Con gái duy nhất của lãnh đạo Xôviết Stalin qua đời tại Mỹ

Svetlana Allilueva (tên tại Mỹ là Lana Peters) ngoài vai trò là con gái duy nhất của lãnh tụ Xôviết Joseph Stalin còn được biết đến với tư cách một nhân vật lịch sử có nhiều mâu thuẫn phức tạp trong cuộc sống. Và đó có lẽ cũng là nguyên nhân dẫn tới nhiều bi kịch trong cuộc đời đầy thăng trầm và trôi nổi của bà. Bà vừa qua đời lặng lẽ ở tuổi 86 vì căn bệnh ung thư đại tràng.

Trong những ngày tháng cuối đời, bà Svetlana đã sống trong hoàn cảnh cô độc tại một nơi xa xôi của nước Mỹ, thị trấn Richland. Svetlana Stalina sinh ngày 28/2/1926. Năm 1932, cô đã phải đón nhận bất hạnh đầu tiên, khi bà mẹ Nadezda Allilueva (là người vợ thứ hai của Stalin) đã tự sát trong một bối cảnh cho tới giờ vẫn còn nhiều bí ẩn.

Sau khi cha qua đời vào năm 1953, Svetlana đổi sang họ của mẹ. Cô con gái duy nhất của Stalin là một người có tính cách phóng khoáng, thậm chí có phần nổi loạn, nên cuộc sống đằng sau những bức tường cao của Điện Kremli, cũng như những nhà nghỉ quốc gia được bảo vệ nghiêm ngặt đối với cô chẳng khác gì một nhà tù. Hơn nữa, người cha lãnh tụ đối xử với cô con gái cưng duy nhất của mình một cách khá nghiêm khắc, không chấp nhận chuyện tự chọn lựa chồng của cô.

Sự lận đận trong cuộc đời của Svetlana thể hiện rất rõ trong chuyện chồng con. Svetlana lên xe hoa lần đầu tiên vào năm 1944 với Grigori Morozov, một người bạn học cùng lớp với anh trai Vasilia Stalin của cô. Trước khi ly hôn vào năm 1947, cả hai đã kịp có cậu con trai Iosif.

Năm 1949, Svetlana lấy người chồng thứ hai là Yuri Zdanov, con trai của một quan chức cấp cao trong Đảng Cộng sản Liên Xô. Cô sinh được một cô con gái có tên Ekaterina từ cuộc hôn nhân này. Người chồng thứ ba (dù không chính thức) của cô là một đảng viên Cộng sản Ấn Độ có tên Brajesh Singh.

Svetlana từng tốt nghiệp Khoa Sử, Đại học tổng hợp Moskva (MGU) và làm nghiên cứu sinh tại Viện Hàn lâm khoa học xã hội. Công việc sau đó của cô chủ yếu là làm phiên dịch tiếng Anh, đảm nhận vai trò một biên tập viên văn học.

Trong thời gian này, Svetlana đã bắt tay vào việc sáng tác. Cuốn hồi ký nhan đề "20 lá thư gửi bạn" của bà, với nhiều nội dung thể hiện cái nhìn bi quan  về xã hội Xôviết,  sau khi được bí mật gửi đi xuất bản tại phương Tây vào năm 1967 đã gây sự chú ý đặc biệt của công luận (Svetlana được người Mỹ trả khoản nhuận bút hậu hĩnh 2,5 triệu USD nhờ cuốn sách trên).

Đúng vào dịp này, Svetlana đã bỏ lại hai đứa con, rời khỏi Liên Xô để tới Ấn Độ với lý do mang tro cốt của chồng thứ ba về quê. Sau đó, bà bất ngờ xuất hiện tại Đại sứ quán Mỹ ở Delhi để xin được cư trú chính trị. Hành động đào thoát của một người có thân phận đặc biệt như Svetlana tất nhiên đã gây ra một làn sóng chỉ trích gay gắt tại Liên Xô.

