le Figaro, Pháp, rằng: "Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công ngày 11/9/2001, chỉ có khoảng 15 trang web bạo lực Hồi giáo, thì nay, con số đó lên đến hàng nghìn. Brennan đã có đủ sự sáng suốt để hiểu điều đó và ông ta đã đặt việc kiểm soát không gian mạng làm trọng tâm hàng đầu của các cơ quan tình báo Mỹ".

Vấn đề hiện nay của Nhà Trắng là chưa cho thấy được hiệu quả của cuộc chiến bí mật này. Ở Washington , người ta đang đặt câu hỏi rằng liệu những cuộc chiến này có làm suy yếu đi thế lực kẻ thù Hồi giáo hay ngược lại. Trường hợp của Yemen , nơi tòa đại sứ Mỹ luôn có đầy rẫy những nhân viên CIA, đã không đem lại kết quả khả quan. Không ai có thể khẳng định rằng mạng lưới Al-Qaeda ở đây hiện giờ đã yếu hơn hồi tháng 10/2000, thời điểm mà chúng tấn công chiến hạm USS Cole của Mỹ ở cảng Aden chỉ bằng một chiếc thuyền chứa bom, làm 17 thủy quân Mỹ thiệt mạng.

Thực tế, 9 năm sau bi kịch ngày 11/9, Mỹ chưa tìm ra được câu trả lời thích đáng cho mối thù của người Hồi giáo mà họ phải gánh chịu

N.B. (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.