Theo Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), trong 9 tháng đầu năm, toàn quốc có hơn 4,4 triệu lượt thí sinh dự sát hạch lái xe các hạng, trong đó khoảng 65% đạt yêu cầu. Đáng chú ý, có thí sinh ở Tuyên Quang thi sát hạch hạng B số sàn tới 18 lần nhưng vẫn chưa đạt.
Cụ thể, Cục CSGT cho biết, trong 9 tháng đầu năm, toàn quốc có 4.415.691 lượt thí sinh có mặt dự sát hạch lái xe các hạng, trong đó 2.886.413 trường hợp đạt, chiếm 65,37%. Như vậy, vẫn còn hơn 1,5 triệu lượt thí sinh chưa đạt yêu cầu trong các kỳ sát hạch. Kết quả cho thấy việc hoàn thành các nội dung sát hạch để được cấp giấy phép lái xe (GPLX) đòi hỏi người học phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống và kỹ năng điều khiển phương tiện.
Nhiều thí sinh trượt sát hạch nhiều lần
Trong số những trường hợp dự sát hạch nhiều lần nhưng chưa đạt, Cục CSGT ghi nhận một số trường hợp đặc biệt ở hạng B số sàn. Cụ thể, tại Tuyên Quang có một thí sinh trượt tới 18 lần; Quảng Ninh có một thí sinh trượt 15 lần; Ninh Bình có một trường hợp trượt 14 lần; Sơn La có thí sinh trượt 12 lần.
Đáng chú ý, sa hình là nội dung có nhiều trường hợp thí sinh trượt lặp lại; trong số này có không ít thí sinh lớn tuổi. Tại Lào Cai, một thí sinh sinh năm 1965 trượt sa hình 8 lần; tại Lâm Đồng, thí sinh sinh năm 1966 trượt 7 lần; tại Lai Châu, một thí sinh sinh năm 1974 trượt 5 lần; Quảng Ngãi có trường hợp sinh năm 1974 trượt 9 lần; Quảng Trị có thí sinh sinh năm 1976 trượt 4 lần.
Không chỉ phần thực hành, nội dung lý thuyết cũng khiến một số thí sinh phải thi lại nhiều lần. Cục CSGT ghi nhận tại Vĩnh Long có một trường hợp thi hạng C1 trượt lý thuyết 10 lần; tại Hải Phòng, một thí sinh hạng B trượt lý thuyết 9 lần; tại Quảng Trị, có 2 thí sinh sinh năm 2007 trượt phần lý thuyết lần lượt 5 và 6 lần.
Những con số này cho thấy việc thi sát hạch lái xe không chỉ phụ thuộc vào khả năng điều khiển phương tiện mà còn yêu cầu người dự thi nắm chắc kiến thức và thực hiện đúng các quy định, kỹ năng trong từng phần sát hạch. Điều đáng chú ý là dù chưa đạt sau nhiều lần dự thi, các thí sinh vẫn tiếp tục học lại, ôn tập và đăng ký sát hạch lại. Việc phải thi lại nhiều lần cũng cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là có được GPLX mà còn phải bảo đảm người được cấp giấy phép có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để tham gia giao thông.
Không để thí sinh học mẹo
Lý giải vì sao thí sinh trượt nhiều hơn trước, lãnh đạo Phòng Hướng dẫn, đào tạo, sát hạch, quản lý giấy phép của người điều khiển phương tiện giao thông, Cục CSGT cho biết, lý do thứ nhất là trước đây, thí sinh chủ yếu học mẹo, học mẹo cả phần thi lý thuyết và sát hạch sa hình.
Cục CSGT đã tập huấn cho đội ngũ sát hạch viên rất kỹ về kỹ năng và phương pháp chấm điểm, đồng thời tuyên truyền đến các cơ sở đào tạo, không để thí sinh học theo mẹo. Bên cạnh việc trừ điểm trên hệ thống, CSGT cũng chấm điểm trực tiếp đối với một số nội dung đã được quy định.
