Với bờ biển dài 189km, đi qua địa phận 12 xã, phường; tỉnh Đắk Lắk là một trong 21 tỉnh, thành phố trong nước có biển. Vùng biển Đắk Lắk có nhiều đầm, vịnh, vũng, gành, bãi triều, cửa sông với nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển.
Hàng chục năm qua, nghề nuôi tôm, cá, cua, ghẹ, ốc hương… ở vùng ven biển tỉnh Đắk Lắk mở rộng và phát triển tại vịnh Xuân Đài, Vũng Rô, đầm Cù Mông, đầm Ô Loan và vùng ven biển các xã, phường Hòa Xuân, Tuy An Nam, Ô Loan, An Ninh Đông, Xuân Cảnh, Xuân Đài, Sông Cầu. Đặc biệt con tôm hùm thả nuôi lồng bè không chỉ là sản vật chủ lực góp phần đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội địa phương, mà vùng nuôi tôm ở hai phường Sông Cầu, Xuân Đài đã được cả nước biết đến là “thủ phủ tôm hùm” ở Đắk Lắk.
Chỉ riêng vịnh Xuân Đài mở rộng thênh thang hơn 13.000ha giữa vòng cung dãy núi Cổ Ngựa đã có những vùng nuôi tôm hùm lâu đời như Vũng La, Vũng Sứ, Vũng Chào, Vũng Me, Vũng Lắm, Gành Đỏ… 4 năm về trước, lần đầu tiên Lễ hội tôm hùm Sông Cầu lần đầu tiên được tổ chức, thu hút nhiều đầu bếp nổi tiếng trong nước tranh tài tại chương trình ẩm thực “Tôm hùm - Tinh hoa của biển” với hơn 100 món ăn chế biến từ tôm hùm, xác lập kỷ lục Việt Nam.
Trao đổi với phóng viên Báo CAND chiều 5/8, ông Đào Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, nghề nuôi tôm hùm ở địa phương này đã hình thành hơn 35 năm, số lượng lồng bè thả nuôi biến động mỗi năm, đến nay ước tính có khoảng 153.000 lồng với tổng diện tích thả nuôi tôm hùm gần 2.000ha.
Trong năm 2025, mặc dù vấp phải rất nhiều khó khăn do thời tiết biến động, bão lũ gây thiệt hại nặng nề, nhưng sản lượng tôm hùm thương phẩm vẫn đạt 2.520 tấn, 6 tháng đầu năm nay khoảng 1.520 tấn, đạt 56,8% so với kế hoạch. Những năm gần đây, mỗi năm nghề nuôi tôm hùm ở Đắk Lắk thu về hơn 2.500 tỷ đồng và tạo sinh kế cho hàng ngàn gia đình.
Theo Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk, trước thực tế về nhu cầu tôm hùm giống thả nuôi mỗi năm tại các đầm, vịnh, vùng ven biển tỉnh này khoảng 20-30 triệu con, trong khi nguồn giống khai thác từ môi trường tự nhiên chỉ cung cấp được khoảng 400.000 con giống. Do đó, một số đối tượng đã mua nguồn giống nhập lậu từ nước ngoài, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không được kiểm dịch để vận chuyển đến các vùng nuôi tôm bán cho người dân để thu lợi bất chính.
Đại diện lãnh đạo Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, hoạt động mua bán tôm hùm giống nhập lậu từ nước ngoài tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ bất ổn đối với nghề nuôi trồng thủy sản. Trước hết là chưa được kiểm dịch nên nguồn giống nhập lậu có thể mang mầm bệnh nguy hiểm, làm lây lan dịch bệnh trên diện rộng, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người nuôi tôm hùm. Mặt khác, việc thả nuôi tôm hùm giống nhập lậu, không rõ nguồn gốc còn làm ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái biển, làm suy giảm nguồn lợi thủy sản tự nhiên và gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực thủy sản.
Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho người nuôi tôm hùm khi nguồn giống nhập lậu gây ra dịch bệnh mà hoạt động kinh doanh tôm hùm giống nhập lậu, không có nguồn gốc, không được kiểm dịch còn gây thất thoát ngân sách nhà nước do đối tượng kinh doanh không thực hiện nghĩa vụ thuế, phí và kiểm dịch. Về phía người nuôi tôm hùm, khi mua nguồn giống nhập lậu, không có nguồn gốc là vô tình tiếp tay cho các đường dây buôn lậu hoạt động, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế và trật tự an toàn xã hội.
Bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, UBND tỉnh và Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, hơn một năm qua, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đã tăng cường bám sát địa bàn cơ sở, nắm chắc tình hình, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ; phối hợp chặt chẽ các lực lượng chức năng kiểm tra, phát hiện và xử lý 5 vụ vận chuyển, mua bán hơn 343.000 con tôm hùm giống nhập lậu, không rõ nguồn gốc. Ngoài việc xử lý vi phạm hành chính với tổng số tiền 375 triệu đồng, còn áp dụng hình phạt bổ sung, kiên quyết buộc tiêu hủy toàn bộ số tôm hùm giống đã bắt giữ, có tổng giá trị khoảng 6,86 tỷ đồng.
Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua bán, vận chuyển, tàng trữ hoặc sử dụng tôm hùm giống nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và chưa được kiểm dịch theo quy định pháp luật. Khi có nhu cầu, cần phải mua tôm hùm giống từ các cơ sở đủ điều kiện, bảo đảm chất lượng. Trường hợp phát hiện nguồn tôm hùm giống có dấu hiệu nhập lậu cần báo ngay cho Công an địa phương hoặc cơ quan chức năng để đấu tranh ngăn chặn, xử lý vi phạm.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, trên địa bàn tỉnh này chưa có cơ sở sản xuất giống tôm hùm, mà chỉ có 7 cơ sở ương dưỡng giống tôm hùm đã được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện. Tuy nhiên, đến nay chỉ còn 1 cơ sở đang hoạt động.
Nguồn tôm hùm giống đang thả nuôi ở vùng ven biển Đắk Lắk hầu hết được mua của các cơ sở nhập khẩu tôm hùm giống từ Philippines, Malaysia, Indonesia. Ngoài ra, hàng năm ngư dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cũng khai thác được tôm hùm giống tự nhiên, nhưng sản lượng rất ít và số lượng ngày càng giảm.
“Nói không với tôm hùm giống nhập lậu, không có nguồn gốc hợp pháp, chưa được kiểm dịch” là thông điệp bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn sinh học, góp phần phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế nghề nuôi tôm hùm mà mỗi người dân cần nâng cao nhận thức pháp luật.
