Từ khi ra đời và trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta thường xuyên chăm lo xây dựng lực lượng CAND về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức.
Dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, CAND luôn quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt các quan điểm, chủ trương của Đảng, khẳng định rõ vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của mình trong sự xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; luôn thể hiện bản chất cách mạng, bản lĩnh chính trị, mưu trí, dũng cảm, lập nhiều chiến công, thành tích to lớn, tạo nên truyền thống anh hùng vẻ vang, xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tuyệt đối tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Khi nói về công tác chính trị, V.I. Lênin chỉ rõ: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”(1), “…Một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự bảo vệ”(2); làm tốt công tác chính trị là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp giữ vững an ninh chính trị, an ninh quốc gia.
Thấm nhuần, vận dụng sáng tạo tư tưởng đó vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, nhiệm vụ chuyên môn phải phục tùng nhiệm vụ chính trị: “không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”(3). Trong suốt quá trình cách mạng, Đảng ta chăm lo, lãnh đạo trên tư tưởng, đường lối xuyên suốt này và CAND lấy đó là nguyên tắc chỉ đạo, phương châm hành động mọi mặt công tác, xây dựng về chính trị làm cơ sở trong suốt quá trình hình thành và phát triển.
Xét về bản chất, xây dựng lực lượng CAND về chính trị thực chất là xây dựng và giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính dân tộc, tính Đảng và tính nhân dân sâu sắc, xây dựng đạo đức cách mạng, đảm bảo CAND luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân; là đội quân cách mạng của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, phục vụ.
Từ khi ra đời, đồng hành cùng dân tộc, nhân dân, đất nước, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự lãnh đạo của Đảng, 75 năm qua, Đảng uỷ Công an Trung ương và Lãnh đạo Bộ Công an qua các thời kỳ luôn xác định công tác chính trị trong CAND là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, tạo nên nhận thức chính trị, ý thức chính trị, trách nhiệm chính trị, hun đúc đạo đức cách mạng của Công an nhân dân, trở thành sức mạnh nội lực bên trong, tạo nên những chiến công hiển hách của Công an nhân dân, góp phần đặc biệt quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám “long trời lở đất”, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày 2-9-1945, chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, hoàn toàn thống nhất đất nước và trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Từ truyền thống anh hùng, vẻ vang của CAND đã có những tấm gương tiêu biểu trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời đại Hồ Chí Minh.
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã khẳng định, trong bất luận hoàn cảnh nào, lực lượng CAND luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa với bản lĩnh chính trị vững vàng “chỉ biết còn Đảng thì còn mình”(4), sẵn sàng chiến đấu, hy sinh bảo vệ Đảng, chế độ, Nhà nước và Nhân dân; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gắn bó mật thiết với nhân dân; mưu trí, dũng cảm, luôn kề vai, sát cánh cùng Quân đội nhân dân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn TTATXH, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định phục vụ thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, đối ngoại của đất nước.
Hiện nay, tình hình thế giới và trong nước có cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen, đặt ra nhiều yêu cầu, nhiệm vụ to lớn hơn. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh, hợp tác, cạnh tranh, đấu tranh và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các nước ngày càng tăng.
Chính trị, an ninh thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến phức tạp, tranh chấp lãnh thổ, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chiến tranh mạng, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, cường quyền áp đặt, thực dụng, dân tuý, li khai; cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 phát triển mạnh mẽ; tranh chấp chủ quyền biển, đảo trong khu vực và trên biển Đông tiếp tục diễn ra phức tạp, gay gắt…
Tình hình trên tác động sâu sắc nhiệm vụ an ninh, trật tự. Công tác chính trị, tư tưởng trong CAND càng trở nên quan trọng hơn, góp phần quyết định sức mạnh của CAND. Theo đó, đổi mới nâng cao hiệu quả chất lượng công tác chính trị, tư tưởng trong Công an nhân dân.
Việc giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước với CAND, xây dựng Đảng trong CAND trong sạch, vững mạnh, gắn với thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là một yêu cầu khách quan, cấp bách.
Cùng với việc hoàn thiện sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an bảo đảm tập trung, thống nhất, chuyên sâu, tinh gọn đầu mối, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, theo hướng “Bộ tinh, tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở”, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, đủ phẩm chất, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ theo tinh thần Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 khóa XII.
Tập trung thực hiện tốt hơn quy định trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là thủ trưởng, bí thư cấp ủy Công an các cấp; tăng cường phối hợp với các ban, bộ, ngành, địa phương, tranh thủ sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao là điểm nhấn quan trọng.
Những việc làm có tính giải pháp căn bản khác đó là, đổi mới, nâng cao chất lượng việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Sáu điều Bác Hồ dạy CAND, xây dựng phong cách người CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ, văn hoá ứng xử CAND… từ đó bảo đảm hiệu quả thực chất trong giáo dục đạo đức, lối sống, đi đôi với giáo dục phong cách làm việc khoa học, cụ thể, sâu sát cơ sở.
Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kiên quyết các trường hợp cán bộ, chiến sĩ vi phạm pháp luật, kỷ luật, có dấu hiệu suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, quan liêu, vô cảm trước những khó khăn, bức xúc của nhân dân; cán bộ CAND vừa có đức, có tài, thật sự tận tuỵ, liêm chính theo đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu “Công an của ta là Công an nhân dân, vì nhân dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc”(5)
Kiện toàn, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng trong CAND; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên có trình độ cao về lý luận chính trị, pháp luật, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đổi mới chương trình đào tạo các cấp học, phân định rõ mục tiêu đào tạo, nội dung kiến thức giữa các ngành học và trình độ.
Kết hợp công tác đào tạo nâng cao trình độ năng lực, kỹ năng nghề nghiệp với giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp. Đổi mới phương pháp giảng dạy, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận, thực tiễn, cơ sở; chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, pháp luật, nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ, quan tâm bồi dưỡng trình độ lãnh đạo, chỉ huy…đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình hiện nay.