Thứ hai, hiện nay, phần thi khiến thí sinh trượt nhiều nhất vẫn là phần thi sát hạch kỹ năng lái xe trên đường. Đối với phần thi này, đồng chí Cục trưởng cũng như các đồng chí lãnh đạo Cục CSGT đã chỉ đạo rất quyết liệt phải đảm bảo thí sinh có đầy đủ kỹ năng khi tham gia giao thông. Ngoài việc trừ điểm các bài đã được thiết kế trên hệ thống chấm điểm tự động, còn chấm các kỹ năng liên quan đến việc vi phạm quy tắc giao thông trên đường.
Nói thêm về nội dung này, Đại tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục CSGT cho biết, Bộ Công an rất chú trọng công tác quản lý người điều khiển phương tiện. Việc này xuất phát từ tình hình thực tế tai nạn giao thông xảy ra do ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện thực hiện rất nhiều. Từ đó, Cục CSGT đã hệ thống các câu hỏi để kiểm tra lại cách nhận biết, hiểu biết và chấp hành của người dân.
Cục CSGT cũng chỉ đạo CSGT địa phương làm rất nhiều, rất nghiêm túc. Thông qua quá trình sát hạch, Cục CSGT đã tham mưu, đề xuất lại, ngược lại xây dựng để điều chỉnh các nội dung giáo trình, phương pháp đào tạo, để đảm bảo những người học nắm được công nghệ, kỹ năng, kỹ thuật và kỹ năng xử lý tình huống.
Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cục CSGT cho biết thêm, lãnh đạo Bộ Công an rất trăn trở làm sao để giảm tai nạn xuống mức thấp nhất, bảo vệ tối đa tính mạng, sức khoẻ, tài sản của người dân trên đường. Chính vì vậy, Cục CSGT cũng đã nghiên cứu nhiều giải pháp để thực hiện. Một trong những biện pháp sắp tới là sẽ xây dựng lại bộ câu hỏi sát hạch lý thuyết sát với thực tế hơn, đảm bảo học viên phải học thực chất, không thể học mẹo. “Đặc biệt, chúng tôi đang thiết kế để người dân có thể thi lý thuyết tại nhà trên điện thoại di động, không cần đến trung tâm đào tạo. Bên cạnh đó, sẽ phối hợp với các trường học tuyên truyền, đào tạo kỹ năng tham gia giao thông cho học sinh theo từng lứa tuổi, bảo đảm thực chất hơn. Theo đó, học sinh đủ 14 tuổi, phải đảm bảo nắm rõ pháp luật về an toàn giao thông mới được điều khiển phương tiện. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong tương lai”, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh.
Từ ngày 1/1/2025, hệ thống GPLX được phân thành 15 hạng, tương ứng với từng loại phương tiện và điều kiện của người lái. Theo quy định, độ tuổi tối thiểu để được cấp GPLX được chia thành các nhóm: Từ đủ 18 tuổi đối với các hạng A1, A, B1, B, C1; từ đủ 21 tuổi đối với hạng C, BE; từ đủ 24 tuổi đối với D1, D2, C1E, CE; và từ đủ 27 tuổi đối với D, D1E, D2E, DE.
Một điểm cần lưu ý là hạng B1 từ năm 2025 không còn là GPLX dành cho ô tô số tự động như cách hiểu theo hệ thống trước đây. Người học lái ô tô thông thường thuộc phạm vi của hạng B sẽ được đào tạo, sát hạch để cấp GPLX hạng B.
Các GPLX hạng B1, B1 số tự động đã được cấp trước thời điểm quy định mới có hiệu lực vẫn được sử dụng theo quy định chuyển tiếp, không bị mất giá trị chỉ vì hệ thống hạng GPLX được thay đổi.
Ngoài điều kiện về độ tuổi, người học và người lái xe còn phải đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe theo quy định. Đối với người lái ô tô chở người trên 29 chỗ hoặc xe chở người giường nằm, pháp luật cũng quy định giới hạn độ tuổi tối đa là 57 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ.
