Những cuộc gặp đặc biệt qua màn hình
Qua màn hình tại phòng thăm gặp trực tuyến của Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa, chị Trịnh Thị Trang, ở xã Nguyệt Ấn xúc động khi được nhìn thấy người chồng đang chấp hành án. Không còn là những lời hỏi thăm qua điện thoại chỉ nghe được giọng nói, giờ đây, hai người có thể trực tiếp nhìn mặt, trò chuyện và động viên nhau. Với chị Trang, niềm vui giản dị nhất là thấy chồng vẫn khỏe mạnh, tinh thần ổn định để yên tâm cải tạo.
“Qua buổi gặp hôm nay, tôi rất cảm ơn trại tạm giam đã tạo điều kiện cho vợ chồng được gặp nhau qua truyền hình trực tuyến. Nhìn thấy chồng khỏe mạnh, tôi mừng lắm. Mong rằng mô hình sẽ tiếp tục được duy trì, nhân rộng để nhiều gia đình có hoàn cảnh như chúng tôi được gặp người thân thuận lợi hơn”, chị Trang chia sẻ.
Cuộc gặp diễn ra qua màn hình nhưng mang lại những cảm xúc chân thực, giúp người thân vơi nỗi nhớ mong, phạm nhân có thêm điểm tựa tinh thần. Đây cũng là ý nghĩa mà Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa hướng tới khi ứng dụng công nghệ vào hoạt động chuyên môn, gắn chuyển đổi số với yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác quản lý giam giữ là yêu cầu thiết thực. Tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng mục tiêu xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022, tạo động lực để các đơn vị chủ động đổi mới phương thức công tác, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Hiện Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đang quản lý 124 phạm nhân. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã giải quyết hơn 300 lượt thân nhân đến thăm gặp, trong đó khoảng 25% trường hợp có người thân ở xa, hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Với nhiều gia đình, mỗi lần thăm gặp đồng nghĩa với một chuyến đi dài, phát sinh chi phí tàu xe, ăn ở và ảnh hưởng đến công việc mưu sinh. Không ít người vì điều kiện sức khỏe, công việc hoặc khoảng cách địa lý nên không thể thường xuyên trực tiếp đến gặp người thân.
Trong khi đó, sự quan tâm, động viên của gia đình có vai trò quan trọng đối với quá trình giáo dục, cải tạo phạm nhân. Được trực tiếp nhìn thấy cha mẹ, vợ chồng, con em giúp những người đang chấp hành án vơi bớt mặc cảm, ổn định tâm lý và có thêm động lực sửa chữa sai lầm.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ động triển khai mô hình “Phòng thăm gặp và liên lạc trực tuyến dành cho phạm nhân”, trên cơ sở các quy định hiện hành, trong đó có Thông tư số 88/2026/TT-BCA ngày 10/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an về chế độ thăm gặp, liên lạc và nhận quà của phạm nhân.
Phòng thăm gặp trực tuyến được bố trí tại khu trung tâm trại tạm giam, sử dụng các thiết bị phổ biến như máy tính, màn hình, camera, micro, loa và đường truyền kết nối. Với kinh phí hơn 30 triệu đồng, mô hình không đòi hỏi đầu tư hạ tầng công nghệ phức tạp nhưng mang lại lợi ích thiết thực, nhất là đối với những gia đình ở xa, điều kiện kinh tế còn khó khăn.
Giá trị của mô hình còn được thể hiện qua câu chuyện của phạm nhân Lê Thúy Hằng, ở phường Sầm Sơn, khi được gặp bố mẹ đang sinh sống tại miền Nam qua màn hình. Do khoảng cách địa lý và hoàn cảnh gia đình khó khăn, việc trực tiếp gặp người thân không phải lúc nào cũng thực hiện được. Nay được nhìn thấy bố mẹ khỏe mạnh, nghe giọng nói thân quen và trực tiếp hỏi thăm tình hình gia đình, Hằng không giấu được xúc động. “Em rất mừng khi được nhìn thấy bố mẹ vẫn khỏe mạnh. Em nhận thức được những sai lầm của mình, sẽ cố gắng chấp hành tốt nội quy, tích cực lao động, cải tạo để sớm trở về với gia đình”, Hằng chia sẻ.
