Từng bị tình báo Anh thẩm vấn
Bức ảnh cho thấy, khuôn mặt thời trưởng thành của "phiến quân John", kẻ cầm dao trong các video chặt đầu của IS mới đây lần đầu tiên được công khai. Theo Sky News, hình ảnh này được chụp khi Mohammed Emwazi còn theo học tại Đại học Westminster, nơi y học chuyên ngành hệ thống thông tin và quản lý kinh doanh từ năm 2006-2009.
Emwazi là công dân Anh gốc Kuwait. Sau khi tốt nghiệp đại học, thay vì xây dựng một sự nghiệp trong ngành công nghệ thông tin, y lại rơi vào tầm ngắm của Cơ quan Tình báo Anh MI5.
Hắn ta và hai người bạn đã lên kế hoạch đến Tanzania. Tuy nhiên, khi vừa hạ cánh tới Tanzania tháng 5/2009, chúng bị bắt giữ và cuối cùng bị trục xuất. Emwazi sau đó bay tới Amsterdam, nơi hắn ta và bạn bè bị MI5 thẩm vấn.
 |
| Hình ảnh được cho là Mohammed Emwazi từ thời học đại học. |
Theo nhóm nhân quyền CAGE, Emwazi kể lại rằng, y gặp một người tự xưng là "Nick, từ MI5". Emwazi được yêu cầu giới thiệu bản thân và hỏi lý do đến Tanzania. Emwazi đưa ra câu trả lời chi tiết, nhưng Nick cho rằng, y nói dối và ý đồ thực sự của y là đến Somalia để gia nhập nhóm khủng bố al-Shabab.
"Nick nói rằng, MI5 đã theo dõi chặt chẽ chúng tôi. Tôi trả lời anh ta rằng, tôi không hề biết gì về việc đó. Nick biết tất cả mọi thứ về tôi, nơi tôi sống, những gì tôi đã làm, những người tôi thường gặp gỡ"- Emwazi kể.
Emwazi nói rằng, đặc vụ sau đó cố gắng tuyển dụng y làm người cung cấp thông tin. "Nghe này Mohammed, cậu có cả thế giới ở phía trước, cậu mới 21 tuổi, cậu vừa mới tốt nghiệp đại học xong, sao cậu không làm việc cho chúng tôi?"- Emwazi kể lại lời nói của Nick.
Emwazi từ chối làm việc cho cơ quan tình báo. Emwazi nói rằng, y không thể giúp họ vì y chỉ là "người bình thường". Vì vậy, các đặc vụ MI5 đã đe dọa gây "rắc rối". "Cậu sẽ được biết đến, cậu sẽ bị theo dõi. Cuộc sống sẽ khó khăn hơn đối với cậu"- đặc vụ nói, theo lời kể của Emwazi, được đăng tải trên trang web của nhóm CAGE.
Theo BBC, Nhóm CAGE cho rằng, việc thẩm vấn của MI5 có thể đã góp phần cực đoan hóa Emwazi. Trong khi đó, chính quyền Anh tuyên bố bình luận này là "hoàn toàn đáng bị chỉ trích".
"Chúng tôi không xác nhận hay phủ nhận những vấn đề liên quan đến tình báo"- phát ngôn viên của thủ tướng Cameron nói. "Chúng tôi đã nói rằng từ khi chứng kiến những hành động man rợ của kẻ khủng bố, chúng tôi đã quyết tâm đưa chúng ra trước công lý, cảnh sát và các cơ quan an ninh đang nỗ lực để làm điều đó, tiếp tục nỗ lực để làm điều đó và đó là những gì chúng tôi muốn thấy".
 |
| Tên đao phủ sát hại nạn nhân một cách tàn bạo. |
Thị trưởng London Boris Johnson mô tả ý kiến của nhóm CAGE là "lời bao biện cho khủng bố".
Những phần tử như Mohammed Emwazi không bị cực đoan hóa vì bị các đặc vụ an ninh thẩm vấn, cựu giám đốc MI6 John Sawers khẳng định. Ông cho biết, MI5 tiếp cận những người họ nghi ngờ có thể trở thành phần tử cực đoan nhằm cảnh cáo và cho họ cơ hội "rút chân khỏi các nhóm khủng bố".
"Ý kiến cho rằng, việc thẩm vấn của một đặc vụ MI5 là hành động cực đoan hóa là rất sai lầm"- ông nói.
Ghét bỏ nước Anh
Theo Telegraph, hai học viên y tế người Anh, tự nhận đã gặp "phiến quân John" ở Syria, cho biết, hắn ta ghét nước Anh và "luôn sẵn sàng cho chiến tranh".
Những người đàn ông này tuyên bố, họ gặp Emwazi khi y đến thăm bạn bè tại một bệnh viện họ làm việc trong vài tháng, trước khi vai trò của hắn ta xuất hiện trong các video hành quyết của IS được hé lộ.
Họ nói rằng, phiến quân John luôn mặc trang phục chiến đấu đầy đủ, ngay cả trong khu vực an toàn vào thời tiết mùa hè nóng nực. Emwazi giành được vị trí cấp cao trong hàng ngũ thông qua hành vi hung hăng, nhưng họ cũng kể rằng, y thường mang cho bạn bè trong bệnh viện những túi đầy kẹo và kem.
"Tôi nhớ, anh ta khá ít nói, nhưng không phải là người dè dặt. Anh ta có nhiều bạn bè và quan hệ rộng"- một người nói với ITV News.
Emwazi không có ý định trở về London và khá khó chịu khi đề cập đến nước Anh, một học viên cho biết. "Khi tôi nói tới Vương quốc Anh, anh ta liền cau có".
"Anh ta không hề có ý định về nước và không bao giờ nhận mình là người Anh. Emwazi chỉ nói mình là người Kuwait hay Yemen. Tên jihad của anh ta là Abu Muharib al Yemeni. Nếu bạn hỏi anh ta có phải là người Anh hay không, anh ấy sẽ nói “đúng phần nào thôi, tôi từng sống ở đó trong một thời gian dài'"- một người kể lại.
"Phiến quân John" được cho là chưa lập gia đình và có vẻ "giàu có". "Tất cả đồ anh ta dùng đều đắt tiền"- một người nói. "Súng của anh ta cũng cực kỳ đắt và hiếm tìm tại đây."
"Ngay cả vào mùa hè, khi thời tiết tại Syria rất nóng nực, hắn ta cũng mặc trang phục chiến đấu đầy đủ với tay áo dài"- một học viên nói. "Nhìn chung, y luôn sẵn sàng cho chiến tranh."
Tình báo Anh và Mỹ hiện đang truy lùng y bằng các kỹ thuật điều tra như nhận diện giọng nói và gương mặt cũng như phỏng vấn các con tin từng bị IS giam giữ.
Trong các video hành quyết con tin phương Tây mà IS tung ra, y luôn mặc bộ đồ màu đen, trùm kín mặt, tay cầm dao và nói bằng giọng Anh. Y dùng các video này để đe dọa phương Tây và các nhà lãnh đạo như Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Anh David Cameron.
