Sáng ngày 23/6, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố 2 pháp lệnh, gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại tòa án nhân dân.
Các đồng chí: Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước; Nguyễn Thị Thúy Ngần, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp; Nguyễn Văn Tiến, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chủ trì họp báo. Tham dự họp báo có đại diện các bộ, ban, ngành, cơ quan có liên quan.
Tại cuộc họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đã công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố 2 pháp lệnh.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh giới thiệu những nội dung cơ bản của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Theo đó, mục đích ban hành pháp lệnh nhằm thể chế hóa kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, trong đó đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là yêu cầu về hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới, xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp.
Các quy định của pháp lệnh sửa đổi, bổ sung 9 điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật với 5 nhóm chính sách. Cụ thể, mở rộng phạm vi hợp nhất văn bản đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương; mở rộng đối tượng hợp nhất văn bản đối với văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ một phần, hết hiệu lực một phần, tạm ngưng hiệu lực một phần hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực một phần văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành trước đó.
Đồng thời, sửa đổi bổ sung quy định về việc hợp nhất bảo đảm thực hiện Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/ 2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo theo Thông báo số 11-TB/BCĐTW ngày 22/12/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương. Qua đó, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, công chức khi áp dụng pháp luật, góp phần thực hiện đúng chủ trương "lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm trong thiết kế chính sách".
Pháp lệnh cũng giao Chính phủ quy định chi tiết kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất để sửa đổi, bổ sung các mẫu trình bày văn bản hợp nhất nhằm đơn giản hóa các nội dung ghi chú, chú thích, hướng dẫn về mẫu trình bày văn bản hợp nhất của địa phương, phù hợp với các tình huống phát sinh trên thực tiễn.
Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động hợp nhất văn bản để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong việc thực hiện công tác hợp nhất văn bản, thể chế hóa chủ trương ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động hợp nhất văn bản, góp phần nâng cao tiến độ và chất lượng văn bản hợp nhất.
Đồng chí Lê Thế Phúc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, Toà án nhân dân tối cao đã giới thiệu nội dung cơ bản của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại tòa án nhân dân, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Theo đó, việc xây dựng pháp lệnh nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc tại tòa án nhân dân bảo đảm đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Phòng, chống ma túy; khắc phục những khó khăn, bất cập của thực tiễn; phù hợp với chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ.
Về phạm vi điều chỉnh, pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đơn giản hóa một số trình tự, thủ tục, phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính; rút ngắn một số thời hạn giải quyết bảo đảm tiến hành nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; rà soát, sửa đổi một số quy định cụ thể nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy.
Phát biểu kết thúc buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài nhấn mạnh, tuy điều chỉnh những lĩnh vực khác nhau nhưng cả 2 pháp lệnh đều có ý nghĩa thiết thực trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nâng cao chất lượng xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật. Đồng thời, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, cơ quan, tổ chức đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật đã góp phần khắc phục tình trạng khó tra cứu, khó áp dụng khi hệ thống văn bản thường xuyên được sửa đổi, bổ sung. Điểm rất đáng chú ý là nâng cao giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất, hướng tới để văn bản hợp nhất thực sự trở thành công cụ chính thức, thuận tiện, minh bạch cho người dân, doanh nghiệp,cán bộ, công chức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật.
Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại tòa án nhân dân tiếp tục hoàn thiện cơ chế tư pháp trong lĩnh vực hành chính đặc thù; bảo đảm trình tự, thủ tục chặt chẽ, khách quan, kịp thời; tăng cường ứng dụng phương thức điện tử; đồng thời đề cao yêu cầu bảo vệ quyền con người; quyền công dân, nhất là đối với những trường hợp liên quan trực tiếp đến nhân thân, tự do, danh dự và đời sống của người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