Chuyển đổi số gắn với hiệu quả quản lý
Trước mỗi cuộc gặp, cán bộ được phân công kiểm tra thông tin người tham gia, thiết bị và đường truyền; tổ chức dẫn giải phạm nhân đến phòng chuyên dụng theo đúng quy trình. Trong suốt quá trình kết nối, cán bộ trực tiếp quản lý, giám sát, kịp thời nhắc nhở hoặc xử lý bằng biện pháp kỹ thuật nếu phát hiện nội dung không phù hợp. Các yêu cầu về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, dữ liệu cá nhân và an ninh, an toàn cơ sở giam giữ luôn được đặt lên hàng đầu.
Thăm gặp trực tuyến và liên lạc bằng phương tiện điện tử có kết nối hình ảnh, âm thanh là những hình thức cần được thực hiện theo đúng điều kiện, chế độ tương ứng. Các hoạt động này không mặc nhiên thay thế thăm gặp trực tiếp hoặc làm thay đổi tiêu chuẩn, điều kiện do pháp luật quy định.
Thiếu tá Đỗ Mạnh Tuấn, Phó Trưởng Phân trại Quản lý phạm nhân cho biết, mô hình được triển khai nhằm nâng cao chất lượng thực hiện chế độ, chính sách đối với phạm nhân, đồng thời hỗ trợ công tác giáo dục, cải tạo. Quy trình được thực hiện thống nhất, bảo đảm vừa tạo thuận lợi cho gia đình, vừa duy trì nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong quản lý giam giữ.
Cùng với phòng thăm gặp trực tuyến, Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giải quyết thủ tục thăm gặp và tiếp nhận tiền lưu ký cho người bị tạm giữ, tạm giam. Trong 10 tháng của năm 2026, đơn vị đã giải quyết khoảng 5.000 lượt thủ tục thăm gặp thông qua việc khai thác thông tin trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Thông tin thân nhân được tích hợp trên hệ thống giúp cán bộ đối chiếu, xác minh theo quy định. Với những trường hợp dữ liệu đáp ứng yêu cầu, người dân có thể giảm nhu cầu đi lại để xin xác nhận tại địa phương, qua đó tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí.
Việc tiếp nhận tiền lưu ký qua tài khoản ngân hàng cũng tạo thuận lợi đáng kể cho những gia đình ở xa. Anh Lê Duy Hòa, ở phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh cho biết quãng đường từ nhà đến Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa dài hơn 400km cả đi lẫn về. Trước đây, mỗi lần trực tiếp đến gửi tiền lưu ký cho con đều phát sinh chi phí đi lại đáng kể, ảnh hưởng đến công việc mưu sinh.
“Chúng tôi rất phấn khởi khi được trại tạm giam tạo điều kiện gửi tiền lưu ký qua tài khoản. Cách làm này thuận tiện, giúp gia đình tiết kiệm chi phí đi lại và chủ động hơn trong việc hỗ trợ người thân”, anh Hòa chia sẻ.
Theo Đại tá Nguyễn Tiến Dũng, Giám thị Trại Tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa, việc ứng dụng công nghệ trong các khâu công tác được thực hiện theo chủ trương chuyển đổi số và chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh, hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân, đồng thời phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, đơn vị chú trọng tập huấn cán bộ, hoàn thiện quy trình, kiểm tra điều kiện kỹ thuật và xây dựng phương án xử lý những tình huống phát sinh như mất điện, gián đoạn đường truyền hoặc thông tin người tham gia không trùng khớp. Hoạt động kết nối chỉ được thực hiện khi bảo đảm đầy đủ điều kiện nghiệp vụ, kỹ thuật và được Giám thị quyết định.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi giải quyết được những khó khăn từ thực tiễn, giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn. Với mô hình “Phòng thăm gặp và liên lạc trực tuyến dành cho phạm nhân”, công nghệ trở thành cầu nối bổ trợ cho các hình thức liên hệ truyền thống, góp phần gắn công tác quản lý, giáo dục, cải tạo với tính nhân văn.