Stalin đã rất yêu quý cô con gái duy nhất của mình.

Stalin đã rất yêu quý cô con gái duy nhất của mình.

Cô con gái Stalin đã tìm cách thanh minh rằng, bản thân có những nguyên nhân chính đáng cho hành động được coi là phản bội này. "Tôi tới Mỹ là vì cơ hội tự thể hiện, một điều không thể có được tại Liên Xô - Svetlana phản ứng trước những chỉ trích - Tôi nghi ngờ rằng, chuyện phân chia giữa những người tư bản và cộng sản là điều không cần thiết. Đối với tôi, đó chỉ là sự tồn tại của hai loại người tốt và xấu". 

Được chính quyền Mỹ cho phép tới định cư tại Princeton (bang New Jersey), Svetlana đã "trả ơn" bằng hành động công khai đốt hộ chiếu Xôviết, tuyên bố sẽ không bao giờ quay trở lại Liên Xô. Ngoài việc quay sang chỉ trích chế độ Xôviết, Svetlana cũng chẳng ngại nói xấu chính cha đẻ của mình.

Năm 1970, Svetlana lấy người chồng thứ tư, một kiến trúc sư người Mỹ có tên William Peters, và đổi tên thành Lana Peters. Cuộc hôn nhân này cũng kết thúc chẳng tốt đẹp gì, khi cả hai quyết định chia tay. Cô con gái chung Olga quyết định ở lại sống với mẹ.

Năm 1984, Svetlana sau một thời gian sống cô đơn đã bất ngờ quay trở lại Liên Xô, mang theo cô con gái không biết nói một câu tiếng Nga nào của mình. Tại Moskva, bà tiếp tục gây chấn động với việc tham gia một cuộc họp báo, trong đó tuyên bố tại phương Tây bà "chưa có một ngày nào được tự do", rằng bà từng chỉ là một món đồ chơi trong tay CIA. Svetlana được các nhà lãnh đạo Xôviết thời đó đón tiếp và ngay lập tức cho phục hồi lại quốc tịch Liên Xô.

Tuy nhiên, Svetlana đã nhanh chóng cảm thấy thất vọng do không tìm được tiếng nói chung với hai người con đã từng bị bà bỏ lại Liên Xô từ năm 1967.  Bà về thăm quê cha (Gruzia) một thời gian rồi nộp đơn lên chính quyền Xôviết xin quay trở lại nước ngoài sống sau gần 2 năm hồi hương. Với sự can thiệp của cá nhân Mikhail Gorbachev, Svetlana được phép rời khỏi Liên Xô. Bà lại tiếp tục cuộc đời lang bạt của mình, sống một thời gian tại một trung tâm dành cho người cao tuổi tại Anh, sau đó tới một tu viện ở Thụy Sĩ.

Một thời gian ngắn sau, Svetlana quay trở lại Mỹ, chấp nhận cuộc sống cô độc tại một nơi gần thành phố Madison (bang Wisconsin), đồng thời luôn từ chối mọi cuộc tiếp xúc với báo chí. Mãi đến mùa hè năm 2007, nhà quay phim trẻ người Mỹ gốc Nga đã may mắn được bà chấp nhận cho gặp. Đoạn băng hình ghi lại cuộc phỏng vấn này đã trở thành cơ sở để nữ phóng viên trên xây dựng một bộ phim tài liệu có tên "Svetlana nói về Svetlana".

Trong suốt cuộc đời mình, Svetlana đã sẵn sàng thay đổi mọi thứ - chồng con, Tổ quốc, quan điểm chính trị và cả tôn giáo - nhưng cuối cùng bà nhận được chủ yếu là sự thất vọng. Phải chăng đó là cái giá phải trả cho một người chẳng ngại phủ nhận cả Tổ quốc cũng như cha đẻ của mình?

Thái Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.