Công nghiệp vũ trụ gặp khó về nhân lực

Phát triển ngành công nghiệp vũ trụ đang trở thành lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của Việt Nam nhằm từng bước chiếm lĩnh không gian. Tuy nhiên, nước ta đang đối mặt với bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực do lĩnh vực này còn mới mẻ và chi phí đào tạo rất tốn kém. 

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là dự án khoa học công nghệ được đầu tư lớn nhất trong vòng 35 năm qua với tổng kinh phí 600 triệu USD bằng vốn vay ODA của Nhật Bản. Dự án đã được khởi công xây dựng từ ngày 19-9-2012, dự kiến hoàn thành vào năm 2020. Khi đi vào hoạt động, đây sẽ là nơi sản xuất ra các vệ tinh dùng công nghệ radar hiện đại, cho phép chụp ảnh toàn bộ trái đất với độ phân giải rất cao và có thể chụp được trong mọi điều kiện thời tiết.

Dù được đẩy mạnh đầu tư nhưng Việt Nam đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực cho việc phát triển công nghệ vũ trụ. Theo kế hoạch, khi Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đi vào hoạt động, dự kiến cần khoảng 250 chuyên gia.

Tuy nhiên, hiện tại, mỗi năm Việt Nam chỉ có thể đào tạo được khoảng 25 kĩ sư. Để đáp ứng bài toán nhân lực trình độ cao, Trung tâm Vệ tinh quốc gia đã cử 36 cán bộ đi đào tạo tại các trường đại học danh tiếng của Nhật Bản như Đại học Tokyo, Đại học Keio, Đại học Tohoku, Đại học Hokkaido và Học việc Công nghệ Kyushu. Nhóm chuyên gia này đang thực hiện dự án vệ tinh MicroDragon, dự kiến phóng lên quỹ đạo vào năm 2018.

Đội ngũ kĩ sư Việt Nam tham gia chế tạo vệ tinh MicroDragon tại Nhật Bản.
Đội ngũ kĩ sư Việt Nam tham gia chế tạo vệ tinh MicroDragon tại Nhật Bản.

Thời gian tới, sẽ có thêm khoảng 100 lượt cán bộ của Trung tâm Vệ tinh quốc gia được đào tạo nâng cao tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng chủ động phối hợp với các trường đại học trong nước như Đại học Công nghệ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Khoa học và Công nghệ (Đại học Việt – Pháp) và Đại học Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh để đào tạo chương trình đại học và sau đại học về công nghệ vũ trụ.

Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Vệ tinh quốc gia, công nghiệp vũ trụ là một ngành công nghệ cao, được tích hợp từ nhiều ngành khoa học công nghệ khác nhau nhằm chế tạo và ứng dụng các phân hệ như vệ tinh, tên lửa đẩy, trạm mặt đất...

Do vậy, điểm cốt yếu nhất cho ngành này là yếu tố con người. Việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao xuất phát ở chỗ chi phí đào tạo quá tốn kém. Tính trung bình, chi phí để đào tạo một chuyên gia trong lĩnh vực này tại Nhật Bản vào khoảng 6 tỉ đồng. Nguồn kinh phí này nằm trong hạng mục chuyển giao công nghệ của phía Nhật Bản dành cho Việt Nam.

Tuy nhiên, Nhật Bản chỉ hỗ trợ kinh phí đào tạo cho 36 cán bộ, trong khi Trung tâm Vệ tinh quốc gia cần phải có tới 250 chuyên gia để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ khi đi vào hoạt động.

Thêm một rào cản cho bài toán nhân lực là cơ chế đãi ngộ hiện nay vẫn chưa hấp dẫn. PGS.TS Phạm Anh Tuấn bày tỏ lo ngại: "Đào tạo một thạc sĩ công nghệ vũ trụ ở Nhật Bản vào khoảng 6 tỉ đồng, thế nhưng về Việt Nam làm việc chỉ được trả lương 3-4 triệu.

Với mức thu nhập thấp như thế, rất khó để giữ chân những người giỏi. Chúng tôi đang đệ trình Chính phủ xin cơ chế ưu đãi đặc thù cho các chuyên gia làm việc tại Trung tâm Vũ trụ quốc gia. Hiện nay, trong số 36 cán bộ được cử đi học chương trình thạc sĩ, chỉ có 6 người có biên chế Nhà nước trả lương. Số lượng còn lại phải nhận lương từ nguồn hỗ trợ của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".

Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang triển khai xây dựng đồng thời tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Nha Trang. Vào đầu năm 2017, Trung tâm Phát triển nhân lực và Chuyển giao công nghệ vũ trụ tại Hà Nội; Trung tâm phổ biến kiến thức vũ trụ tại Hòa Lạc và Đài Thiên văn Nha Trang tại Khánh Hòa sẽ đi vào hoạt động.

Dự kiến đến năm 2018 - 2019, các cơ sở của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc và Trung tâm Ứng dụng công nghệ vũ trụ tại thành phố Hồ Chí Minh cũng sẽ hoàn thành. Như vậy, đến năm 2019, dự án sẽ có đầy đủ cơ sở hạ tầng cần thiết. Với hạ tầng được đầu tư hiện đại và đồng bộ, sau khi đi vào hoạt động, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành một trung tâm khoa học công nghệ hiện đại của đất nước và là trung tâm vũ trụ hàng đầu ASEAN.

Từ nay đến năm 2020, Việt Nam sẽ có thêm 3 vệ tinh khác được phóng lên quỹ đạo là MicroDragon (2018) và NanoDragon, LOTUSat-1 (2019). Với việc đầu tư bài bản và tầm nhìn chiến lược, Việt Nam đang từng bước đi vào cuộc đua chiếm lĩnh không gian.

Khánh Vy

Các tin khác

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Ngày 4/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với một trường hợp về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân” do đăng tải thông tin sai sự thật về công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Mỗi ngày, có hàng triệu thông tin xuất hiện nhưng không phải tất cả đều là sự thật. Tin giả đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống. Những dòng tin lạ, ảo nhưng hậu quả để lại là thật. Chúng gieo nhận thức sai lệch, chia rẽ cộng đồng, và từng bước bào mòn niềm tin xã hội. Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Thật hay AI?

Thật hay AI?

Mỗi ngày bạn xem hàng trăm hình ảnh, liệu bạn có tự tin phân biệt được đâu là hình ảnh thật, đâu là hình ảnh do AI tạo ra?

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên thông tin mới, nơi mỗi giây có hàng triệu nội dung được tạo ra, tiếp cận và lan truyền trên internet với tốc độ chưa từng có. Theo Data Reportal, 5,66 tỷ người trên thế giới - tương đương 68,7% dân số toàn cầu đang sử dụng mạng xã hội. Thông tin chưa bao giờ có sức lan tỏa mạnh mẽ như ngày nay. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một kỷ nguyên mới thay đổi cách nội dung được tạo ra và cách thông tin được lan truyền chỉ từ vài câu lệnh...

 Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Trong hội thảo về thực thi bản quyền trên môi trường số vào chiều 30/7, tại Hà Nội, các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp nhằm tăng cường thực thi quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt là trong quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng được đề xuất tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP, trong đó có quy định không cho tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội,... được quan tâm, thảo luận tại hội thảo lấy ý kiến dự thảo vào chiều 23/7 tại Hà Nội.

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 chính thức diễn ra từ ngày 17-19/7 tại Hà Nội, quy tụ gần 2.500 lượt đăng ký, hơn 300 đội thi trong và ngoài nước về phát triển giải pháp AI từ bài toán thực tiễn.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có nguy cơ trở thành tâm điểm của những hành vi quấy rối. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời đại số ngày càng phát triển, vấn nạn này đang trở nên phức tạp và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ xảy ra ngoài đời thực, những hành vi quấy rối, bạo lực giới còn có thể xuất hiện trên không gian mạng qua những tin nhắn, bình luận hay hành vi tưởng chừng vô hại nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Các đối tượng thuê tên miền, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, quảng bá trên Facebook, Telegram, TikTok, Instagram, Google nhằm thu hút người tham gia. Hoạt động vi phạm pháp luật của nhóm đối tượng dưới vỏ bọc là một công ty khởi nghiệp về Công nghệ, được tổ chức với mô hình chuyên nghiệp gồm quản trị, kỹ thuật, marketing, hỗ trợ khách hàng, kế toán và thanh toán.